Кроэсор трамвайы – Уэльстегі шағын теміржол, 1864ж. салынған. Тақтатас тасымалдау үшін жұмыс істеген, содан кейін кеңейтіліп, бу локомотивтеріне дейін жеткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крусор трамвайы – Уэльстегі 2 футтық тар темір жол желісі, Крусор шифер кеніштерінен Портмадогқа шифер тасымалдау үшін салынған. Ол 1864 жылы Парламент актісіз салынды және аттармен жұмыс істеді. 1865 жылы трамвай Крусор және Порт-Мадок темір жолына қосылды, ал кейіннен 1879 жылы Порт-Мадок, Крусор және Беджельерт трамвай темір жолы болып өзгерді. 1922 жылы оның Крусор Джанкшннан Портмадогқа дейінгі бөлігі Уэльс тау теңіз темір жолына берілді және бу локомотивтерін пайдалануға мүмкіндік беру үшін жаңартылды. Желінің қалған бөлігі атпен тартылатын трамвай ретінде сақталды және 1940 жылдардың ортасына дейін осылай жұмыс істеді.
The Croesor Tramway was a Welsh, 2ft narrow gauge railway line built to carry slate from the Croesor slate mines to Porthmadog. It was built in 1864 without an Act of Parliament and was operated using horse power. The tramway was absorbed into the Croesor and Port Madoc Railway in 1865 and later became the Portmadoc, Croesor and Beddgelert Tram Railway in 1879. Part of its route, from Croesor Junction to Porthmadog, was taken over by the Welsh Highland Railway in 1922, and upgraded to allow the operation of steam locomotives. The remainder of the line continued as a horse drawn tramway, and operated as such until the mid 1940s.
Тарих
Крусор (Крусор аңғары) деген шалқары жердегі шиыршық карьерлерінің тарихы кемінде 1846 жылға дейін барып жетеді, осы жылы Крусор карьері ашылды. 1860-шы жылдардың басында карьерлер кеңейді, ал Портмадог портына шиыршық тасымалдау шектеуші факторға айналды. 1862 жылы аңғарды теңізге қосатын трамвай салу мәселесі талқыланды. Алғашқы компания – Крусор аңғары темір жолы, Хью Бивер Робертс пен тағы екі карьер иесінің меншігінде болуы ұсынылды. Осы уақытқа дейін Крусор карьерінен шиыршық, жақын орналасқан Cwm Orthin-ге, содан кейін Tanygrisiau-дағы Ffestiniog темір жолына арқанмен тасымалданды, бұл ұзақ және қауіпті сапар болатын. 1863 жылы Бивер Робертс қазір Крусор трамвайы деп аталатын трамвай құрылысын бастады. Ол 1 тамызда немесе одан бұрын жүк және минерал тасымалына ашылды. 1864 жылы аңғардың басындағы Росидд карьеріне қосылым жасалды. 1873 жылы Росидд карьері жұмысын тоқтатты, бірақ 1874 жылы оны Жаңа Росидд карьері ретінде қайта ашу үшін жаңа компания құрылды. 1879 жылы теміржол компаниясы Портмадок, Крусор және Беддгельерт трамвай теміржолы компаниясы болып қайта аталды және Беддгельертке тармақ салуға рұқсат алды, бірақ ол ешқашан салынбады. Компания 1882 жылы банкротқа ұшырады және 1902 жылы Уэльс таулы теміржолының алғашқы компанияларының бірі – Портмадок, Беддгельерт және Оңтүстік Сноудон теміржолына сатылды. Трамвай 1944 жылға дейін Крусор аңғары бойындағы карьерлерден шиыршық тасымалдауды жалғастырды, содан кейін соңғы вагондар Росидд тік жонынан және Портмадогқа қарай жіберілді. 1948-1949 жылдары Крусор бұрылысынан Крусор ауылына дейінгі жол демонтаждалды. Қалған жол, Крусор мен Блейн-и-Кум арасындағы бөлік, жергілікті шаруалармен ресми емес пайдалануда 1950-ші жылдардың соңына дейін сақталды.
