Моркио синдромы: Сирек кездесетін метаболизмдік бұзылыс
Morquio syndrome
Моркио синдромы – сирек кездесетін метаболизмдік ауру. Көмірсулардың (кератан сульфат) жиналуы салдарынан туындайды. Симптомдар, себептері, жиілігі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Моркио синдромы, сонымен қатар IV типті мукополисахаридоз (MPS IV) деп те аталады, – бұл сирек кездесетін метаболизмілік бұзылыс, онда организм гликозаминогликандар (сонымен қатар GAG немесе мукополисахаридтер) деп аталатын қант молекулаларының белгілі бір түрлерін өңдей алмайды. Моркио синдромында организмде жиналатын нақты GAG – кератан сульфаты. Бұл туа біткен кемістік, автосомалық рецессивті болып табылады және лизосомалық жинақталу бұзылысының бір түрі. GAG-дың организмнің әртүрлі бөліктерінде жиналуы көптеген мүше жүйелерінде түрлі симптомдарға себеп болады. АҚШ-та Моркио синдромының кездесу жиілігі 200 000-нан 300 000 тірі туған балаға 1-ден 1-ге дейін деп есептеледі.
Morquio syndrome, also known as mucopolysaccharidosis type IV (MPS IV), is a rare metabolic disorder in which the body cannot process certain types of sugar molecules called glycosaminoglycans (AKA GAGs, or mucopolysaccharides). In Morquio syndrome, the specific GAG which builds up in the body is called keratan sulfate. This birth defect, which is autosomal recessive, is a type of lysosomal storage disorder. The buildup of GAGs in different parts of the body causes symptoms in many different organ systems. In the US, the incidence rate for Morquio syndrome is estimated at between 1 in 200,000 and 1 in 300,000 live births.
Белгілері мен симптомдары
Моркио синдромы бар науқастар туған кезде сау көрінеді. А және В типтерінің көрінісі ұқсас, бірақ В типі көбінесе жеңілірек белгілерге ие. Аурудың басталу жасы әдетте 1 мен 3 жас аралығында болады. Моркио синдромы қабырғалар мен кеуде сүйектерінің қаңқасында прогрессивті өзгерістерге алып келеді, бұл жүйкелердің қысылуы сияқты неврологиялық асқынуларға себеп болуы мүмкін. Науқастарда есту қабілетінің төмендеуі және көздің мөлдір қабығының тұманды болуы да байқалуы мүмкін. Егер науқаста гидроцефалия дер кезінде емделмесе, зиялы деңгейі қалыпты болады. Дене өсімі баяулап, көбінесе 8 жасқа келгенде тоқтап қалады. Скелет аномалияларына қоңырау тәрізді кеуде, жұқа эмальды кеңінен араласқан тістер, омыртқаның жалпақтауы немесе қисықтығы, ұзын сүйектердің қысқаруы, жамбас, тізе, білезік және тобықтың дисплазиясы жатады. Бас пен мойынды байланыстыратын сүйектердің қалыптан тыс дамуы (одонтоидтық гипоплазия) мүмкін; мұндай жағдайларда, мойын омыртқасының біріктірілуі деп аталатын хирургиялық араласу өмірді сақтап қалуға көмектеседі. Бұл сүйек аномалиялары көбінесе қозғалыста бұзылыстарға және құлауға бейімділікке әкеледі. Тыныс алудың қиындауы, буындардың қаттылығы және жүрек аурулары да жиі кездеседі. МПС IV-тің ауыр түрі бар балалар жиырма немесе отыз жастан асып кетпеуі мүмкін. Моркио синдромының басқа да белгілері мен симптомдарына кішкентай бой, сколиоз, кифоз, жоғары қозғалмалы буындар, тізелердің ішке қарай бұрылуы, кеуде қуысының іркілуі, дене мүшелерінің бұрмалануы, омыртқалардың тұрақсыздығы, жұлынның қысылуы, бауырдың үлкейіп кетуі, есту, көру және жүрек проблемалары жатады.
Patients with Morquio syndrome appear healthy at birth. Types A and B have similar presentations, but Type B generally has milder symptoms. The age of onset is usually between 1 and 3 years of age. Morquio syndrome causes progressive changes to the skeleton of the ribs and chest, which may lead to neurological complications such as nerve compression. Patients may also have hearing loss and clouded corneas. Intelligence is usually normal unless a patient has untreated hydrocephalus. Physical growth slows and often stops around age 8. Skeletal abnormalities include a bell shaped chest, widely spaced teeth with thin enamel, a flattening or curvature of the spine, shortened long bones, and dysplasia of the hips, knees, ankles, and wrists. The bones that stabilize the connection between the head and neck can be malformed (odontoid hypoplasia); in these cases, a surgical procedure called spinal cervical bone fusion can be lifesaving. These bone abnormalities often lead to abnormalities in gait and a tendency to fall. Restricted breathing, joint stiffness, and heart disease are also common. Children with the more severe form of MPS IV may not live beyond their twenties or thirties. Some additional signs and symptoms of Morquio syndrome include a short stature, scoliosis, kyphosis, hypermobile joints, knock knees, pectus carinatum, misshapen limbs, unstable vertebrae, cord compression, hepatomegaly, hearing problems, vision problems, and heart problems.
