Кіріспе

Сэр Джон Куд (11 қараша 1816 – 2 наурыз 1892), ағылшын азаматтық инженеры, порты мен жағалау құрылыстарындағы жұмыстарымен белгілі.

Өмір

Ол 1816 жылғы 11 қарашада Бодмин қаласында дүниеге келген. Бодмин грамматикалық мектебінде білім алған, мектепті бітірген соң әкесінің кеңсесінде жұмыс істеген. Оның табиғи бейімділігі заңға емес, инженерлік салаға болған, сондықтан ол Плимуттан Джеймс Медоус Ренделмен келісім шарт жасады. Оқуын аяқтағаннан кейін ол сол мырзаға және Ұлы Батыс теміржолында бірнеше жыл қызмет етті. 1844 жылы Вестминстерде жеке инженер-консультант ретінде қызметін бастады және 1847 жылға дейін сонда болды. Сол жылы Рендел жобалаған Портленд портындағы ірі құрылыс жұмыстарын басқаруға резиденциялық инженер болып тағайындалды. 1856 жылы Рендел қайтыс болғаннан кейін Куд бас инженер болып тағайындалды және жұмыс 1872 жылы аяқталғанға дейін осы лауазымда қалды. Бұл порт Ұлыбританиядағы жасанды порттардың ішінде ең үлкен терең сулы аймағымен қамтамасыз етілді және ұлттық маңызы зор жұмыс болды. Ұлы бұранданың алғашқы тасын ханзада 1849 жылғы 25 шілдеде, ал соңғы тасын Уэльс ханзадасы 1872 жылы салды. Осы ұлттық жобаға қосқан үлесі үшін Кудқа 1872 жылы рыцарлық ордені табысталды. Бұл жұмыс жүргізіліп жатқан кезде Куд паналық порттар жөніндегі корольдік комиссияның мүшесі болды, сондай-ақ Кейптаундағы Табл-Бейде және басқа да ұқсас порттарды салу жоспарларын жасады. Ол Джерсидегі Ла Корбиердегі маяқты жобалады, ол Британ аралдарындағы темір бетоннан салынған алғашқы маяк болды. Ол бірнеше маңызды отарлық үкіметтермен, әсіресе Оңтүстік Африка және Австралия отарларымен, жоспарланған порт құрылыстарына қатысты кеңес алды және кеңесіне жүгінген жобалармен байланысты Оңтүстік Африка, Австралия және Үндістанға бірнеше рет сапар жасады. 1876 жылы ол Кейп колониясында және Наталда, 1877 жылы тағы да, ал 1878 және 1885 жылдары Австралия мен Жаңа Зеландияға сапармен барды. Портленд портын салғаннан кейін оның ең танымал жұмысы – Сейлон (қазіргі Шри-Ланка) Коломбо порты. Ол сондай-ақ Австралияның Мельбурн қаласында Ярра өзенінің төменгі ағысын түзуге жауапты болды, нәтижесінде Куд аралы мен Куд каналы оның құрметіне аталды, сонымен қатар болашақта Виктория докқа айналған жобаны жасады. Ол метрополитендік сарқырама суларын шығару жөніндегі корольдік комиссияның (1882-1884 жж.), Суэц каналының халықаралық комиссиясының мүшесі болды; соңғысында ол 1884 жылдан 1892 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Австралия колонияларына екінші рет сапардан оралғаннан кейін, 1886 жылы империяға көрсеткен ерекше қызметтері үшін К.К.М.Г. орденімен марапатталды. Куд, мүмкін, тоғызыншы ғасырдың ең көрнекті порт инжинірі болды; Британ империясының әртүрлі бөліктерінің саудасы мен өзара қарым-қатынасы үшін, оның жауапкершілігімен әлемнің әр жерінде порттар мен өзендерді жақсарту жобаларының құндылығын бағалау қиын. Ол 1849 жылы Азаматтық инженерлер институтының мүшесі болып сайланды, көп жылдар бойы кеңесте қызмет етті және 1889 жылдың мамырынан 1891 жылдың мамырына дейін президент болды. Ол сондай-ақ Корольдік отарлық институтының белсенді мүшесі болды және 1881 жылдан өліміне дейін кеңесінде отырды. Куд 1892 жылғы 2 наурызда Брайтон қаласында қайтыс болды. Ол Кенсал Грин зиратында жерленген.

Отбасы

1842 жылы ол Уэстон-супер-Мэрдегі Уильям Прайстің қызы Джейнге үйленді. Азаматтық инженерлер институтында оның майға салынған портреті бар, ал бюсті миссис Лиллингстонның меншігінде, Havering-at-Bower, Ромфордқа жақын Vicarage-де сақталады.

Шығармалары

Коуд 1852 жылы "Чесил Банкі" тақырыбындағы мақаласын Азаматтық инженерлер институтына ұсынды (Proc. Инст. Азаматтық инженер, XII. 520), ал 1889 жылы азаматтық инженерлер алдында президенттік сөз сөйледі. Ол көптеген кәсіби есептер жазды, көбінесе порттар туралы, олардың ең маңыздылары: Таблица шығанағы (Уэймут, 1859); Уайтхейвен (Лондон, 1866); әскери порттар туралы (Лондон, 1875); Таблица шығанағы, Моссел шығанағы және т.б. (Лондон, 1877); Порт-Натал (Лондон, 1877); Мельбурн (Лондон, 1879); Квинсленд штатындағы порттар мен өзендер туралы есеп, Маккей (Лондон, 1887); Таунсвилл (Лондон, 1887); Тайн өзенін жақсарту туралы есеп (Лондон, 1877); Честердегі Ди өзеніндегі тасқын қиындықтары туралы есеп (Честер, 1891).