Slate quarrying in the remote Cwm Croesor (Croesor valley) dates back to at least 1846 when the Croesor Quarry opened. Quarrying expanded in the early 1860s and transportation to the shipping wharfs at Porthmadog became a limiting factor. In 1862 discussion began to construct a tramway to connect the valley with the sea. An initial company, the Croesor Valley Railroad was proposed under the ownership of Hugh Beaver Roberts and two other quarry proprietors. In the meantime, slate from the Croesor Quarry was being hauled by pack mule over to the adjacent Cwm Orthin and down to the Ffestiniog Railway at Tanygrisiau, a long and dangerous journey. In 1863 Beaver Roberts commenced construction of the tramway, by now known as the Croesor Tramway. It opened to goods and mineral traffic on or before 1 August. 1864. The Rhosydd Quarry at the head of the valley was connected that year. The Rhosydd quarry failed in 1873, but a new company was formed to reopen it as the New Rhosydd quarry in 1874. In 1879 the railway company was renamed the Portmadoc, Croesor and Beddgelert Tram Railway Company and authorised to build a branch to Beddgelert, although this was never constructed. The company went into receivership in 1882 and was sold in 1902 to the Portmadoc, Beddgelert and South Snowdon Railway, one of the precursors of the Welsh Highland Railway. The tramway continued to carry slate from the quarries along Cwm Croesor until 1944, when the last wagons were sent down the Rhosydd incline and on towards Porthmadog. The track from Croesor Junction to Croesor Village was lifted between 1948 and 1949. The remaining track, between Croesor and Blaen y Cwm continued in unofficial use by local farmers until the late 1950s.
Трейт-Мордың арғы жағында
Крусор трамвай жолы Портмадог портынан Крусор шатқалындағы карьерлерге дейін созылды. Жолдың оңтүстік ұшы Ффестиниог темір жолымен Корнхиллдегі ағаш қоймасының жанында қосылды. Жол солтүстікке бұрылып, қаланың батыс жиегінен өтті. Сноудон Миллдің солтүстігінде ол Камбриан темір жолының Макинллет-Пвилли бағытымен деңгейде қиылысып, содан кейін Трейт Мавр арқылы солтүстікке қарай жүрді – Кобдың артындағы үлкен мелиорациялық жер. Портмадог станциясынан қысқа стандартты кеңдіктегі тармақ трамвайдың батыс жағынан Беддгелерт сайдингтеріндегі тар кеңдіктегі жолмен кездесті. Бұл – таудан алынған тақташаның көп бөлігін жеткізіп беру үшін кембрий темір жолына жүк тапсырылатын алмасу пункті болды. Беддгелерт сайдингтерінен бастап, жол Трейт-Мор арқылы солтүстік-шығысқа қарай созылды. Ол Портмадогтан бір шақырым солтүстікке қарай ағатын Афон Гласлин өзенін кесіп өтті. Бастапқыда бұл ағаштан жасалған көпір болған, бірақ кейіннен өзен үстінен темір жол мен жолды бірге өткізетін мықты тас көпірмен ауыстырылды. Жол мен темір жол Крусор тұйынына дейін дерлік параллель жүріп өтті. Крусор тұйыны 1901 жылға дейін болған жоқ, сол кезде трамвайды Портмадок, Беддгелерт және Оңтүстік Сноудон темір жолы сатып алды. 1901 жылдан кейін ол солтүстік-шығысқа қарай жүретін трамвай мен солтүстік-батысқа қарай жүретін Уэльс таулық темір жолы арасындағы түйіспеге айналды. Трамвай Понт Гаррег Хиллдремге дейін жалғасты, онда ол қысқа қашықтыққа Афон Мейсгвм өзенінің жанынан өтті. Осы жерде трамвай Крусор шатқалына қарай еңіс сериясының біріншісіне көтерілді.
