Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік кинорежиссер (1951 жылы туған)
Russian filmmaker (born 1951)
Александр Николаевич Сокуров, ПАР (Александр Николаевич Сокуров; 14 маусым 1951 жылы туған) – ресейлік кинорежиссер. Оның ең маңызды туындыларының қатарында бір бөлікке монтаждалмаған "Орыс тағы" (2002) фильмі және Венеция кинофестиваліндегі ең үздік фильм үшін берілетін "Алтын арыстан" сыйлығымен марапатталған "Фауст" (2011) фильмі бар.
Alexander Nikolayevich Sokurov, PAR (Александр Николаевич Сокуров; born 14 June 1951) is a Russian filmmaker. His most significant works include a feature film, Russian Ark (2002), filmed in a single unedited shot, and Faust (2011), which was honoured with the Golden Lion, the highest prize for the best film at the Venice Film Festival.
Өмір және жұмыс
Сокуров Сибирьдегі Иркутск облысының Поддорвиха ауылында әскери шенеуніктің отбасында дүниеге келген. 1974 жылы Нижний Новгород университетінің тарих факультетін бітіріп, келесі жылы ВГИК студиясының біріне түсті. Ол жерде ол Тарковскиймен дос болып, оның "Айна" фильмінен үлкен әсер алды. Сокуровтың алғашқы фильмдерінің көпшілігі совет билігімен тыйым салынды. Ол алғашқы жылдары көптеген деректі фильмдер түсірді, оның ішінде "Солженицынмен әңгімелер" және Григорий Козинцевтің Санкт-Петербургтағы пәтері туралы репортаж бар. Оның "Қайғылы бейжайлық" (Mournful Unconcern) фильмі 1987 жылы 37-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде "Алтын аюға" ұсынылды. "Ана мен бала" (1997) – оның халықаралық деңгейде танымал болған тұңғыш көркем фильмі. Ол 20-шы Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысып, арнайы "Күміс Георгий" сыйлығын жеңіп алды. "Әке мен бала" (Father and Son) (2003) фильмінде оның бейнесі көрінді, ол сыншыларды өзінің жасырын гомоэротизмімен таң қалдырды (бірақ Сокуровтың өзі бұл интерпретацияны сынға алды). Сюзан Сонтаг Сокуровтың екі фильмін 1990-шы жылдардың ең сүйікті он фильміне қосып, «Бүгінгі күні мен оның фильмдеріне ең көп риза болатын режиссер жоқ» деді. 2006 жылы ол Халықаралық кинофестиваль Мангейм-Хайдельбергтің «Кино шебері» сыйлығын алды. Сокуров Канн кинофестивалінің тұрақты қатысушысы, оның төрт фильмі сол жерде дебют жасады. Дегенмен, 2011 жылға дейін Сокуров ірі халықаралық кинофестивальдерде ең жоғары наградаларға ие бола алмады. Ұзақ уақыт бойы оның ең коммерциялық және сын тұрғысынан сәтті болған фильмі жартылай деректі «Ресейлік кеме» (Russian Ark) (2002) болды, ол негізінен визуалды гипноздық суреттерімен және монтаждалмаған бір кадрмен танымал. Сокуров биліктің жемқорлық әсерін зерттейтін тетралогия түсірді. Алғашқы үш бөлімі 20-шы ғасырдың көрнекті билеушілеріне арналған: «Молох» (1999), Гитлер туралы, «Тавр» (2001), Ленин туралы және «Күн» (2005), Хирохито туралы. 2011 жылы Сокуров серияның соңғы бөлігін – Гете трагедиясының қайта баяндалған «Фауст» романын түсірді. Фильмде Фаусттың билікке құмарлығындағы инстинкттері мен схемалары бейнеленген. Фильмнің премьерасы 2011 жылдың 8 қыркүйегінде 68-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде өтті. Фильм Венеция фестивалінің ең жоғары марапаты – «Алтын арыстан» сыйлығын жеңіп алды. Бұрынғы КСРО-ның әскери ортасы Сокуровтың үнемі қызығушылығын тудырады, себебі оның осы тақырыпқа жеке байланысы бар және әскерилер КСРО халқының көп бөлігінің өмірін өзгертіп, белгілеп берді. Оның үш туындысы: «Рухани дауыстар: соғыс күнделіктерінен», «Іскерлік жасырындығы», «Командирдің күнделігі» және «Сабаздың арманы» әскери өмірге арналған. «Іскерлік жасырындығы» бірнеше тәуелсіз кинофестивальдерде көрсетілді, ал қалған екеуі көбінесе белгісіз. Ол ауыр көру қабілетінің нашарлауынан зардап шегеді.
