Кіріспе

Баренцоя аралы – Норвегияның Свалбард архипелагындағы Арктикалық арал, Эджёя мен Шпицберген арасында жатыр. Солтүстікке қарай, Баренцоя мен Шпицберген аралығындағы бұғазда Кюкенталоя аралы орналасқан. Оңтүстікке қарай Баренц аралын Эджёядан бөліп тұратын бұғаз – Фримансундет. Баренцояда тұрақты адамдар тұрмайды. Ол Сорауст-Свалбард табиғи қорығының бір бөлігі болып табылады және ақ аюлар мен киттивактар сияқты бірнеше түрдің мекеніне айналған.

Тарих

Арал голланд зерттеушісі Виллем Баренцтің есімімен аталған, ол Шпицбергенді ашса да, Баренцойяның өзін ешқашан көрмеген. "Баренц жері" деген атау 1865 жылғы швед экспедициясынан кейін ғана берілді. Бұрын голландиялық кит аулаушылары 1710 жылдан бері карталарда оны Zuyd Ooster Land ("Оңтүстік-шығыс жері") деп атаған. Аралдың маңызды бөлігі, жартысынан астам бөлігі мұзбен жабылған. Баренцёкулен мұз қабаты аралдың үлкен бөлігін жабады, ең ірі тармақтары – Бесселсбрэн (солтүстік), Даквицбрэн (батыс), Фриманбрэн (оңтүстік) және Хюбнербрэн (оңтүстік-шығыс). Баренцёкуленде екі үлкен мұз күмбезі бар: Пир Гюнтслоттет және Сольвейгдомен. Тау – Баренцёкуленнің нунатагы. Оның биіктігі 590 м теңіз деңгейінен жоғары, Баренцойяның ең биік тауы және ол неміс ғалымы Георг Август Швайнфурттың есімімен аталған. Баренцойяның солтүстік жағында мұзсыз Франкенхальвья түбегі орналасқан, батыс жағындағы Женева шығанағы мен шығыстағы Дорстбухта арасында. Гримхея – аралдың солтүстік бөлігінде шамамен он үш километрге созылған мұзсыз таулы аймақ. Аралдың ең батыс нүктесі – Мистакодден мүйісі. Баренцойяның оңтүстік бөлігінде Крефтберг және Хогринден таулары орналасқан, ал оңтүстік-шығысында – Джеппеберг. Аралдың ең ірі көлдері – Хеймаркадағы Веслемьёса және Шёдален мен Гримдален аңғарлары арасындағы Дальскилватнет. Аралдың шамамен 43 пайызы мұздықпен жабылған, ал жер бетіндегі көптеген тау жыныстары миллиондаған жылдар бойы мұздық әсерінен эрозияға ұшыраған.

Жолдардағы жазбалар

С. Майкл Хоган (2008) Полярлық аю: Ursus maritimus, globalTwitcher.com, ред. Никлас Стромберг.