Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буяновац () – Сербияның оңтүстігіндегі Пчинья ауданында орналасқан қала және муниципалитет. 2022 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 41 068 адам тұрады. Оңтүстік Морава алқабында орналасқан, Прешево аңғары деп белгілі географиялық аймақта жатыр. Бұл қала минералды суымен және Буяновачка-Баня шипажайымен де әйгілі. Этностық құрамы бойынша қалада сербтер басым, ал муниципалитетте албандар көпшілік құрайды.
Bujanovac (, ; ) is a town and municipality located in the Pčinja District of southern Serbia. As of the 2022 census, the municipality has a population of 41,068. Situated in the South Morava basin, it is located in the geographical area known as Preševo Valley. It is also known for its source of mineral water and spa town Bujanovačka banja. Ethnically, Serbs are the largest ethnic group in the town, while the largest ethnic group in the municipality are Albanians.
Ежелгі тарих
Кале Кршевица, Ристовацтан оңтүстікке қарай орналасқан, б.з.д. V ғасырындағы Македонияның ежелгі қаласы – Дамастион деп саналатын археологиялық орын. Тракиялық Трибалли және Пеондық Агриан тайпалары осы аймақта мекен еткен, ал Скордискилер Балқанға галлдардың б.з.д. 279 жылғы шапқынынан кейін мұнда қоныстанды. Бұл аймақ б.з.д. 75 жылдан кейін римдіктер тарапынан бағындырылды. Б.з.д. 29 жылы Римнің Моэзия провинциясының құрамына кірді (б.з. 27 жылдан бастап империялық провинция). 87 жылы аймақ қайта ұйымдастырылып, Рим империясының провинциясы болған Жоғарғы Моэзия құрамына енді.
Kale Krševica, located south of Ristovac, is an archaeological site of a 5th century BC Ancient city of Macedon, thought to be Damastion. The Thracian Triballi and Paeonian Agrianes dwelled in the region, with the Scordisci settling here after the Gallic invasion of the Balkans in 279 BC. The region was conquered by the Romans after 75 BC. It became part of the Roman propraetorial province Moesia in 29 BC (imperial from 27 BC). In 87 AD the region was re organized into the Moesia Superior, which was a province of the Roman Empire.
Ортағасырлық серб дәуірі
Ортағасырлық серб мемлекеті, Сербия Корольдігі немесе Сербия Империясы сияқты, бұл аймақтың бір бөлігін 12 ғасырда, ал көп бөлігін 14 ғасырға дейін өз ішінде қамтыды. 15 ғасырдан бастап аймақ Осман әкімшілігінде болды.
Medieval Serbian state like the Kingdom of Serbia or the Serbian Empire included part of this region in the 12th century and most of it until the 14th century. Since the 15th century, the region was under Ottoman administration.
Осман дәуірі
Ол Румелияның бір бөлігіне айналды, бұл тарихи термин Осман империясы басқарып тұрған кезеңде қазіргі Балқан немесе Балқан түбегі деп аталатын аймақты сипаттайды. 1878 жылы қол қойылған Берлин келісімінен кейін Осман империясында әкімшілік өзгерістер болды. Буяновац – сол кезде Буянофча – және оның төңірегі Приштина округінің "Прешево аймағына" қосылды, ал 1905–1912 жылдары Буяновац 28 ауылды қамтитын 2-санатты қалалық округқа қарады. Балқан соғыстарынан кейін аймақ Сербия Корольдігінің Куманово округіне қарасты.
It became part of Rumelia, as a historical term describing the area now referred to as the Balkans or the Balkan Peninsula when it was administered by the Ottoman Empire. After the Berlin agreement, signed in 1878, there were some administrative changes in the Ottoman Empire. Bujanovac – then Buyanofça – and its surroundings became part of the "Preševo area" of the Priština District and in 1905–1912 Bujanovac belonged to the 2nd category of borough covering 28 villages. After the Balkan Wars, the area belonged to Kumanovo District of the Kingdom of Serbia.
Югославия (1918-1992)
1918 жылы Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігі құрылғаннан кейін Буяновац 1921 жылы Видовдан Конституциясы қабылданудан соң құрылған Вранье облысының құрамына кірді. 1929 жылғы әкімшілік өзгерістермен ол Вардар Бановинаның бөлігіне айналды, астанасы Скопье қаласы болды. Демократиялық Федеративтік Югославия құрылғаннан кейін, 1943 жылдан 1992 жылға дейін Сербия Социалистік Республикасының құрамында болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1947 жылы Буяновац Орталық Сербияның 117 муниципалитетінің бірі ретінде өз атауымен құрылды. 1945 жылдан 1992 жылға дейін Буяновац Югославия СФР құрамындағы Сербия Социалистік Республикасының құрамында болды.