Sokurov was born in Podorvikha, Irkutsky District, in Siberia, into a military officer's family. He graduated from the History Department of the Nizhny Novgorod University in 1974 and entered one of the VGIK studios the following year. There he became friends with Tarkovsky and was deeply influenced by his film Mirror. Most of Sokurov's early features were banned by Soviet authorities. During his early period, he produced numerous documentaries, including The Dialogues with Solzhenitsyn and a reportage about Grigori Kozintsev's flat in Saint Petersburg. His film Mournful Unconcern was nominated for the Golden Bear at the 37th Berlin International Film Festival in 1987. Mother and Son (1997) was his first internationally acclaimed feature film. It was entered into the 20th Moscow International Film Festival where it won the Special Silver St. George. It was mirrored by Father and Son (2003), which baffled the critics with its implicit homoeroticism (though Sokurov himself has criticized this particular interpretation). Susan Sontag included two Sokurov features among her ten favorite films of the 1990s, saying: "There’s no director active today whose films I admire as much." In 2006, he received the Master of Cinema Award of the International Filmfestival Mannheim Heidelberg. Sokurov is a Cannes Film Festival regular, with four of his movies having debuted there. However, until 2011, Sokurov didn't win top awards at major international festivals. For a long time, his most commercially and critically successful film was the semi documentary Russian Ark (2002), acclaimed primarily for its visually hypnotic images and single unedited shot. Sokurov has filmed a tetralogy exploring the corrupting effects of power. The first three installments were dedicated to prominent 20th century rulers: Moloch (1999), about Hitler, Taurus (2001), about Lenin, and The Sun (2005) about Hirohito. In 2011, Sokurov shot the last part of the series, Faust, a retelling of Goethe's tragedy. The film, depicting instincts and schemes of Faust in his lust for power, premiered on 8 September 2011 in competition at the 68th Venice International Film Festival. The film won the Golden Lion, the highest award of the Venice Festival. The military world of the former USSR is one of Sokurov's ongoing interests, because of his personal connections to the subject and because the military marked the lives of a large part of population of the USSR. Three of his works, Spiritual Voices: From the Diaries of a War, Confession, From the Commander’s Diary and Soldier’s Dream revolve around military life. Confession has been screened at several independent film festivals, while the other two are virtually unknown. He suffers from severe eyesight problems.
Студия
2010 жылы Сокуров Нальчик қаласындағы Кабардино-Балкария мемлекеттік университетінде авторлық курсын ашты. 2015 жылы оның курсын 12 студент бітірді, олардың ішінде Кантемир Балагов, Владимир Битоков, Кира Коваленко және Александр Золотухин сияқты болашақ кино өнерінің жарық жұлдыздары болды.
In 2010 Sokurov launched his personal course at the Kabardino Balkarian State University in Nalchik. In 2015, 12 students graduated from his course; among them were such rising stars of cinema, as Kantemir Balagov, Vladimir Bitokov, Kira Kovalenko, and Alexander Zolotukhin.
Саяси ұстанымы
2016 жылдың желтоқсан айында Мәдениет және өнер жөніндегі кеңестің мәжілісінде Сокуров президент Владимир Путинге кинорежиссер Олег Сенцовқа қатысты сот шешімін қайта қарауға шақырды (Путин бұл шақыруды қабылдамады). 2022 жылы Сокуров Кремльді сынап, Украинадағы соғысқа қарсылық білдірді. Осы себепті 2022 жылдың маусым айында оған Ресейден шығуға тыйым салынды. Сокуровтың "Ертегі" фильмі Ресейде көрсетілуден тыйым салынды. Нақты себеп көрсетілмеді, тек лицензия беру ережелерінің “ж” тармағына сілтеме жасалды: “Федералдық заңдармен анықталған басқа да жағдайларда”. Сокуров Ресейде цензураға тыйым салынғанын және ресейлік көрермендердің өнер туындыларына қол жеткізу құқығын шектеуге ешкімнің құқығы жоқ екенін баса айтты. "Себебі бұл фильм қазірдің өзінде әлемнің барлық жерінде көрсетілуде", - деді ол.
During a December 2016 meeting of the Council for Culture and Arts, Sokurov appealed to President Vladimir Putin to reconsider the verdict against filmmaker Oleg Sentsov (which Putin refused). In 2022, Sokurov criticized Kremlin and opposed the war in Ukraine. For this, in June 2022 he was denied the right to leave Russia. Sokurov's film Fairytale was banned in Russia. No specific reason was given, only subparagraph “zh” of the rules on the issuance of release certificates was cited: “in other cases determined by federal laws.” Sokurov emphasized that censorship is prohibited in Russia and no one has the right to restrict the Russian audience’s access to works of art. “Because the movie has already been shown and is being shown all over the world,” he said.