The Croesor Tramway ran from the wharves at Porthmadog to the quarries at the head of Cwm Croesor. The southern end of the line connected to the Ffestiniog Railway near a timber yard at Cornhill. The line swung to the north and ran through the western edge of the town. North of the Snowdon Mill it crossed the Cambrian Railways Machynlleth Pwllheli line on the level before heading north across Traeth Mawr the great polder behind The Cob. A short standard gauge branch from Porthmadog Station ran on the western side of the tramway to meet the narrow gauge at Beddgelert Sidings. This was an interchange point where much of the slate from the quarries was transferred to the Cambrian for shipment onwards. From Beddgelert Siding, the line ran north east across Traeth Mawr. It crossed the Afon Glaslyn a mile north of Porthmadog. This was initially a wooden bridge, though later it was replaced with a substantial stone bridge that carried both the railway and the road over the river. The road and railway ran parallel almost as far as Croesor Junction. Croesor Junction did not exist before 1901, when the tramway was purchased by the Portmadoc, Beddgelert and South Snowdon Railway. After 1901 it became the junction between the tramway heading north east and what would become the Welsh Highland Railway heading north west. The tramway continued to Pont Garreg Hylldrem where it ran alongside the Afon Maesgwm for a short distance. Here the tramway climbed the first of a series of inclines into Cwm Croesor.
Кроссор ауылына қарай еңіс
Бірінші еңіс, Төменгі Парк еңісі, Beudy Newydd шаруашылық үйінен шамамен 200 фут (61 м) жоғары көтеріледі. Еңістің жоғарғы жағында трамвай тар S-тәрізді бұрылыстан өтіп, бірден Upper Parc еңісінің басына жетеді. Бұл тағы 300 фут (91 м) көтеріліп, трамвайдың үстінен өтетін бұрылыс үйінде аяқталады – ол сақталған және тұрғын үйге айналдырылған. Трамвай солтүстік-шығысқа қарай жалғасып, Кроссор ауылына кіреді, онда ауылға бағытталған басты жолмен бір деңгейде кесіп өтеді.
The first incline, the Lower Parc incline, rises around 200 feet (61 m) past Beudy Newydd farm house. At the top of the incline the tramway turns through a tight s bend and immediately arrives at the foot of the Upper Parc incline. This rises another 300 feet (91 m) and ends in a winding house that straddles the tramway this has been preserved and converted into a home. The tramway continues to run north east entering the village of Croesor where is crosses the main road into the village on the level.
Квм Крусор
Ауылдан солтүстікке қарай желі Афон Крусорды төменгі тақтатастан салынған көпірмен кесіп өтеді, содан кейін Крусор аңғарының төменгі бөлігімен жалғасады. Бұл жердегі аңғардың төселі дерлік тегіс, ал желі солтүстік-шығысқа қарай тікелей бағытталған. Кроссор Ушаф шаруашылығының жанындағы шағын қазбадан басқа, бұл трамвай жолының бөлігінде ерекше инженерлік ерекшеліктер жоқ. Бұл бөлім Блейн-и-Кумде аяқталады. Мұнда трамвай тағы да Афон Крусорды төменгі тақтатастан салынған көпірмен кесіп өтеді. Дәл сол жақта Блейн-и-Кум электр станциясы орналасқан, ол 600 фут (183 м) биіктікте орналасқан Крусор карьерін қуатпен қамтамасыз ету үшін қолданылған өте ерте гидроэлектрлік турбина. Бұл сонымен қатар аңғардың соңғы қабырғасы бойымен 91 метрге көтерілетін Блейн-и-Кум көтерілімінің басталуы болып табылады.
North from the village, the line crosses Afon Croesor on a low slate built bridge then continues along the bottom of Cwm Croesor. The valley floor here is nearly level and the line travels almost straight to the north east. Apart from a shallow cutting near Croesor Uchaf farm, this section of the tramway has no significant engineering features. This section terminates at Blaen y Cwm. Here the tramway crosses Afon Croesor once more, again on a low slate bridge. Immediately on the left is Blaen y Cwm power station, a very early hydro electric turbine, used to provide power to Croesor Quarry 600 feet (183 m) above. This is also the foot of the Blaen y Cwm incline which rises 300 feet (91 m) up the end wall of the valley.
