Кіріспе

Көбелек түрлері

Сазғыраншы ұшы (Zegris eupheme) – Палеарктикалық Pieridae көбелегі, ареалы Оңтүстік Еуропа, Оңтүстік-Батыс Еуропа, Солтүстік Африка, Шығыс Қазақстан және Кіші Азия арқылы өтеді. Жер бетіндегі ауа райының жылынуы оның ареалын солтүстікке қарай кеңейтуде. Мекендеу ортасы – төбелер арасындағы ашық гүлді шалғынды далалар. Қанаттарының ұзындығы – ересек көбелектер жылма-жыл бір буынмен наурыздың ортасынан маусымның ортасына дейін ұшып жүреді. Дернәсілдері Sinapis incana, Raphanus, Sisymbrium polymorphum және Camelina laxa түрлерімен қоректенеді. Мароккода бұл түр ерекше түрде бояу өсімдігімен (Isatis tinctoria) байланысты және Орталық және Жоғарғы Атлас тауларында орташа және жоғары биіктікте кездеседі. Дернәсілдері жиі Euchloe, Pieris rapae және Pieris brassicae дернәсілдерімен бірге бір өсімдікте тамақтануы мүмкін. Осы басқа пиеридтермен салыстырғанда, Z. eupheme өте тұрақты ортамен байланысты.

Сицилиядағы сипаттама

Оңтүстік-шығыс Ресейден, Армениядан және Алатаудан таралған Zegris eupheme, үсті жағы ақ, алдыңғы қанатының ұшы қара түсті, ал оның үстінде қызыл-сары дақ болады. Алдыңғы қанатының қара орталық дағы жарты ай пішіндес. Аналықтарында қызыл дақ көбінесе кішкентай болады, кейде тіпті болмайды. Астыңғы жағы ақ, алдыңғы қанатының ұшы сары, ортасында қара дақ, ал артқы қанаты жасыл-сары, ақ дақтармен. Осы дақтар басым болған нұсқалары ab. tschudica H. Sch. [Z. e. erothoe синонимі] – Кіші Азия және Батыс Күрдістаннан келген menestho Mén. нұсқасының артқы қанатының астыңғы жағы сарырақ, сондай-ақ сәл ірілеу. – meridionalis Led. [stat. nov. Zegris meridionalis meridionalis Lederer, 1852] орталық және оңтүстік Испаниядан таралған, одан да ірілеу, артқы қанатының астыңғы жағы күлгін-жасыл іздері бар, біркелкі сары түсті. Дернәсіл қалың, цилиндр пішіндес, тығыз түкті. Қосағасы жуан, тығыз кокон ішінде, бірақ оның ішінде Пиридтердің қосағаларына тән жіптің іздері де сақталады.

Кіші түрлер

Z. e. eupheme Esper, 1804 (Оңтүстік Ресей)
Z. e. dyala Peile, 1921 (Иран)
Z. e. tigris Riley, 1921 (Иран)
Z. e. maroccana Bernardi, 1950 (Марокко, Испания) = Zegris meridionalis marocana Bernardi, 1950 comb. nov. Back, 2012: 80.
Z. e. larseni Pittaway, 1986 (Сауд Арабиясы)
Z. e. menestho (Ménétriés, 1832) Кіші Азия және Батыс Курдистан
Z. e. uarda Hemming, 1929
Z. e. sulphurea O. Bang Haas, 1927
Z. e. harandi Back, Karbalaye, Leestmans & Hofmann, 2005
Z. e. erothoe (Eversmann, [1832])

Тіршілік ету ортасы

Арменияда бұл түр құрғақ шалғынды жерлерде, оның ішінде жартылай шөлдер мен шөл далаларда, сондай-ақ арша ормандары мен трагакант далаларында қоныстанады. Бұл трагакант далалары эрозияға ұшыраған беткейлерде орманды ауыстырып жатыр. Түрдің таралған биіктігі теңіз деңгейінен 400-ден 2000 метрге дейін.