After the establishment of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenians, in 1918, Bujanovac became part of Vranje Oblast, which was formed in 1921 after the Vidovdan Constitution. With administrative changes in 1929, it became part of Vardar Banovina, with the town of Skopje as capital. With the forming of Democratic Federal Yugoslavia, it was part of Socialist Republic of Serbia from 1943 to 1992. After World War II, in 1947, Bujanovac was established as one of 117 municipalities of Central Serbia, under its own name. From 1945 until 1992 Bujanovac was part of Socialist Republic of Serbia, within SFR Yugoslavia.
Югославияның ыдырауы (1991-1999)
1992 жылы аймақтағы албандар референдум ұйымдастырды, онда олар Буяновац, Прешево және Медведя Косово Республикасының өзін-өзі жариялаған құрамына қосылуы керек деп дауыс берді. Алайда, 1990-шы жылдардың соңына дейін ешқандай маңызды оқиғалар болған жоқ. Югославияның тарауынан және 1999 жылға дейін созылған Косово соғысынан кейін, 1999 және 2001 жылдар аралығында этникалық албандық сепаратистік әскери ұйым UÇPMB Прешево аңғарында қарулы көтеріліс ұйымдастырды. Бұл аймақта албандар көптеп тұрады, мақсаты – Сербиядан осы үш муниципалитетті басып алып, оларды өзін-өзі жариялаған Косово Республикасымен біріктіру болды. Косово жағдайынан өзгеше, батыс елдері шабуылдарды айыптады және оны топтың «экстремизмі» мен «заңсыз террористік әрекеттері» деп сипаттады. Слободан Милошевичтің құлатылғаннан кейін, жаңа Югославия үкіметі 2001 жылға қарай зорлық-зомбылықты тоқтатты және сепаратистерді жеңді. НАТО әскерлері де көтерілісшілердің Косовоға қақтығысты қайта әкелмеуіне кепілдік беру арқылы Югославия үкіметіне көмектесті. Осыдан кейін жағдай тұрақталды, бірақ бұл кішкентай муниципалитетте көптеген күштер сақталып қалды. 2009 жылы Сербия аймақты одан әрі тұрақтандыру үшін Буяновацтан оңтүстікке қарай бес шақырым жерде Сепотина әскери базасын ашты.
In 1992, the Albanians in the area organized a referendum in which they voted that Bujanovac, Preševo and Medveđa should join the self declared assembly of the Republic of Kosova. However, no major events happened until the end of the 1990s. Following the breakup of Yugoslavia, and nearby Kosovo War which lasted until 1999, between 1999 and 2001, an ethnic Albanian paramilitary separatist organization, the UÇPMB, raised an armed insurgency in the Preševo Valley, in the region mostly inhabited by Albanians, with a goal to occupy these three municipalities from Serbia and join them to the self proclaimed Republic of Kosova. Unlike in the case of Kosovo, western countries condemned the attacks and described it as the "extremism" and use of "illegal terrorist actions" by the group. Following the overthrow of Slobodan Milošević, the new Yugoslav government suppressed the violence by 2001 and defeated the separatists. NATO troops also helped the Yugoslav government by ensuring that the rebels do not import the conflicts back into Kosovo. Thereafter, the situation has stabilized even though large number of forces exist in this small municipality. In 2009, Serbia opened a military base Cepotina five kilometers south of Bujanovac, to further stabilize the area.
Қазіргі заманғы
Бүгінде Буяновац Сербияның оңтүстігіндегі Пчинья округінде орналасқан. 2017 жылдың 7 наурызында Албания президенті Бужар Нишани албан халқы этникалық көпшілік құрайтын Буяновац және Прешево муниципалитеттеріне тарихи сапар жасады.
Today, Bujanovac is located in the Pčinja District of southern Serbia. On 7 March 2017, the President of Albania Bujar Nishani made a historical visit to the municipalities of Bujanovac and Preševo, in which Albanians form the ethnic majority.
Дін
2022 жылғы санақ нәтижесі бойынша Буяновац муниципалитетінің халқының 68,8% мұсылман, ал 24,8% христиан-православие дінін ұстанады. Діни топтар2022 жылғы халық санағы%Ислам28 25468,80Православие10 20324,84Басқа христиан дінін ұстанушылар4231,03Басқалары400,01Декларацияламаған3400,83Белгісіз1 8444,49Барлығы41 068
Based on the census results from 2022, the Bujanovac Municipality has 68.8% of Muslims majority and substantial 24.8% Christian Orthodox minority. Religious groupCensus 2022Population%Islam28,25468.80Orthodoxy10,20324.84Other christians4231.03Others40.01Did not declare3400.83Unknown1,8444.49Total41,068
Спорт
Буяновацта бірнеше футбол командасы бар, олардың ең белгілілері – БСК Буяновац, КФ Терноци және КФ Беса.
Bujanovac has a number of football teams, the most notable being BSK Bujanovac, Kf Tërnoci and KF Besa.