Кіріспе
Құлма асуы (тажикше: Перевал Кульма) немесе Қолма асуы – Памир таулары арқылы Тажикстанның Горно-Бадахшан автономды облысының Мурғоб ауданы мен Қытайдың Синьцзян-Ұйғыр автономды аймағының Кашгар префектурасы, Ташкорған Тажик автономды уезі арасындағы шекарада орналасқан тау асуы. Азия тас жолы AH66 осы асу арқылы өтеді, бұл екі ел арасындағы 450 км шекара бойындағы жалғыз қазіргі заманғы құрлық арқылы шекарадан өтуді қамтамасыз етеді. Асудың биіктігі көрсетілмеген, ол солтүстіктен оңтүстік-шығысқа қарай ашылады, ені солтүстіктен оңтүстікке қарай 500 м, ал ұзындығы шығыстан батысқа қарай 1 км, көлбеуі 20 проценттен аспайды. Тажикстан тарапынан Мурғабқа дейін 80 км, ал Душанбеге дейін шамамен 850 км жол бар. Қытай тарапынан асу Қарасудан (卡拉苏口岸) 13,9 км қашықтықта орналасқан, ол Қарақорм тас жолындағы кіру порты болып табылады, және Ташкорғанға (60–70 км) және Кашгарға (220 км) апарады. Бұрын асу мамырдан қарашаға дейін әр айдың 16-сынан 30-ына дейін ашық болатын. Соңғы жылдары ол жыл бойы барлық жұмыс күндері ашық (ұлттық мерекелерден басқа). Асу Кеңес Одағы мен Қытай арасындағы саяси шиеленістерге және содан кейін Тажикстан Азамат соғысына байланысты көп жылдар бойы жабық болды. 1997 жылы Қытай мен Тажикстан екі ел арасында асу арқылы сауда дәлізін дамыту туралы келісімге қол қойды. Асудың ашылуы екі ел арасындағы жүк тасымалы уақытын он-он бес күнге қысқартты, Қырғызстан мен Өзбекстан арқылы ұзақ айналып өту қажеттігін жойды.
The Kulma Pass (Tajik: Перевал Кульма, ) or Qolma Pass, is a mountain pass across the Pamir Mountains on the border between Murghob District, Gorno Badakhshan Autonomous Region in Tajikistan and Taxkorgan Tajik Autonomous County, Kashgar Prefecture, Xinjiang Uygur Autonomous Region in China. Asian Highway AH66 runs through the pass, which provides for the only modern day overland border crossing along the 450 km boundary between the two nations. The pass has an elevation of and opens from the north to the southeast, and is 500 m wide from north to south and 1 km in length from east to west with a gentle incline not exceeding 20 percent. On the Tajik side, the pass is 80 km by road to Murghab and about 850 km to Dushanbe. On the Chinese side, the pass is 13.9 km from Karasu (卡拉苏口岸), a port of entry on the Karakorum Highway which leads to Tashkurgan (60–70 km) and Kashgar (220 km). In the past, the pass used to be open from the 16th to the 30th day of each month from May to November. In most recent years it is open all weekdays all year round (except for national festivities). The pass was closed for many years due to political tensions between the Soviet Union and China, and then the Tajikistani Civil War. In 1997, China and Tajikistan signed an agreement to develop a commercial corridor between the two countries through the pass. The opening of the pass reduced cargo travel time between the two countries by ten to fifteen days, obviating lengthy detours into Kyrgyzstan and Uzbekistan.
Карассу портты кіру
2004 жылдың 25 мамырында "Карасу" өткелі ашылды, соның нәтижесінде көлік қозғалысы едәуір артты. Өткел ашылғанына үш ай өткен соң, Тәжікстанның Көлік және жол министрлігінің ресми мәліметі бойынша, үш ай ішінде тек 17 жүк көлігі, 10 автобус, 240 тонна жүк және 171 адам заңды түрде өтіпті. Паспорттары болмағандықтан көптеген жергілікті тұрғындар заңсыз өтуге тырысқандықтан, ресми емес транзиттердің көбірек болғаны күдік тудырады. 2006 жылдың мамыр-тамыз айларында Қытай Сауда министрлігі 11 218,5 тонна болатын 649 жүк жөнелтілімін тіркеді. Келесі жылдың осы үш айында жүк көлемі 1836 жөнелтілімге және 30 556 тоннаға жетті. 2007 жылы жолаушылар жалпы саны 12 500 рет өтіп, 56 300 тонна тауар, құны 250 миллион АҚШ долларына тасымалдады. Көбінесе автомобильдер, құрылыс материалдары, жабдықтар, электроника, жиһаз, жұмыртқа және күріш саудаланып жүреді. 2013 жылы Құлма өткелі арқылы 31 000 тонна тауар жіберіліп, "Карасу" шекаралық өткізу пунктінде тіркелді. Қытай мен Тәжікстан арасындағы екіжақты келісімде барлық елдердің азаматтары үшін өткелді ашу көзделген. Алғашқыда шетелдіктерге рұқсат берілмегенімен, 2017 жылдан бері шетелдік саяхатшылар кез келген қиындықсыз тұрақты түрде өтіп жүр.