Джайлз Фарнаби: Англия композиторының өмірбаяны мен шығармашылығы

Кіріспе

Гилс Фарнаби (шамамен 1563 – 1640 жылғы қараша) – ағылшын композиторы және клавикордта орындайтын музыкант, оның музыкасы Ренессанс кезеңінен барокко кезеңіне өтуді қамтиды.

Өмір

Джайлс Фарнаби шамамен 1563 жылы, мүмкін Корнуоллдың Труро қаласында немесе Лондонға жақын жерде дүниеге келген. Оның әкесі Томас Лондонның азаматы және жиһаз жасаушы болды, ал Джайлз шамамен 1575–1647 жылдары өмір сүрген Кент мектебінің танымал мұғалімі Томас Фарнабимен туыс болуы мүмкін, оның әкесі ағаш шебер болған. Бірақ оны музыкаға баулыған оның туысы Николас Фарнаби (шамамен 1560–1630) болған деуге болады. Николас – клавишті аспаптар жасаушы, сол кезде бұл термин клавишті аспаптардың барлық түрін қамтыды: клавесин, клавикорд, музляр және, әрине, клавикорд. Фарнабидің шығармалары осы аспаптар үшін ең танымал. Дегенмен, әкесі сияқты, Джайлз 1583 жыл шамасында жиһаз жасаушының оқуын бастады және өмірінің көп бөлігін осы кәсіппен айналысты. Ол 1587 жылдың 28 мамырында Кэтрин Роанға үйленді және алғашқыда Лондонның Сент-Хеленс Бишопскейт приходында тұрды. 1591 жылдың 8 тамызында Фарнабилер көршілес Сент-Питер приходына, Вестчепке көшіп келген кезде, олардың Филадельфия есімді қызы дүниеге келді, кейіннен 1594–1623 жылдары Ричард Фарнаби есімді ұлдары болды. Филадельфияның 1602 жылға дейін ерте қайтысынан кейін, Фарнабилердің тағы үш баласы болды: ұлы Джой (1599), қызы, сондай-ақ Филадельфия (1602) және соңғы ұлы Эдвард (1604). Әлеуметтік жағдайына қарамастан, сол кезде университет білімі алуға қолайлы болмаса да, ол 1592 жылдың 7 шілдесінде Оксфордтың Крайст-Черч колледжін бітіріп, музыка бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бұл күні оның болашақ көрнекті әріптесі Джон Булл да дәреже алды: Булл Фарнабиді білгені және оның музыкалық стиліне едәуір әсер еткені анық. 1602 жылы отбасы Линкольнширдегі Айтхорпқа көшіп, кем дегенде 1610 жылға дейін онда тұрды. Фарнаби Филлингхемдегі сэр Николас Саундерсонның үйінде оның балаларына музыка сабақтарын берді. 1614 жылы Фарнабилер Лондонға оралды, 1634 жылы Граб-стрит, Крипплгейтте тіркелді, онда Джайлс 1640 жылы қайтыс болды және 25 қарашада жерленді.

