Дубай қор биржасы: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Дубай қаласындағы қор биржасы, Біріккен Араб Әмірліктері. Дубай қаржы нарығы (DFM) (سوق دبي المالي) – Біріккен Араб Әмірліктерінің Дубай қаласында орналасқан қор биржасы. Ол 2000 жылдың 26 наурызында құрылған.

Шолу

2014 жылы DFM-де 67 компания тіркелген. Олардың көпшілігі БАӘ-де орналасқан компаниялар, ал тағы бірнешеуі – басқа да MENA аймағындағы елдерде орналасқан компаниялар үшін қос тізімдеме. Шетелдік компаниялар келесі елдерден: Кувейт, Бахрейн, Оман және Судан. Көптеген компаниялар шетелдіктерге өз акцияларын иеленуге мүмкіндік береді. 2004 және 2005 жылдары көптеген компаниялардың саудаланған акцияларының көлемі мен бағасы айтарлықтай өсті. Алайда, 2005 жылдың соңында және 2006 жылдың алғашқы айларында «көпіршік» жарылып, DFM-нің акция құны шамамен 60%-ға төмендеді, сондай-ақ Перс шығанағының басқа да акция нарықтарында да ұқсас төмендеулер болды. DFM – БАӘ-дегі үш акция биржасының бірі. Абу-Даби бағалы қағаздар биржасы (ADX) көбінесе БАӘ компанияларын тізімдейді, ал NASDAQ Dubai халықаралық акциялармен сауда жасау үшін құрылған. DFM және ADX екеуі де Бағалы қағаздар және тауарлар жөніндегі орган (SCA) тарапынан басқарылады және реттеледі. SCA-ның DFM және ADX-ке сәйкес келетін заңдар мен стандарттарды енгізуге құқығы бар. SCA-ның міндеті – биржалардың заңдарды сақтауын қамтамасыз ету, сондай-ақ инвесторлардың, брокерлердің және тіркелген компаниялардың құқықтарын қорғау. Ал NASDAQ Dubai, Дубай халықаралық қаржы орталығында (DIFC) орналасқан, тәуелсіз реттеуші – Дубай қаржы қызметтері басқармасы (DFSA) тарапынан халықаралық стандарттарға сәйкес басқарылады, ол АҚШ-тағы Құнды қағаздар және биржалар жөніндегі комиссияға балама болып табылады. DFM және ADX-тен айырмашылығы, NASDAQ Dubai – электрондық биржа, сауда алаңы жоқ. DFM 2006 жылдың қарашасына дейін Дубай үкіметіне толығымен тиесілі болды, содан кейін IPO арқылы мемлекеттік акционерлік қоғамға айналды, нәтижесінде акцияларының 20%-ы халыққа сатылды, ал 80%-ы Дубай үкіметіне тиесілі Borse Dubai компаниясы сатып алды. Шындығында, DFM-нің IPO-сы 118 есе артық тіркелді. DFM-нің таза пайдасы да кіріс сияқты 2007-2011 жылдары күрт төмендеді. 2007 жылы DFM-нің пайдасы 1,439.6 миллион дирхамға жетті, оның ішінде IPO-дан түскен 468 миллион дирхамдық операциялық емес пайда бар. 2008 жылы пайда 605 миллион дирхамды құрады. Келесі жылы, 2009 жылы, пайда одан да төмендеп, 346.62 миллион дирхамға жетті. 2010 жылы тағы бір төмендеу болды, пайда 79 миллион дирхамды құрады. 2011 жылы DFM 6.45 миллион дирхамдық зиянға ұшырады. Осы тенденциядан жағдай жақсармай, жыл сайын нашарлап бара жатқанын көруге болады. DFM директорлар кеңесінің мүшелері, басшылары және менеджерлері DFM-ді осы күтпеген қиын жағдайдан шығару үшін тырысып жұмыс істеп жатыр. DFM директорлар кеңесінің мүшелері мен басқару тобының тұрақты күш-жігерінің арқасында DFM 2013 жылы жағдайды өзгертіп, таза пайданың 608,5% өсуіне қол жеткізіп, өткен жылғы 35 миллион дирхамнан 285 миллион дирхамға жеткізді. Ал келесі жылы нарықта 759 миллион дирхамдық пайда болды, өсу қарқыны 166,3% құрады. Келесі үш жылда нарықта пайда күрт төмендеп, 2017 жылы 233,5 миллион дирхамға жетті.