Себеп
Моркио синдромы аутосомалық рецессивті мұраға берілетін геннен туындайды. Әр адамның кератан сульфатын ыдыратуға қажетті гендердің екі данасы болады, бірақ олардың тек біреуі жұмыс істейтін болуы жеткілікті. Әкесі мен шешесінің әрқайсы баласына бір-бір бұзық генді береді, нәтижесінде баланың геннің ең бір жұмыс істейтін данасы болмайды. Осының салдарынан организм кератан сульфатын ыдыратып, шығарып тастауға қабілетсіз болады. Толық ыдырамаған ГАГ-тар денедегі жасушаларда жиналып, прогрессивті зақымдануға әкеледі. Сәбилерде аурудың белгілері шамалы болуы мүмкін, бірақ жасушалардың көбі зақымданған сайын симптомдар пайда бола бастайды.
Morquio syndrome is inherited from an autosomal recessive inherited gene. Every person has two copies of the genes needed to break down keratan sulfate, but only one healthy copy is needed. Both parents pass down one defective copy to their child, resulting in a child with no functional copies of the gene. As such, the body is incapable breaking down keratan sulfate for disposal. The incompletely broken down GAGs remain stored in cells in the body, causing progressive damage. Babies may show little sign of the disease, but as more and more cells become damaged, symptoms start to appear.
Емдеу
Моркио синдромын емдеу - пренаталды анықтау және фермент алмастыру терапиясынан тұрады. 2014 жылдың 12 ақпанында АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы А типін емдеу үшін элосулфаза альфа (Вимизим) дәрісін мақұлдады. Қазіргі уақытта В типін емдеу жолы жоқ. 2016 жылы Моркио синдромымен ауырған адам 81 жасында қайтыс болды. Бір зерттеуде Ұлыбританиядағы науқастардың орташа өмір сүру ұзақтығы 25,30 жыл, ал стандартты қателік 17,43 жыл екені анықталды. Әйелдер ерлерге қарағанда орташа есеппен 4 жыл көбірек өмір сүрді. Науқастардың 63% өлімінің басты себебі тыныс жетіспеушілігі болды. Өлімнің басқа себептері: жүрек жетіспеушілігі (11%), жарақаттан кейінгі органдардың жетіспеушілігі (11%), хирургиялық араласулардың салдары (11%) және жүрек ұстамасы (4%). Өмір сүру ұзақтығы 1980 жылдан бері артып келеді. Тыныс жетіспеушілігінен туындаған өлімнің орташа жасы 1980 жылдары 17,42 жастан 2000 жылдары 30,74 жасқа дейін жетті.
The treatment for Morquio syndrome consists of prenatal identification and of enzyme replacement therapy. On 12 February 2014, the US Food and Drug Administration approved the drug elosulfase alfa (Vimizim) for treating Type A. Currently, there is no treatment for Type B. In 2016, a man with Morquio syndrome died at the age of 81. One study found that the mean life expectancy for patients in the United Kingdom was 25.30, with a standard deviation of 17.43 years. On average, female patients lived 4 years longer than male patients. Respiratory failure was the primary cause of death in 63% of patients. Other causes of death were cardiac failure (11%), post traumatic organ failure (11%), complications of surgery (11%), and heart attack (4%). Life expectancy has been increasing since the 1980s. The average age at death due to respiratory failure improved from 17.42 years old in the 1980s to 30.74 years old in the 2000s.
Тарих
Бұл жағдайды алғаш рет 1929 жылы бірдей және тәуелсіз түрде Луис Моркио (1867–1935), Монтевидеода анықтаған көрнекті уругвайлық дәрігер, және Джеймс Фредерик Брейлсфорд (1888–1961), Англияның Бирмингем қаласындағы ағылшын радиологы сипаттады. Екеуі де мүйіз қабығының бұлдырылуын, аорта клапанының ауруын және кератан сульфатының зәрмен шығарылуын байқады. Моркио швед тегінен шыққан отбасыдағы төрт бауырластың бұл бұзылысын анықтады және өз байқауларын француз тілінде жариялады.
The condition was first described, simultaneously and independently, in 1929, by Luis Morquio (1867–1935), a prominent Uruguayan physician who discovered it in Montevideo, and James Frederick Brailsford (1888–1961), an English radiologist in Birmingham, England. They both recognized the occurrence of corneal clouding, aortic valve disease, and urinary excretion of keratan sulfate. Morquio observed the disorder in four siblings in a family of Swedish descent and reported his observations in French.<