Giles Farnaby was born about 1563, perhaps in Truro, Cornwall or near London. His father, Thomas, was a Cittizen and Joyner of London, and Giles may have been related to Thomas Farnaby (c. 1575–1647), the famous schoolmaster of Kent, whose father was a carpenter. But it was his cousin Nicholas Farnaby (c. 1560–1630), who may have turned him to music. Nicholas was a virginal maker, at this time a generic word that included the entire family of plucked keyboard instruments: the harpsichord, virginal, muselar and doubtless the clavichord, and it is for these instruments that Farnaby's compositions are best known. Like his father however, Giles trained as a joiner or cabinet maker, starting his apprenticeship in about 1583, and gave this trade as his occupation for most of his life. He married Katherine Roane on 28 May 1587, and first lived in the parish of St. Helen's Bishopsgate, in London. The couple had a daughter, Philadelphia, baptised on 8 August 1591, when the Farnabys moved to the neighbouring parish of St Peter's, Westcheap, and later a son, Richard Farnaby (1594–1623). After Philadelphia's premature death, prior to 1602, the Farnabys had three more children: a son Joy (1599), a daughter, also baptised Philadelphia (1602), and a last son, Edward (1604). In spite of his social background, hardly suited at this time to a university education, he graduated from Christ Church, Oxford on 7 July 1592, receiving a Bachelor's degree in music. This was the very same day that John Bull, his eminent fellow composer to be, obtained his degree: Bull evidently knew Farnaby, and influenced his musical style considerably. In 1602 the family moved to Aisthorpe in Lincolnshire, where they remained until at least 1610. Farnaby obtained a position in the household of Sir Nicholas Saunderson of Fillingham, as music teacher to his children. By 1614 the Farnabys had returned to London, registered at Grub Street, Cripplegate in 1634, where Giles died in 1640 and was buried on 25 November.

Шығармалары

Фарнаби Уильям Бёрд, Джон Булл, Орландо Гиббонс, Питер Филипс және Томас Томкинс сияқты ағылшын виргинал өнерінің көрнекті шеберлерінің бірі саналады. Дегенмен, олардан өзге ол кәсіби музыкант болмаған жалғыз адам. Оның ең белгілі туындылары 52 шығармасының 51-і сақталған «Фицвильям виргинал кітабына» енген. Олардың арасында 11 фантазия, «Вуди Кок» деп аталатын тамаша әрі техникалық тұрғыдан қиын вариациялар жинағы, сондай-ақ «Джайлз Фарнабидің арманы», «Оның тынысы», «Фарнабидің ойы» және «Оның мінезі» сияқты қысқа, бірақ әдемі сипаттамалық шығармалар бар. Бұдан бөлек, оның ұлы Ричардтың төрт шығармасы да кездеседі. Оның барлық клавиштік шығармалары мен өмірбаяны заманауи басылымда қолжетімді. Клавиштік композицияларынан өзге, Фарнаби мадригалдар, канцоналар және псалмдар да жазған.

Бейімделулер

Фернабидің пьесаларына бес импровизацияны Эдмунд Руббра (1901–1986) жазды. Джайлз Фарнабидің екі әні 1969 жылы «Лондон Джаз Төрт» (LJ IV) тобының Ұлыбританиядағы CBS рекордтық альбомында (63512) джаз форматында пайда болды: «The Old Spagnoletta» және «Bony Sweet Robin». Бұл альбомның қайта шығарылуы 2011 жылдың қыркүйегінде HRKCD 8385 британдық Harkit лейблінде жарияланды. «Джайлс Фарнаби сюитасы: Симфониялық оркестр үшін Фитцвильям Виржинал кітабынан таңдалған және Гордон Джейкоб еркін транскрипциялаған» 1970 жылы Boosey & Hawkes, Inc. баспасынан шықты. Бұл Джайлз Фарнабидің 11 композициясының аранжировкасы: 1. Фантазия 2. Ескі испанолет 3. Джайлз Фарнабидің арманы 4. Фарнабидің ой-қиялы 5. Оның демалысы 6. Оның мінезі 7. Мені айт, Дафна 8. Розасолис 9. Ойыншық 10. Кетуге кедергі 11. Tower Hill. 1973 жылы Argo Records UK-де «Giles Farnaby's Dream Band» атты LP шықты. Топ үш британдық ерте музыка ансамблінің бірігіп жұмыс істеген нәтижесі: St. George's Canzona, Trevor Crozier's Broken Consort және хор тобы The Druids. Оларды үш джаз музыканты қолдады: Джефф Клайн (бас-гитара), Дейв МакРей (электр фортепиано) және Тревор Томкинс (барабан). Farnaby's Dreame әніне негізделген «Giles Farnaby's Dream» әні 1976 жылы Penguin Cafe Orchestra-ның «Music From The Penguin Cafe» альбомында пайда болды.