Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лювигильд, Левигильд, Леовигильд немесе Леовигильдо (испан және португал тілдерінде), (519 – 586) – 568 жылдан 586 жылға дейін Испания және Септиманияның вестготтар патшасы болды. Ол өзінің «Кодекс Ревизус» немесе Леовигильд кодексімен белгілі, бұл кодекс вестготтар мен испан-рим халқына тең құқықтарды берген заң. Оның патшалығы қазіргі Португалияның және қазіргі Испанияның Толедоға дейінгі көп бөлігін қамтыды. Лювигильд ариан дәуіріндегі ең көрнекті вестготтар патшаларының қатарында саналады.
Liuvigild, Leuvigild, Leovigild, or Leovigildo (Spanish and Portuguese), ( 519 – 586) was a Visigothic King of Hispania and Septimania from 568 to 586. Known for his Codex Revisus or Code of Leovigild, a law allowing equal rights between the Visigothic and Hispano Roman population, his kingdom covered modern Portugal and most of modern Spain down to Toledo. Liuvigild ranks among the greatest Visigothic kings of the Arian period.
Өмір, жорықтар және билік ету
567 жылы вестготтар королі Афанагильд қайтыс болғаннан кейін, Люва I вестготтар билігінің соңғы бекінісі Нарбоннада өткен рәсімде патшалыққа көтерілді. Кіші інісінің басшылық қасиеттерін мойындаған Люва I өзінің билігінің екінші жылында ағасы Лювигильдті корольдің және мұрагердің бірі деп жариялады, оған тікелей басқару үшін Hispania Citerior, яғни Испанияның шығыс бөлігін тапсырды. Екі тең патша 587 жылға дейін вестготтар билеушілерінің басым діни нанымы болған ариандық христиандар еді. Лювигильд екі рет үйленді: алғашқыда Теодосиямен, одан Герменгильд пен Рекард I есімді екі ұлы болды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Афанагильдтің жесірі Гойсвинтамен. Лювигильд патшалық құрған жылдарының көбін византиялықтарға, суэбтерге, басктарға немесе ішкі бәсекелестерге қарсы жорықтармен өткізді. Иоанн Биклароның жылнамасына сәйкес, Лювигильд вестготтар патшалығының аумағын кеңейту үшін бірнеше науқанның біріншісін бастады, оны Питер Хизер «көрнекті табыстар тізімі» деп сипаттады. 569 жылы Лювигильдтің алғашқы жорығы суэбтерге қарсы басталды, оның барысында ол тез арада Замора, Паленсия және Леон қалаларын басып алды. 570 жылы Бастания Малаганефла (көне Бастания) аймалына шабуыл жасап, императорлық күштерді жеңді. 570 жылы Лювигильд «Бастения аймағын және Малага қаласын қиратты, олардың әскерлерін жеңді». Келесі жылы ол «Фрамиданийдің сатқындығы арқасында» Медина-Сидонияны басып алды. Содан кейін, ағасы Люваның қайтысымен (571 немесе 572 жылы болған) жалғыз билеуші болып, Кордобаны Византия империясынан тартып алды. Оңтүстік Испанияда византиялықтармен үнемі соғысса да, Лювигильд Византия империясының әкімшілігін қабылдады, оның салтанатын, Флавий атағын, тағын, тәжін, сұлтанын және қызғылт мантасын қабылдады, содан кейін осы оқиғаның құрметіне өз атынан алтын монеталар соқты. Лювигильдтен кек алуды және өздерінің жерлерін қайтарып алуды көздеген суэбтер Пласенсия мен Кория, Лас-Хурдес, Батуэкас және Рикон аймақтарын басып алды. 573 жылы суэбтердің жақындап келе жатқан шабуылын тоқтатуға дайындалып тұрғанда, Лювигильд ағасы Люваның қайтыс болғаны туралы хабар алды, бұл оны бүкіл вестготтар иелігінің билеушісі етті. Лювигильд екі ұлын, Герменгильд пен Рекардты патшалыққа теңестіріп, кейбір аймақтарды олардың басқаруына беріп, бейбіт мұрагерлікке қол жеткізуге тырысты; атап айтқанда, оларды Толедо мен Нарбоннаның герцогтары етіп тағайындады. Визиготтар әлі де әскери аристократия болғандықтан, патшалар әулет тарапынан ресми түрде бекітілуі керек еді. Визиготтар мен олардың иберо-римдік азаматтары әлі де дін мен заң кодекстері бойынша бөлінген. Лювигильд готтарды басқарған ескі Еврик кодексін өзгертті және өзінің «Кодекс Ревизусын» жасады. Сонымен қатар, IV ғасырдың соңында пайда болған, вестготтар мен иберо-римдіктердің аралас некелесуіне тыйым салған Рим заңдарын жойды. Бұрын мұндай некелер өлім жазасына кесілетін қылмыс деп есептелген. Осы және басқа да әкімшілік шаралар арқылы Лювигильд өзінің билігін нығайтты және астананы басып алғаннан кейін жаңа науқан бастады, оның барысында Сабария округін, Браганса провинциясын және Суэвия шекарасындағы Монкорво мұнарасын жаулап алды. Грей Турский Лювигильдтің патшалықты екі ұлына бөліп бергенімен билігін асыра пайдаланғанын айтты, бірақ бұл әрекеті вестготтар мен испандық римдіктердің арасындағы ақсүйектердің билігін әлсірету үшін жасағаны мүмкін. Лювигильдтің бастапқы ниеті қандай болғаны болсын немесе