Блейн-и-Кумның солтүстігінде
Blaen y Cwm еңісінің жоғарғы жағынан бастап сызық шығысқа қарай күрт бұрылып, өзгеше сипат алады. Ол аңғардың соңымен, жақсы салынған насиптерде және қазбалар арқылы, жер бедерін бойлай өтеді. Еңістің басынан шамамен жарты мильдей жерде Афон Крезордың саласы үстінен биік көпірмен өтеді; көпір 1990 жылдары қайта жаңартылды. Содан кейін желі солтүстікке бұрылып, Bwlch y Rhosydd тік жарларының астындағы жоғарғы нүктесіне жетеді. Мұнда екі өте ұзын еңіс көтеріледі: біреуі солтүстікке Росидд тарамдық жолына, ал екіншісі шығысқа Крусор карьеріне барады.
From the top of the Blaen y Cwm incline the line turns sharply eastward and takes on a different character. It runs across the end of the valley, on well built embankments and through cuttings, following the contours. About half a mile from the head of the incline it crosses a tributary of the Afon Croesor on a high bridge; the bridge was restored in the 1990s. Shortly afterwards the line curves to the north and reaches its upper terminus under the cliffs of Bwlch y Rhosydd. Here two extremely long inclines rise, one north to reach the Rhosydd Tramway and one east to reach Croesor Quarry.
Филиалдар
Трамвай жолының көптеген тармақтары Квм Крусор карьерлеріне қызмет етті. Олардың біріншісі Төменгі Парк еңісінің етегінде бөлініп, трамвай жолы үшін маңызды көз болған Парк тақта карьеріне қызмет етті. Бұл тармақ Афон Маесгвимнің шығыс жағасымен өтіп, карьерге қарай айтарлықтай еңіспен көтерілді. Келесі тармақ Крусор ауылының оңтүстігінде орналасып, Парк тақта және плита карьеріне қызмет етті. Бұл тармақ трамвайдың шығыс жағында иіліп, қысқа еңіс арқылы карьерге жетті. Крусор ауылы мен Блейн-и-Кум еңісінің арасында тағы бір еңіс шығысқа қарай бұрылды. Бұл еңіс аңғардың беткейімен тік көтерілді. Еңіс басындағы төбе сызығы бойымен солтүстік және оңтүстікке қарай екі трамвай жолы жүрді. Солтүстік жол Cwm Maesgwyn бастауында орналасқан Пант Мавр карьеріне қарай, тағы бір еңіс арқылы өтті. Пант Маврмен байланыс қысқа болды және 1891-1901 жылдар аралығында жойылды. Оның орнына оңтүстікке қарай бағытталған жол, сондай-ақ Cwm Maesgwyn-де орналасқан және Пант Маврдан оңтүстік-батысқа қарай шамамен бір шақырым қашықтықтағы Фрон Боэт карьеріне баратын жол салынды. Фрон Боэтке баратын трамвай Cwm Croesor және Cwm Maesgwyn арасын бөліп тұратын Braich Parc қыратының астынан ұзын туннель арқылы өтті. Фрон Боэтті бұрынғы Пант Мавр кенішіне қызмет еткен диірменмен және шахта ішкі жолымен байланыстыратын тағы бір еңіс және трамвай жолы болды. Бұл жол 1920 жылдарға дейін қолданыста болды. Соңғы екі тармақ трамвайдың солтүстік соңынан басталды. Мұнда екі үлкен еңіс басталды: біреуі шығысқа қарай тік көтеріліп, 213 метрге (700 фут) Кросор карьеріне жетті, екіншісі солтүстікке қарай 229 метрге (750 фут) көтеріліп, Росдд карьеріне баратын жоғары трамвай жолымен байланысты. Бұл соңғы еңіс парабола тәрізді қисық түзеді және оның жоғарғы жағында 1:0,97 қатынасымен көтерілді, бұл Уэльстегі ең тік еңістердің бірі. Еңіс басынан Росдд трамвай жолы шамамен бір шақырымға созылды. Бұл трамвай жолының инженерлік шешімдері өте жақсы болды, оның көп бөлігі Cwm Croesor-дан жүздеген фут биіктікте орналасқан үлкен жартастарда салынған.
