Кіріспе

Уитсондей аралы — Австралияның Орталық Квинсленд жағалауынан орналасқан Уитсондей аралдар тобындағы ең ірі арал.

Тарих

Уитсндай аралы британдықтардың отарлауына дейін шамамен 8000 жыл бойы теңізде саяхаттайтын нгаро халқының мекені болды. Капитан Кук 1770 жылғы маусым айында аймақтан өтіп бара жатқанда аралға осы атты қойды. Аралдағы алғашқы орман шаруашылығы лагерін Евгений Фицзалан 1861 жылы құрлықтағы Боуэннің жаңа отарлаушы бекетіндегі ғимараттар салу үшін қолданылатын ірі дөңгелек ағаштарды пайдалану мақсатымен құрды. Жергілікті нгаро халқы екі аптаға жұмысты тоқтатып, лагерьті қоршауға алды. Осыдан кейін орманшыларды қорғау үшін аралға Жергілікті полиция бөлімі орналастырылды. 1860 жылдардың ортасына қарай, Боуэн портынан Уитсндай аралына демалыс сапарларын колонистер ұйымдастыра бастады. 1878 жылы "Луиза Мария" кемесінің капитаны МакИвор аралдың батыс жағындағы жағажайда кемесін жөндеуге кірісті, ал бірнеше нгаро халқы кеменің корпусын тазалауға жұмысқа алынды. Боуэндегі бірнеше аборигендердің өлтірілгені туралы хабарды естігеннен кейін, олар ашуға толы болды. Олар капитанды теңізге лақтырып, түрлі заттармен тастап, содан соң бетіне сүйреп өткір нұғымен шапты. Нгаро кемедегі жалғыз экипаж мүшесін өлтіріп, кемеге от қойып, оны жойды. Капитан МакИвор аман қалды және жақын жердегі кеме оны және қалған экипажды құрлыққа алып кетті. Кейін Жергілікті полиция инспекторы Джордж Ноулан, өзінің абориген сарбаздарымен және капитан МакИвормен бірге "қараларды жазалау" үшін Уитсндай аралына сапар жасады. Ноуланның тобы бір апта бойы Нгаро халқын арал бойынша қуды, оларға "жаза берілді" және экспедиция "Нгаро халқын мұрағаттап таратумен" аяқталды. "Тарату саясаты" "күнәсіз аборигендерді салдарынан өлтірумен" байланысты болды. Нгаро халқы аман қалғаннан кейін каноэмен Макейге жақын құрлыққа қашып, инспектор Морисет, сержант Грэм және олардың сарбаздары тарапынан қуылды. Бірнеше айдан кейін капитан МакИворды оның қытай аспазы өлтіріп тастады.

География

Аралға материктегі Эйрли-Бич және Шут-Харбор туристік портарынан қайықпен жетуге болады. Онда күндізгі саяхатшылар мен түнгі демалысқа келгендер үшін көптеген танымал орындар бар, соның ішінде Уайтхейвен жағажайы мен Хилл-Инлеттің таңғажайып, таза ақ құмдары, Сид гаванінің қауіпсіз тұрақтайтын орны және Гулнаре-Инлеттің қорғалған су жолы бар. Аралда сондай-ақ алты кемпинг орналасқан. Аралдың ауданы шамамен құрайды. Аралдың солтүстік шығанақтарында теңіз өсімдіктері өседі, олар түрлі-түрлі теңіз жануарларына қоректенуге мүмкіндік береді. Аралда әсемдікке құштар емес тас валлабилері де кездеседі. 2010 жылы аралдың шығыс жағалауындағы Уайтхейвен жағажайы халықаралық деңгейде үздік экологиялық таза жағажай деп танылды. Бұл аралды 1767 жылы Сэмюэл Уоллис "Уитсундай аралы" деп атаған Туамоту аралдарындағы Пинаки аралымен шатастыруға болмайды.