Кіріспе
Көлденең жолақты клен (Acer pensylvanicum), сонымен қатар елік ағаш, елік клен немесе қазтабан клен деп те аталады, – Солтүстік Америкаға тән кленнің кішкентай түрі. Көлденең жолақты клен тікелей екі жынысты (гермафродит), яғни өмірі бойы жынысын өзгерте алады.
Acer pensylvanicum, known as the striped maple, moosewood, moose maple or goosefoot maple, is a small North American species of maple. The striped maple is a sequential hermaphrodite, meaning that it can change its sex throughout its lifetime.
Сипаттама
Жазық жапырақты шаған - биіктігі 1,5 метрге дейін жететін, діңі 2,5 см диаметрге дейін болатын кішкентай жапырақ түсетін ағаш. Acer pensylvanicum гүлдеу кезеңі көктемнің соңына таман болады. "Pensylvanicum" атауын алғаш Линней қолданған. Шағын, саусақ қалыңдығындағы бұтақтардан сыбызғы жасауға болады, себебі олардың қабығын жеңіл түрде сығу арқылы ағаштан айырып, сыбызғының ішкі қуысын және ауа өткізетін арнасын ойып, содан кейін қабық түтігін қайтадан кигізуге болады.
Тарату
Жасыл жапырақты шағанның табиғи ареалы Новая Шотландиядан және Квебек провинциясының Гаспе түбегінен басталып, батысқа қарай Оңтүстік Онтарио, Мичиган және Саскачеванға дейін созылады; оңтүстікке қарай Солтүстік-Шығыс Огайо, Пенсильвания және Нью-Джерсиге дейін, сондай-ақ Аппалачи таулары бойымен Солтүстік Джорджияға дейін жетеді.
Экология
Моусууд - салқын, ылғалды ормандардың төменгі қабатында өсетін ағаш, көбінесе еңістерді жақсы көреді. Бұл жапырақты ағаштардың арасындағы ең көлеңкеге төзімділерінің бірі, тұқымданып, бірнеше жыл бойы кішкентай бұта ретінде өмір сүре алады, содан кейін ашық жер пайда болғанда тез өсіп толық биіктігіне жетеді. Дегенмен, ол шатыр құрайтын ағашқа дейін жеткілікті биікке өспейді, ал үстіндегі бос орын жабылып қалғанда, гүлдеп, көптеген жеміс береді және вегетативтік жолмен біршама көбейеді. Моос, елік, сусар және қоян сияқты сүтқоректі жануарлар, әсіресе қыс мезгілінде, оның қабығымен қоректенеді.