Кіріспе

Вирджиния штатының Ромни (қазіргі Батыс Вирджиния) қаласы, Америка Азамат соғысы кезінде Одақ әскері мен Конфедерация армиясы арасында кем дегенде 10 рет иесі ауысты, оккупациялық күш қалада кем дегенде бір түн өткізген жағдайда. (Ауызша дәстүрлер мен қате мемлекеттік тарихи белгі қала 56 рет иесі ауысқан деп айтады.) Осы шағын қаланың тарихы Батыс Вирджиния арқылы және кейіннен Батыс Вирджиния штаты арқылы өткен көптеген әскери науқандардың символы болып табылады.

1861 жыл

11-ші Индиана Зуавтері полкінің қолбасшысы, Одақ полковнигі Льюис "Лью" Уоллес 13 маусымда Ромниді бірнеше сағатқа басып алды. Келесі күні полковник Амброуз П. Хиллдің Конфедерация әскерлері қаланы басып алды. Конфедерация полковнигі Джон К. Вон 3-ші Теннесси штатынан Ромниде орналасқан, ол 13-ші Вирджиния жаяу әскерінің А. П. Хиллдің бұйрығымен 18 маусымда Нью-Криктегі Федералды күштерге шабуыл жасады. Конфедерация капитаны Тернер Эшби 7-ші Вирджиния кавалериясының штабын Джордж У. Вашингтонның фермасындағы "Кэмп Вашингтон" деген жерде, "Ридждейл" шаруашылығында, Хангинг Рокстен солтүстікке қарай және Уайр көпірінен оңтүстік Потомак өзені арқылы орнатты. Шілде айында бригада полковнигі А. К. Каммингс, генерал Томас Джексонның Манассас шайқасының бірінші кезеңінде соғысқан командасы Ромниді басып алды. Тамыз айында Ромнидегі "Вирджиния Аргус" және "Хэмпшир Адвертизер" апталық газеті Одақ әскерлерінің жабылуынан кейін жариялануын тоқтатты. 23 қыркүйекте Федералды әскерлер Ромниге шабуыл жасағанда Конфедерация полковнигі Ангус Уильям Макдональд басшылық етті; 18 қыркүйекте генерал Роберт Ли Макдональдқа Федералды әскерлер Ромниден келе жатқанын хабарлады. Механиксбург арығы арқылы шабуыл жасап, Федералды әскерлер негізгі шабуылдарын Хангинг Роктан бастады. 24 қыркүйекте Макдональд күшті Федералды күштердің алдында шегінді, бірақ келесі күні қаланы қайта басып алды, өйткені дезорганизацияланған жау Оңтүстік тармақ көпірі арқылы Кейзерге қарай шегінді. Федералды әскерлер 4-ші Огайо және 8-ші Огайо жаяу әскерлерінен және капитан Джон Кис басқаратын Ринггольд кавалериясының бір бөлігінен тұрды; Конфедерация әскерлері 114-ші және 77-ші Вирджиния ополчение полктерінен құралды. 24 қазанда Федералды Огайо және Вирджиния жаяу әскерлері (кейбір жеңіл артиллерия және Ринггольд кавалериясымен) Механиксбург арығы арқылы шабуыл жасады; 26 қазанда Конфедерация қорғаушылары қашқан. Осы шабуылдың бір бөлігі ретінде Уайр көпірінде шайқас болды. Осы Федералдық табыстың нәтижесінде полковник Бенджамин Ф. Келли "Хэмпшир округінің және Жоғарғы Потомактың халқына үндеуін" жариялады. Осыдан кейін бір уақытқа дейін 5-ші Огайо жаяу әскерінің полковнигі Сэмюэл Х. Дуннинг басқаратын Федералды әскерлер Ромниді басып алды.