as of 2014, there are 67 companies listed on DFM. Most of them are UAE based companies and a few others are dual listings for companies based in other MENA region countries. Foreign companies are from the following countries: Kuwait, Bahrain, Oman, and Sudan. Many companies allow foreigners to own their shares. During 2004 and 2005, there were significant increases in the volume of shares traded and the share prices of many companies. However, towards the end of 2005 and through the first few months of 2006 the bubble burst and share values dropped by around 60% on DFM, along with similar decreases in most other Persian Gulf stock markets. DFM is one of three stock exchanges in the UAE. Abu Dhabi Securities Exchange (ADX) also lists mostly UAE companies and NASDAQ Dubai was set up to trade international stocks. DFM and ADX are both governed and regulated by the Securities and Commodities Authority (SCA). SCA has the authority to impose laws and standards in which DFM and ADX have to comply with. SCA's role is to ensure that the laws are followed by the exchanges as well as to protect investors’, brokers’ and listed companies’ rights. On the other hand, NASDAQ Dubai is governed to international standards by an independent regulator called the Dubai Financial Services Authority (DFSA), which is equivalent to the Securities and Exchange Commission in the United States. Unlike DFM and ADX, NASDAQ Dubai, located in Dubai International Financial Centre (DIFC), is an electronic exchange with no trading floor. DFM was fully owned by the Government of Dubai until November 2006 when it turned into a public joint stock company through an IPO, which led to sell 20% of its shares to the public and 80% were subscribed by Borse Dubai, which is owned by Dubai government. As a matter of fact, DFM's IPO has been oversubscribed by 118 times. Like the revenue, DFM's net profit dropped sharply from the period ended 2007 till 2011. In 2007, DFM profits reached 1,439.6 million including none operational profits coming from IPO of AED 468 million. In 2008, profits were AED 605 million. The next year, in 2009, the profit dropped even further and reached 346.62. In 2010, another drop took place and profits reached AED 79 million. In 2011, DFM recorded a loss of AED 6.45 million. From the trend, one can imply that the situation is not improving, but is deteriorating year after year. DFM BOD members, executives, and managers are working hard to get out DFM from this unforeseen dilemma. Due to the consistent efforts of the DFM BOD members and management team, DFM was able to turn over the situation in 2013 and gain a +608.5% growth in net profits, to become AED 285 million from the AED 35 million in the previous year. and the following year the market have occurred profits of AED 759 million with a growth rate of 166.3%. The next three years the market saw a sharp decline in profit to hit AED 233.5 million in 2017.

Банктер

Компанияның атауыАйман БанкіAJMANBANKӘл Салам Банкі – Бахрейн (B. S. C.)SALAM BAHAl Salam Sudan BankALSALAMSUDANAmlak FinanceAMLAKКоммерциялық банк ДубайCBDДүбай Ислам БанкіDIBӘмірліктер Ислам БанкіEIBӘмірліктер Инвестициялық БанкіEIBANKӘмірліктер NBDEMIRATESNBDGulf Finance HouseGFHMashreqbankMASQ

Emirates Bank International (EBI) және National Bank of Dubai (NBD) бірігіп, екі мекемені басқару үшін Emirates National Bank of Dubai (ENBD) деген атаумен холдинг компания құрды. Бұл бірігу нәтижесінде екі компанияның акциялары жойылды және 2007 жылдың 16 қазанында жаңа акция шығарылды. AMLAK және TAMWEEL 2008 жылдың 23 қарашасынан бастап бірігу шараларын жариялағандықтан саудадан тоқтатылды.