Кіріспе

Мексиканың Тлаксала және Пуэбла штаттарында орналасқан жанартау. Тлаксальтектер бұл шыңды Матлалкуэитль деп атаған, бұл "[Көк көйлекті әйел]” деп аударылады, ол жаңбыр мен ән құдайы және жергілікті Chalchiuhtlicue құдайының баламасы саналады. Испандықтар оны қарапайым Сьерра-де-Тлаксала ("Тлаксала таулары") деп атады. Қазіргі аты – Малинче немесе Малинцин, ол 17-шы ғасырда кеңінен танылды және Ацтек империясын жаулап алу кезінде Эрнан Кортеске аудармашы ретінде көмектескен әйелге құрмет көрсетеді.

Орналасқан жері

Ла Малинче ұлттық саябағында Тлаксала және Пуэбла штаттарының шекарасында орналасқан бұл жанартау Транс-Мексикалық жанартау белдеуінің бір бөлігі. Парк Мексикадағы 85 шыңның арасында бесінші үлкені. Оның ауданы – , оның шамамен үштен екі бөлігі Тлаксалаға, ал үштен бірі Пуэблаға тиесілі. Парктің диаметрі шамамен .

Құрылу

Ла Малинш – палеоген кезеңінің ортасында, 30–35 миллион жыл бұрын пайда бола бастаған белсенді стратовулкан. Одан бері ол жанартаулық жарылыстар арқылы өсті, соңғысы шамамен 3100 жыл бұрын болған деп саналады. Ла Малинш көбінесе айналасындағы таулар мен төбелерден оқшауланған; жақын жердегі таулар мен төбелердің арасында Эль Пинал, Эль Тинтеро, Куатлапанга, Уинтитепетл және Халапаско бар. Төменгі беткейлерде көбінесе "дента" жүгерісі егілетін егістік жерлер мен алдер, түрлі емендерден Монтесума қарағайлары мен қасиетті шыршаларға дейін өтетін орманды аймақтар орналасқан. Жоғарғы беткейлер закатонмен жабылған. Таудың шыңы жылдың бір бөлігінде қармен жабылады және Тлаксакаланың ең суық жері саналады. Төменгі беткейлерде климат жыл бойы қоңыл, бірақ жаз айларында жаңбырлы болады. Топырақтар ұнтақталған жанартаулық тас, құм және орташа тереңдігі шамамен бір метр болатын саз және құм қабатынан – тепетатеден тұрады. Қара және кеуекті орман топырағы жанартау күлінен пайда болған. Ла Малинштен барлық бағытта өзендер ағып, кейбір жерлерде шағын шатқалдар құрайды, олар кенеттен болатын нөсер жаңбырлар кезінде тез толып, ағып кетеді. Таудың түбінен көптеген бұлақтар шығады, олардың кейбіреулері ішуге жарамды су, ал басқалары жанартаудың ішінде қыздырылған термалды сулар.

Аңыздар

Ла Малинче Попокатепетел мен Истаццихуатль сияқты, оның пайда болуы туралы аңыздармен бөліседі. Ең әйгілі аңыз бойынша, Матлалкуэй – алысқа соғысқа кеткен жауынгер Куатлапангаға келісім берілген бойжеткен. Уақыт өте келе, жары қайтып келмегендіктен, қыз қайғыдан көз жұмды. Басына жарақат алған күйі оралған жауынгерге қасіретті жаңалық жетті. Ол оның қабіріне барып жылады және өзі де қайтыс болды, кішкентай тауға айналды. Матлалкуэй зор жанартауға, ал оның қасында кішкентай Куатлапангаға айналды. Тау туралы тағы бір аңыз – тау ішінде мекендеген, жаңбыр маусымында төмен түсіп, балаларды ұрлап алып, тауға жеуге апарып жатқан жорғалаушы құбыжық туралы. Аңыз бойынша, соңында құбыжық өлтіріліп, оның басы Пуэбла қаласындағы бір үйдің кіреберісіне орнатылды, ол үй әлі де сол қаланың тарихи ауданындағы 201 East Third Street мекенжайында тұр.

Демалыс

Парк "Centro Vacacional Malintzin" курорттық аймағында кабиналар мен кемпингтер бар. Бұл жанартауға шығуға дайындалу және көтерілу үшін өте қолайлы орын. Мұнда спорттық жабдықтар, мейрамхана және сувенирлік дүкендер орналасқан. Курорттың сыртында дүкен, шағын "антохитос" мейрамханасы, сондай-ақ демалыс күндері аттар мен ламалармен саяхаттауға болады. Жол курорттық аймақтан өтіп, таудың бір бөлігіне дейін жалғасады, көбінесе серпілмелі болып өтеді. Шыңға дейінгі жаяу жол курорттық аймақтан басталады және алғашқы бөлігінде жолдың серпілмелі бөлігін кесіп өтеді. Содан кейін жол шыршалы аймаққа жетеді. Ағаш шебінен кейін "жалған" шың алғаш рет көрінеді. Одан бастау алатын жота жалған шыңның артында орналасқан шыңға апарады. Соңғы 100 метр шамасында қиын өткелдер кездеседі. Ағаш шебінен жоғарыда көбінесе суық және желді болады, сондықтан тиісті киім кию ұсынылады. Жақында қар жауған жағдайда тісті тізбектер (крампон) және мұз балтасы міндетті түрде қажет – әдетте, желтоқсаннан наурызға дейін жылына бірнеше рет қар жауады. Басқа жағдайларда, көтерілу қиынға соқса да, арнайы дайындық қажет емес. Жақсы физикалық жағдайдағы туристер курорттық аймақтан 3-4 сағатта шыңға жете алады, бірақ үзіліспен 5-6 сағатқа жоспарлау жақсы. Таңертең ерте бастап, күн батқанға дейін қайтуға ұсынылады. Альпілік полиция сағат 14:00-ден кейін ағаш шебінен жоғары көтерілуге кеңес бермейді. Хуамантла, Икстенко, Сан-Хуан Тепулько және Сан-Мигель Каноа қалаларынан басталатын тағы да қиын маршруттар бар. 1968 жылдың 14 қыркүйегінде Сан-Мигель Каноада Пуэбла автономды университетінің қызметкерлерінен құралған альпинистер тобы, қолайсыз ауа райына байланысты қалада түндеуді жоспарлағандықтан, атышулы түрде линчтелді. Консервативті қалалық дін қызметкері, альпинистерді коммунистік студенттер деп қате түсініп, қала тұрғындарын оларды өлтіруге үндеді. Бұл трагедия кейіннен режиссер Фелипе Казалспен фильмге түсірілді.