1862 жыл

7 қаңтарда Конфедерацияның алғы шептегі күштері полковник Даннинг басқаратын шамамен 2000 федералды әскермен Блюз Гэпте жеңіліске ұшырады. 10 қаңтарда Фредерик В. Ландер басқаратын федералды әскерлер Ромниді эвакуациялады, ал капитан Джордж Ф. Шитц мен Э. Х. Шэнс басқаратын конфедерациялық атты әскер қалаға ие болды. Генерал-бригадир Уильям В. Лоринг басшылыққа тағайындалды, ал «Стоунволл» Джексон Винчестерге қайтып келді. Бұл генерал Джексонның отставкаға кетуіне жағдай жасады, бірақ ол қабылданбады. 2-4 ақпанда конфедерациялық генерал Лоринг Ромниді эвакуациялады. 7 ақпанда генерал Джексон бөлімшелерін Винчестерге қайтаруға мәжбүр болғаннан кейін генерал Ландер басқаратын федералды күштер қаланы қайта басып алды және кейін «Блумери Гэптегі көтерілісшілердің бекінісін» жойды. Көктемде конфедерациялық әскерлердің қаланы басып алуынан кейін, 3-ші Мэриленд жаяу әскерінің лейтенант-полковнигі Стивен В. Дауни 3 наурызда Ромнидегі федералды әскерлерге басшылық етті; мамыр айының басында Дауни әскерін сол жерде қалдырып, Пендлтон округінде жаңа міндетке кірісті. 24-28 сәуірде федералды Ринггольд және Вашингтон атты әскерлері Ромниде орналасты. 1862 жылдың басында Бленкердің федералды дивизиясы Ромни арқылы өтті. 13 маусымда федералды әскер конфедерациялық әскермен қысқаша шайқасқаннан кейін Ромниді басып алды. 13-15 қыркүйекте конфедерациялық полковник Джон Д. Имбоден федералды әскерлердің шегінуінен кейін Ромниді бірнеше күн басып алды; ол қаладан шамамен екі шақырым жерде федералды әскерге сәтті тұзақ қойды. 2 қазанда 1-ші Нью-Йорк атты әскері Ромни арқылы өтті. 1 желтоқсанда Ринггольд атты әскері Ромниде конфедерациялық әскермен шайқасты. Ринггольд атты әскерінің капитаны Киз 22 желтоқсанда Ромниден Винчестерге кеткені хабарланды. Бір аптадан кейін генерал-бригадир Роберт Х. Милрой және оның атты әскері Винчестердегі федералды күштерге басшылық ету үшін жолға шықты.

1863 жыл

6 қаңтарда полковник Джейкоб Кэмпбеллдің 54-ші Пенсильвания жаяу әскер полкі Имбоденді қуа жету үшін Ромниге жылжыды. 8 (немесе 11) қаңтарда генерал Келли полковник Джеймс Уошбернге барлық одақтық күштерімен Ромниге қайтуға бұйрық берді; 20 қаңтарда Уошберн 1400 шамасындағы күшпен Ромниде болды. Кейбіреулері наурыздың ортасына дейін қалып қойды. 7 сәуірде федералдылар Пуригитсвиллдің жанында конфедерациялық партизандық ат әскерінің командирі «Ханс» Макниллге шабуыл жасады, бұл оның Берлингтондағы сәтті әрекетінен бір күн кейін болды, онда ол лейтенант Уильям Ф. Спирді және Ринггольд ат әскерінің он бір адамын тұтқынға алған. Ромни сол кезде федералдылардың бақылауында болды және Конфедерация солтүстікке екінші шабуыл жасағанға дейін (Геттисбург кампаниясы) осылай болды. Кэмпбеллдің 54-ші Пенсильвания жаяу әскер полкі қуғынға және жеңіске қатысты. Полк 30 маусымға дейін Берлингтон аймағында барлау жұмыстарын жүргізіп, партизандарды тұтқындады, содан кейін Нью-Крикке көшті. 54-ші полк шілде айының соңында немесе тамыздың басында Геттисбургтегі жеңілістен кейін конфедерация әскерінің шегінуін қуа жетуге қатысқаннан кейін Ромниге қайта оралды. 7 маусымда генерал Ли Имбоденнің ат әскеріне «Хэмпшир округінде жаудың назарын аудару» үшін Ромниге қарсы шабуыл жасауға бұйрық берді. Имбоден Ромниді қайта алғанының нақты уақыты белгісіз, себебі 13 маусымдағы федералды хабарлама Ромниді сол кезде тастап кеткенін көрсетеді. Жергілікті дәстүр бойынша сол кезде капитан Макнилдің рейнджерлері Ромниде болған. 19 маусымда Ринггольд ат әскері Ромни арқылы бір күнде өтті. 21 маусымда Лафайетт ат әскері Ромни арқылы өтті. 22 шілдеде конфедерациялық барлаушылар генерал Имбоденнің Шенандоа округіне тағайындалғаннан кейін Ромни бағытында қозғалып жатқаны туралы хабарланды. Геттисбургтен шегінуден кейін конфедерациялық әскерлер бір-екі ай бойы Шенендоа және Оңтүстік тармақ аңғарларын басып алды, федералдылар ауданда көптеп қозғала бастағанға дейін. Келесі айларда Ромни ресми тіркемеде көрсетілмеген, бірнеше рет қолы ауысқан болуы мүмкін. 4 тамызда Ринггольд ат әскері қаланы қайтадан басып алды. 6 немесе 7 тамызда генерал Келли штаб-пәтерін Хеджесвилльден Нью-Крикке көшірген кезде Ромни арқылы өтті. 6 қарашада полковник Джейкоб Кэмпбеллдің 54-ші Пенсильвания жаяу әскер полкі Ромниден кетіп қалды. 16 қарашада конфедерациялық капитан Макнилл 170 атты әскерімен 25 тұтқын, 80 арба және 255 жылқыны Берлингтонның жанында тұтқынға алды; бұл генерал Ли Ромни, Петерсбург және Мартинсбург конфедерациялық шабуылға тым күшті деп санаған кезде болды. Полковник Джон П. Линтон және оның федералды әскерлері Спрингфилдке бара жатқанда Ромни арқылы бірнеше рет өтті.