оның балаларын билікке баулу үшін бұл әрекеттің өкілеттігінен тыс екенін қарастыруға болатын болса да, бұл әрекет бірнеше көтерілістерді тудырды - алдымен Кантабриде, содан кейін Кордова мен Астурия халқы арасында, соңында Толедо мен Эворада - суэбтер мен византиялықтар Лювигильдке қарсы шабуыл жоспарлаған кезде. Осы көптеген қауіп-қатерлерге қарамастан, ол өзінің империясының ішіндегі мәселелерге көңіл бөлді және ұлы Рекардтың көмегімен оған қарсы көтерілген көтерілісшілерді бағындыруға жетті. Осылайша ол Кантабридің астанасы Аммаияны басып алды; Астурияның Сальдания (Салдана) бекінісін алды; сонымен қатар ол Толедо мен Эворада (Аэбура Карпетана) көтерілісшілерді сәтті бағындырды. Ол өзінің жеңістерін бұрынғы жауларына қатаң жазалар қолдану арқылы бекітті. 576 жылы осы науқан кезінде Лювигильдтің үстемдігі суэбтер патшасы Мироның қысқа мерзімге болса да, алым-салық төлеуді қамтитын келісімге тез келісуіне әкелді. 577 жылы Лювигильд Испанияның оңтүстік-шығысындағы Ореспеда аймағына жорық жасады және «жалпы халықтың» бірден тудырған көтерілісін басып, осы провинцияны өзінің патшалығына қосты. Осы науқандар аяқталғаннан кейін Лювигильд жеңістерін тойлау үшін Кельтиберияда Рекополис деп аталатын қаланың негізін қалады. 582 жылы Лювигильд Меріданы басып алды, ол 570 жылдардың басынан бері әйгілі епископ Масонаның саяси бақылауында болған. Өзінің билігінің барысында Лювигильд түбетейдің көп бөлігін басып алды.
When the Visigothic king Athanagild died in 567, Liuva I was elevated to the kingship at a ceremony held in Narbonne, the last bastion of Visigothic rule. Recognizing the leadership qualities of his younger sibling, in the second year of his reign, King Liuva I declared his brother Liuvigild co king and heir, assigning him Hispania Citerior, or the eastern part of Hispania (Spain), to directly rule over. Both co regents were Arian Christians, which was the dominant religious faith of the Visigothic rulers until 587. Liuvigild was married twice: first to Theodosia, who gave birth to two sons, Hermenegild and Reccared I, and after her death, to Athanagild's widow Goiswintha. Almost every single year of his kingship, Liuvigild marched against the Byzantines, the Suebi, the Basques, or domestic competitors. According to the chronicle of John of Biclaro, as co king Liuvigild initiated the first of several campaigns to expand the territory of the kingdom of the Visigoths, which Peter Heather describes as a "list of striking successes". Liuvigild's first campaign began against the Suebi in 569, during which he very quickly subdued Zamora, Palencia, and Leon. Then in 570 he attacked the district of Bastania Malagnefla (the ancient Bastetania), where he defeated imperial forces. In 570, Liuvigild "laid waste the region of Bastetania and the city of Málaga, defeating their soldiers". The following year he captured Medina Sidonia, assisted "through the treachery of a certain Framidaneus". Then, around the time he became sole ruler with the death of his brother Liuva (which occurred in either 571 or 572), seized Córdoba from the Byzantine Empire. Though constantly at war with the Byzantines in southern Hispania, Liuvigild accepted the administration of the Byzantine Empire, adopted its pomp and ceremony, the title Flavius, the throne, crown, scepter, and purple mantle, and subsequently struck gold coins in his own name to commemorate the event. Determined to exact revenge upon Liuvigild and reclaim their territories, the Suebi invaded the regions of Plasencia and Coria, Las Hurdes, Batuecas, and the territory of the Riccones. Whilst preparing to check the imminent advance of the Suebi in 573, Liuvigild received news that his brother Liuva had died, which left him ruler over the entirety of the Visigothic dominions. Liuvigild made efforts to secure a peaceful succession, a perennial Visigothic issue, by associating his two sons, Hermenegild and Reccared, with himself in the kingly office and placing certain regions under their regencies; namely, making them dukes over Toledo and Narbonne. The Visigoths were still a military aristocracy and kings had to be formally ratified by the nobility. Visigoths and their Ibero Roman subjects were still separated by religion and by distinct law codes. Liuvigild modified the old Code of Euric which governed the Goths and created his own Codex Revisus. He also repealed old Roman laws dating back to the late 4th century forbidding