A large number of branches from the tramway served the quarries of Cwm Croesor. The first of these branched off at the foot of the Lower Parc incline and served the Parc Slate Quarry, a significant source of traffic for the tramway. The branch ran along the east bank of the Afon Maesgwym and rose by a substantial incline to the quarry. The next branch was just south of Croesor village and served the separate Parc Slate and Slab Quarry. This branch curved away on the eastern side of the tramway and reached the quarry by a short incline. Halfway between Croesor village and the foot of the Blaen y Cwm incline, another incline branched off to the east. This incline climbed directly up the side of the valley. At the head of the incline, two tramways ran north and south along the contour line of the hill. The northern line ran via a further incline to Pant Mawr Quarry, which lies at the head of Cwm Maesgwyn. The connection to Pant Mawr was short lived, being dismantled between 1891 and 1901. It was replaced by the line heading south, which went to Fron Boeth Quarry which was also within Cwm Maesgwyn, and about a mile south west of Pant Mawr. The tramway to Fron Boeth went through a long tunnel beneath the Braich Parc ridge that separates Cwm Croesor and Cwm Maesgwyn. A further incline and tramway connected Fron Boeth to a mill and adit that served the former Pant Mawr mine. This line was still in use in the 1920s. The final pair of branches ran from the northern terminus of the tramway proper. Two immense inclines began here, one climbing 700 feet (213 m) directly eastwards to Croesor Quarry, the other heading nearly north and rising 750 feet (229 m) to connect to a high tramway to Rhosydd Quarry. This latter incline formed a parabolic curve and at its head climbed at 1 in 0.97, one of the steepest inclines in Wales. From the head of the incline, the Rhosydd Tramway ran about a mile to the mill level. This tramway was particularly well engineered, running for much of its distance on high embankments hundreds of feet above Cwm Croesor.
Жабудан кейінгі кезең
Бастапқы Уэльс тау темір жолының таратылуынан кейін, Крусор ауылынан Блейн-и-Квм көтерілісінің табанына дейінгі трамвайдың қалдық бөлігі жергілікті шаруашылықтарға арналған ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін 1950 жылдардың соңына дейін пайдаланыла берді. Осы бөлімдегі рельстер 1960 жылдары Уэльс тау темір жолын сақтау қоғамының мүшелерімен табылған және Бедгелерт станциясы аумағында сақталған. Крусор тұйысқан жерінен тақтатас карьерлеріне дейінгі бөлік, карьерлер көп бұрын жабылып қалғандықтан, қайта ашылмауы мүмкін. Дегенмен, Крусор тұйысқан жерінен Портмадогқа дейінгі Крусор трамвайының бөлігі, Уэльс тау темір жолының Кернарвондан Портмадогқа дейінгі қайта жаңғырту аясында қайта құрылды. Крусор тұйысқан жері мен Понт Кросор арасындағы бөлік 2010 жылдың мамырында ашылды. Понт Кросордан Портмадогқа дейінгі бөлік 2011 жылдың 8 қаңтарында қайта ашылды, соның арқасында Портмадог қалалық байланысы арқылы Бленау Ффестиниог темір жолы станциясына дейін пойыз қатынасы қамтамасыз етілді.
After the demise of the original Welsh Highland Railway, the stub of the tramway from Croesor village to the foot of the Blaen y Cwm incline continued in use to carry agricultural products for local farms, until the late 1950s. The rails from this section were recovered some time in the 1960s by members of the Welsh Highland Railway preservation society and were stored at the site of Beddgelert station. The section from Croesor Junction to the slate quarries will probably never re open as the quarries have long since closed. However the part of the Croesor tramway that ran from Croesor Junction to Porthmadog has been rebuilt as part of the resurrection of the Welsh Highland Railway from Caernarfon to Porthmadog. The section between Croesor Junction and Pont Croesor opened in May 2010. The section from Pont Croesor to Porthmadog reopened on 8 January 2011, whereby it linked up with the Ffestiniog Railway to allow through trains to Blaenau Ffestiniog railway station via the Porthmadog cross town link.