1864 жыл

5 қаңтарда Фитцхуг Ли Ромниден өтті, бұл жерді майор Гарри Гилмор мен капитан МакНилл бірнеше күн бұрын басып алған еді; олар кеткеннен кейін 8 қаңтарда капитан Генри А. Майерс Ромниді басып алды. Айдың соңында Конфедерация әскерлері оны қайтадан басып алды. 3 ақпанда Томас Л. Россердің жасағы (Жубал А. Эрлидің құрамасы) Ромниге кірді. Күрделі жағдайларға байланысты, Ромни 1 және 3 ақпан аралығында бірнеше рет, күніне бір-екі рет басылып алынды. Бұл оқиғаға 8-ші Нью-Йорк ауыр артиллериясының бөлімшесі де қатысты. Наурыздың ортасынан кейін Одақтың атты әскері Ромни арқылы өтті. 10 мамырда, шамамен 500 федералды атты әскерге қолбасшылық еткен полковник Джейкоб Хиггинс Имбоденнің атты әскерінің жасақтарынан күтпеген шабуылға ұшырады; ол әскерін «Ромни жазығында» жинауға тырысты, бірақ қаладан ығыстырылды. 11 мамырда Имбоден кетті. Шамамен екі аптадан кейін Рингголд атты әскері барлау миссиясымен тағы да қала арқылы өтті. Маусымның ортасында Рингголдтар тағы да келді. 26 маусымда Одақтың 6-шы Батыс Вирджиния атты әскері полкінің бір бөлігі Ромниді барлады. 3 шілдеде 6-шы Батыс Вирджиния атты әскері Ромниге оралды. 4 шілдеде Конфедерация Ромнидегі Гэмпшир округі сотының қоңырауын соғып, федералды барлаушылардың жақындап келе жатқанын хабарлады. Шілде айының көп бөлігінде Макнил мен Харнес Ромни маңында болды. 10 шілдеде Конфедерация Ромниді қысқа мерзімге басып алды. 14 шілдеде Макнил тағы да Ромниде болды. 20 шілдеде 6-шы Батыс Вирджиния атты әскері қайтадан қалаға келді. 3 тамызда Конфедерация генералы Джон Маккоусланд Чемберсбургке шабуылдан оралғаннан кейін Ромниді екі күнге басып алды. 6 тамызда Ромниде орналасқан конфедерация тыңшылары Маккоусландты сол күні Ромни арқылы келген генерал Аверелдің оған шабуыл жасауы мүмкін екені туралы ескертті. Аверел Мурфилдте Маккоусландқа сәтті шабуыл жасап, шамамен 420 тұтқынға алды. 9 тамызда 6-шы Батыс Вирджиния атты әскері Ромни арқылы өтті; олар 14 тамыз және 17 тамызда да солай істеді. 28 тамызда Макнил тағы да Ромниде болды деген хабар тарады. 6 қарашада Одақтың тыңшылары қала арқылы өтті. 26 қарашада 6-шы Батыс Вирджиния атты әскерінің әскерилері Ромниде орналасты. 25 желтоқсанда 22-ші Пенсильвания атты әскерінің барлаушылары қала арқылы өтті.

1865 жыл

5 ақпанда Одақтың атты әскері Ромни қаласынан өтті. 21 ақпанда Конфедерациялық МакНилл рейнджерлері, енді капитан МакНиллдің ұлы, лейтенант Джесси МакНиллдің басқаруында, Камберлендке жол тартқанда және қайтып келгенде Ромниден өтті, онда генералдар Джордж Крук пен Бенджамин Франклин Келлиді батыл түрде ұрлап әкетті. Максвелл мен Суишердің "Гэмпшир округі тарихында" Ромниді Конфедерация күштері соңғы рет 15 сәуірде басып алғаны айтылады, сол кезде компаниялардың бір бөлігі және Гарнес Ромни маңында болды. Жергілікті әңгімелерге сәйкес, МакНилл рейнджерлері мамыр айында Ромни көпіріне жақын Сикомор Дейлде капитуляциялады. Эдвард Х. Макдональд және Джордж Ф. Шитц ("Лавр бригадасының" екі мүшесі) Вирджиниядан генерал Лидің Аппоматтокс сотында жеңіліске ұшырағаннан кейін қаладан өтіп кетті.

1866-1867 жылдар

1 маусым, 1867 жыл: Индиялық үйінді зиратында конфедерациялықтардың қабірлерін әрлеудің алғашқысы. 26 қыркүйек, 1867 жыл: Конфедерация ескерткіші Ромнидегі Индиялық үйінді зиратындағы конфедерациялықтардың қазасына арналды.