intermarriage between Visigoths and Ibero Romans. Such marriages had once been considered a crime punishable by death. Through this action and others administrative moves, Liuvigild reassured his rule and when he had secured the capital, began a new campaign, during which he conquered the district of Sabaria, the province of Braganza, and Torre de Moncorvo along the Suebian frontier. Gregory of Tours contended that Liuvigild exceeded his power when he divided the kingdom between his two sons, but it is feasible that he took this action to weaken the authority of the nobles from amid both the Visigoths and the Spanish Romans. Whatever Liuvigild's original motivation was or whether this move to empower his children can be viewed as beyond his authority, the act stirred several insurrections— first among the Cantabri, then amid the people of Cordova and Asturia, and lastly in Toledo and Evora—at a time when the Suebi and Byzantines were planning attacks against Liuvigild. Undeterred by these manifold threats, he attended to the concerns within his empire and with his son Reccared's assistance, he succeeded in subduing the rebels who rose to oppose him. In doing so, he seized Ammaia, the capital of the Cantabri; he took the Asturian stronghold, Saldania (Saldana); he also successfully quelled insurgent activities in Toledo and Evora (Aebura Carpetana). Not given to mercy—in every rebellious region—he sealed his victories by exacting terrible punishments upon his erstwhile enemies. Sometime during this campaign in 576, Liuvigild's predominance led to the Suebian king Miro rapidly agreeing to a treaty which included paying tribute, if but for a short period. In 577 Liuvigild marched into Orespeda, a region in southeastern Spain, and after suppressing an immediate revolt "of the common people" added this province to his kingdom. Upon the conclusion of these campaigns, Liuvigild celebrated his victories by founding a city in Celtiberia, which he named Recopolis for his son Reccared. In 582 Liuvigild then went on to capture Mérida, which had been under the political control of its popular bishop Masona since the early 570s. Over the course of his reign, Liuvigild had conquered most of the peninsula.
Герменгильданың көтерілісі
579 жылы Герменгильд франк әйелі Ингунтис пен Севилья епискобы Леандердің ықпалымен православие христиандығына көшті. Әкесі бұл көшкенді опасыздық деп есептегендіктен, ариандарды епископтарға тағайындауға талап еткен соң, Баетика Герменгильдтің басшылығымен православие епископтарының қолдауымен көтеріліс жасады. Герменгильдтің діни себептермен туған бүлігі кезеңінде Лювигильд теологиялық келісімге келудің түрлі жолдарын іздеді, оның ішінде католиктік крещение рәсімін мойындау (көшкендерді ариандықтан тазалану үшін қайта крещение рәсімінен өткізуді міндеттемеу), католиктердің қасиетті деректерге және әулиелерге құрмет көрсетуіне рұқсат беру және дәстүрлі ариандық көзқарасқа қарамастан, Мәсіх пен Әке тең деп жариялау арқылы олардың арасындағы айырмашылықты азайту. Ариандықтың зиялилық тартымдылығын жоғалтуына байланысты осы біріктіруге бағытталған діни күш-жігерлер нәтижесіз болды. Герменгильдтің көтерілісі Лювигильдті алаңдатты, себебі ол меровингтермен қарым-қатынасына қатысты алаңдаушылық тудырды; атап айтқанда, Ингудтың бауыры Хильдеберт II – әкесі Зигиберт I қайтыс болғаннан кейін билікке ие болған, әпкесінің мемлекетіндегі оқиғаларға қызығушылық таныта бастады. Герменгильдтің бүлігіне франктардың кез келген қолдауын болдырмау үшін Лювигильд Рекард пен Хильпериктің қызы Ригунттың некелесуіне ұмтылды, бірақ Хильпериктің өлімінен кейін бұл дипломатиялық тұрғыдан тиімсіз болып шықты. Әке мен бала арасындағы жанжал кезінде Герменгильд католицизм атынан одақтар құруға тырысқанда өзін құрбандық ретінде көрсетті. Папа Григорийдің ишаратымен қолдауы болғанымен, замандас католик жазушылары – Севильялық Исидор және Турский Григорий Герменгильдтің әкесіне қарсы көтерілісіне көңіл білдірмеді. Византиялықтар көтеріліске көмек жібермеген кезде Лювигильд Севильяны қоршап алып, 584 жылы ұлын Валенсияға жер аударды, ал 585 жылы ол өлтірілді. Севильялық Леандер де жер аударылып, кейіннен қасиетті деп жарияланды. Герменгильдтің әйелі Ингунтис Шығыс императоры Тиберий II Константинге тапсырылды және соңғы рет Африкадан хабар алынды. Папа Григорий Лювигильдті Герменгильдтің өліміне жауапты деп есептеп, оның католиктік сенімі үшін шейит болғанын мәлімдеді.
