Кіріспе

Американдық антрополог Джордж Бёрд Гриннелл (20 қыркүйек 1849 – 11 сәуір 1938) – американдық антрополог, тарихшы, табиғатты зерттеуші және жазушы. Алғаш зоология саласында мамандық алған ол, ерте кездегі көрнекті табиғатты қорғаушы және американдық жергілікті халықтардың өмірін зерттеуші болды. Гриннелл американдық бизонды сақтау жөніндегі заңнамалық жұмыстарымен және қоғамдық пікірге тигізген әсерімен танымал. Монтана штатындағы Глейшер ұлттық паркіндегі Гриннел тауы оның құрметіне аталған.

Ерте өмір және білім

Гриннелл Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында Джордж Блейк пен Хелен Лансинг Гриннеллдің ұлы болып дүниеге келді. Ол жеті жасында отбасымен Манхэттендегі Вашингтон Хайтс ауданындағы Аудубон паркіне көшіп барды, бұл парк белгілі орнитолог Джон Джеймс Аудубонның 1851 жылы қайтысынан кейін оның мүлігінен құрылған. Гриннелл 1870 жылы Йель университетін бакалавр (B.A.) дәрежесімен, ал 1880 жылы философия докторы (Ph.D.) дәрежесімен аяқтады.

Дала мәдениеттерінің этнологиясы

Гриннеллдің кітаптары мен басылымдары Солтүстік Америка жазықтары мен жазықтық тайпаларының салты-дәстүрі туралы оның өмір бойы жинаған білімін көрсетеді. Дж. А. Аллен мен Уильям Т. Хорнедеймен бірге Гриннелл бизонның тарихын және оның жазықтық тайпаларының мәдениетімен байланысын зерттеген. "Бизон қашқанда" (1920) атты еңбегінде ол бизон аулау және оны пайдалану жолдарын сипаттайды. Гриннеллдің ең белгілі еңбектері шайендерге арналған, оның ішінде "Жауынгер шайендер" (1915) және екі томдық "Шайен үндістері: тарихы мен тұрмыс салты" (1923) кітаптары бар. Оның негізгі аудармашысы (сонымен қатар ақпарат көзі) Джордж Бент болды, ол Азамат соғысы кезінде Конфедерация үшін күрескен, шайен тегінің аралас нәсіл өкілі еді. Джордж Хайд кітаптардың көп бөлігін жазған болуы мүмкін. 1928 жылы Гриннелл АҚШ армиясының пауни скауттарын басқарған майор Фрэнк Норт пен капитан Лютер Х. Норт ағайындыларының тарихын зерттеді. Жазықтар мәдениет аймағына арналған басқа еңбектерінде ол пауни және блэкфут тайпаларына назар аударды: "Пауни батырларының әңгімелері" (1889), "Блэкфут шатырларының әңгімелері" (1892) және "Үндістер тарихы" (1895). Президент Теодор Рузвельт оның еңбектері туралы былай деді: "Джордж Бёрд Гриннелл мырза кітаптарында [үндістерді] шеберлікпен бейнеледі; оның еңбегін жақсарту мүмкін емес сияқты." Гриннеллдің таңдамалы еңбектерін 1972 жылы Огайо университетінің Чиликоте қаласындағы тарих профессоры және Коннектикут Одубон қоғамының бұрынғы атқарушы директоры Дж. Ф. Рейгер редакциялап басылымға шығарды.

Өлім және жерлеу

1925 жылы Grinnell мұздығында жаңалықтар агенттігі оны және оның әйелі Элизабет Кертис Уильямс Гриннеллдің суретін түсірді. Ол жетпіс жасына дейін саяхаттап, зерттеумен айналысып жүрді, бірақ 1929 жылдың шілде айында Нью-Йорктегі үйінде 79 жасында жүрек талмасына ұшырады. Дәрігерлердің нашар болжамына қарамастан, ол бірте-бірте жазылып кетті. Соңғы жылдары басқа аурулар оны Шығыс аймағында ұстап қалды, ал Гриннелл 1938 жылдың 11 сәуірінде қайтыс болды. Ол Нью-Йорктің Бронкс ауданындағы Вудлон зиратына жерленді.