In 579, Hermenegild had converted to orthodox Christianity, persuaded by his Frankish wife Ingunthis and Leander, bishop of Seville. After his father, who considered this conversion treason, insisted on appointing Arians as bishops, Baetica revolted under the leadership of Hermenegild, who was supported by the orthodox bishops. Throughout the period of Hermenegild's religiously motivated sedition, Liuvigild sought various forms of theological reconciliation, including the acknowledgement of Catholic baptism (not forcing Arians to undergo a cleansing re baptism upon conversion), tolerating the Catholic veneration of relics and saints, and softening the distinction between Christ and the Father by declaring them equals as opposed to the traditional Arian position, which held Christ as subordinate within the tripartite relationship. These unifying religious efforts came to naught since Arianism was losing its intellectual appeal. Hermenegild's revolt worried Liuvigild, as it raised concerns about his relations with the Merovingians; namely, since Ingund's brother, Childebert II—who had gained power following the death of his Merovingian father, Sigibert I—began taking an interest in the developments of his sister's realm. Attempting to counteract any possible Frankish support for the Hermengild's rebellion, Liuvigild pressed for a marriage between Reccared and Chilperic's daughter, Rigunth, which unfortunately proved diplomatically useless upon Chilperic's death. During this father son feud, Hermengild presented himself as a victim as he tried to forge alliances in the name of Catholicism. Despite having Pope Gregory's tacit support, contemporary Catholic writers—including Isidore of Seville and Gregory of Tours—expressed little to no sympathy for Hermenegild's revolt against his father. When the Byzantines failed to send aid for the revolt, Liuvigild besieged and took Seville and in 584, banished his son to Valencia, where in 585, he was later murdered. Leander of Seville was also banished and later canonized as a saint. Hermenegild's wife Ingunthis was delivered to the Eastern Emperor Tiberius II Constantine and was last heard of in Africa. Pope Gregory held Liuvigild responsible for Hermengild's death and asserted that the latter died for his Catholic faith.
Кейінгі жылдар
585 жылы Лювигильд суэбтерді жаулап алып, олардың Испаниядағы қырық жылға жуық тәуелсіздігіне нүкте қойды. Суэбтер бірнеше рет вестготтарға қарсы көтеріліс жасауға тырысқанымен, бәрі сәтсіз аяқталды. Ақырында Лювигильд оларды адалдыққа ант беруге мәжбүр етті. Оның билігінің соңына қарай, Испанияның визиготтардан басқа бөліктерін тек Баск жерлері және Византия империясының екі кішкентай оңтүстік аймағы құрады. Дегенмен, Лювигильд бар күшін салса да, ариан христиандары мен католиктердің арасында ортақ діни негіз құра алмады. Лювигильдтің соңғы жылы солтүстік шекарасында франктармен ашық соғысқа толы болды. Бірақ жалпы алғанда, Лювигильд Испанияның ең тиімді вестгот патшаларының бірі болды, вестгот бірлігін қайта жаңғыртты және өзінің жаңадан құрылған Толедо қаласынан билік жүргізді, сонда ол өмірінің соңында қоныстанды. (Осы себепті испандық вестгот монархиясы кейде «Толедо Корольдігі» деп аталады). Лювигильд жеңіске жетіп, бірлікке және патшалық билікке тек жаулап алу арқылы қол жеткізді. Грегори Турскийдің сөзіне сүйенсек, 586 жылы Лювигильд ауырып, өлім төсегінде өкініп, жеті күн бойы жылады және «католик дінін қабылдады», содан кейін дүние салды. Оның орнына екінші ұлы Реккаред келді, ол 589 жылы католик дініне көшіп, вестготтар мен олардың бағыныштылары арасында діни және саяси бірлік орнатты.
In 585, Liuvigild conquered the Suebi peoples, bringing an end to some forty years of their independence in Spain. Despite several failed attempts by the Suebi to rebel against the Visigoths, Liuvigild eventually forced them to swear their fidelity. By the end of his reign, only the Basque lands and two small southern territories of the Byzantine Empire made up the non Visigothic parts of Hispania. However, despite his best efforts, Liuvigild was unable to establish common religious ground between Arian Christians and those of the Catholic majority. Liuvigild's last year was troubled by open war with the Franks along his northernmost borders. But overall, Liuvigild was one of the more effective Visigothic kings of Hispania, the restorer of Visigothic unity, ruling from his capital newly established at Toledo, where he settled toward the end of his reign. (From this, the Hispanic Visigothic monarchy is sometimes called the "Kingdom of Toledo"). While successful, Liuvigild attained unity and royal authority only through conquest. According to Gregory of Tours, Liuvigild fell ill in 586 and on his deathbed repented, wept for seven days and "embraced the Catholic faith" before he "gave up the ghost." He was succeeded by his second son Reccared, who converted to Catholic Christianity in 589 and brought religious and political unity between the Visigoths and their subjects.
Визиготтар мұрасы
Испаниядағы вестготтар өздерін Рим империясының жаулары емес, оның мұрагерлері деп санады. Бұған олардың Рим бюрократиясы мен әкімшілік нормаларын, мысалы салық жинау және Рим заңдарын негізге ала отырып, имитациялауынан көрінеді. Визиготтардың римдіктерге деген құрметінің тағы бір дәлелі – Ливигильдтің императорлық стильді қайта орнатуы, ол патшалық регалияны жаңартты. Ливигильд тұсында Испания негізінен біріктірілді және тарихшы Крис Уикхэмнің айтуынша, "барбарлық патшалықтардың ішіндегі ең римдік ықпалға түскен заңнама" қабылданды. Ол билік еткен жылдары арийлік христиан діні мен католицизм арасында келісім табуға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Дегенмен, Испания мемлекетінде маңызды, тіпті тұрақты өзгерістер Ливигильдтің ұлы Рекардтың 589 жылы католицизмді бүкіл корольдіктің ресми діні деп жариялап, арийлік христиандықты ығыстыруымен болды. Ливигильдтің кейінгі мұрагерлері, мысалы, король Чиндасуинт (642–653) және оның ұлы Речесвинт (653–672) вестгот заңдарын және құқықтық кодекстерін реформалады, бұл римдіктер мен готтар арасындағы айырмашылықты жойды және екі халық арасында некеге рұқсат берді. Визигот билігіне сын-қатер 711 жылы Умайя әмірі Тарик басқарған мұсылман берберлерінің шабуылымен келді, олардың әскерлері вестгот патшасы Родерикті жеңіп, 725 жылға қарай Испаниядағы вестгот патшалығы мұсылман басқыншыларына толығымен бағынды.
The Visigoths in Hispania considered themselves the heirs of western Roman imperial power, not its enemies. Signs of this can be seen in their mimicry of Roman bureaucratic and administrative norms, such as tax collection and the institution of Roman based laws. Further evidence of Visigothic affinity for all things Roman included the reestablishment of imperial style by Liuvigild, who recreated the royal regalia. Under Liuvigild, Spain was essentially unified and according to historian Chris Wickham, the "most Roman influenced legislation of any of the barbarian kingdoms" was enacted. Throughout his reign, Liuvigild tried to find a compromise solution between Arian Christianity and Catholicism to no avail. However, important if not permanent changes in the Spanish realm came when Liuvigild's son Reccared aggressively promoted the Catholic faith at the expense of Arian Christianity, whereby he made Catholicism the official religion of the entire kingdom in 589. Later successors to Liuvigild included the likes of King Chindasuinth (642–653) and his son Recceswinth (653–672), both of whom reformed Visigothic laws and legal codes that essentially eliminated the distinction between Romans and Goths and which permitted intermarriage between the two peoples. Challenge to Visigothic rule came abruptly in the form of Muslim Berbers led by Umayyad commander Tariq, whose forces defeated the Visigothic King Roderic in 711 and by 725, the Visigothic kingdom in Hispania was fully overwhelmed by Muslim invaders.