Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таванн — Швейцариядағы Берн кантонындағы Юра бернуа әкімшілік округінде орналасқан муниципалитет. Ол кантонның француз тілінде сөйлейтін бөлігінде, Юра тауларында жатыр.
Tavannes is a municipality in the Jura bernois administrative district in the canton of Bern in Switzerland. It is located in the French speaking part of the canton in the Jura mountains.
Тарих
Таванн айналасындағы аймақты ертедегі Хельветтік жазықтың тұрғындары Сузе және Бирсе алқаптары арасындағы Юра таулары арқылы өтетін табиғи туннель болғандықтан кезіктіріп өтті. Рим императоры Марк Аврелийдің тұсында, 161-169 жылдар аралығында римдіктер бұл жолды жақсартты. Рим әкімшісі Пьер-Пертуис шатқалында осыған байланысты жазу қалдырды. Бирсе өзенінің бойында ерте замандағы диірмендер салынды, олар оның суын энергия көзі ретінде пайдаланды. Таванн ауданның ең ерте мекендеген жерлерінің бірі. Оның аты көне герман тіліндегі «Þahs winja», көне жоғары неміс тіліндегі «dahs», герман тіліндегі «*þahsu» («дала тышқаны») және гот тіліндегі «vinja», герман тіліндегі «*venjô» («жайлау») [Perrenot] сөздерінен шыққан, бұл «Dachsfelden» ескі неміс атымен бірдей мағынаны білдіреді. IV ғасырда Рим империясы құлағанда, бургундиялықтар Таванн аймағына қоныс аударды. 630 жылы Мутье-Гранвальде монастырь салынды, және Таванн оның иелігіне кірді. Таваннес (немесе оның латынша баламасы Тейсвенна) туралы алғашқы жазба 866 жылға жатады. 999 жылы Бургундия королі Рудольф III Мутье-Гранваль монастырын және оның барлық иелігін Базель епископына табыс етті. Рудольф қайтыс болғаннан кейін, аймақ 760 жылға жуық Киелі Рим империясының құрамына кірді. 1530 жылдың көктемінде Гийом Фарель Таванн және айналасындағы аймақтарда Реформацияны уағыздады, бұл үлкен табысқа жеткізді. Таванн жаңа протестанттық сенімді қабылдағанда, 1385 жылы салынған Сент-Этьен шіркеуі реформаланған шіркеуге айналды және 1930 жылы Христос Рой католик шіркеуі салынғанға дейін Таваннның жалғыз шіркеуі болып қалды. Сол жылы тұрғын үйлер мен ғимараттар аумақтың 5,8%-ын, ал көлік инфрақұрылымы 2,8%-ын құрады. Энергия және су инфрақұрылымы, сондай-ақ басқа да арнайы дамыған аймақтар аумақтың 1,2%-ын құрады. Орманды жерлердің 37,9%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 3,2%-ы бау-бақшалармен немесе ағаштардың шағын топтарымен жабылған. Егіс жерлерінің 14,0%-ы егін өсіруге, 18,0%-ы жайылымдарға, ал 16,1%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағын су болып табылады.
The area around Tavannes was traversed by the early inhabitants of the Helvetic plain because of the natural tunnel through the Jura between the valley of the Suze and the valley of the Birse. Under the Emperor Marcus Aurelius, the Romans improved this road between 161 and 169 AD. The Roman administrator left an inscription in the cliff at Pierre Pertuis to this effect. Early mills were built along the Birse, utilizing its water as a source of power. Tavannes was one of the earliest inhabited locations in the district. Its name comes from the ancient Germanic words 'Þahs winja, ancien haut allemand dahs, germanique *þahsu, « blaireau », et gothique vinja, germanique *venjô, « pâturage » [Perrenot]. ',which means the same as the older German name 'Dachsfelden'. In the fourth century, as the Roman Empire crumbled, the Burgundians moved into the area around Tavannes. In 630, a monastery was established at Moutier Grandval, and Tavannes belonged to its possessions. The first mention of Tavannes (or its Latin equivalent Theisvenna) dates to 866. In 999, King Rudolph III of Burgundy gave the monastery of Moutier Grandval and all its possessions to the Prince Bishop of Basel. At Rudolph's death, the district passed into the Holy Roman Empire, to which it belonged for 760 years. In the spring of 1530, Guillaume Farel preached the Reformation in Tavannes and surrounding areas, with great success. When Tavannes accepted the new faith of the Protestant Reformation, the village church of Saint Etienne, which was built in 1385, became a Reformed church and remained the only church in Tavannes until the Catholic Church of Christ Roi was built in 1930. During the same year, housing and buildings made up 5.8% and transportation infrastructure made up 2.8%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 1.2% of the area Out of the forested land, 37.9% of the total land area is heavily forested and 3.2% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 14.0% is used for growing crops and 18.0% is pastures and 16.1% is used for alpine pastures. All the water in the municipality is flowing water.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреттемесі: Көк түсті фонға алтын түсті, қаһарлы тұрған, қызыл тілді және тақыр қызыл шоқысы бар әйнекқұс, 3 жасыл тілімнен тұратын төбеде бейнеленген.
The blazon of the municipal coat of arms is Azure a Rooster hardi Or crested langued and jelloped Gules on a Mount of 3 Coupeaux Vert.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Христос Рой шіркеуі мен Пьер Пертуи (Рим жолының үстіндегі тасқа қашалған өткел) Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысаны ретінде тіркелген. Таваннның тұрғын аймағының барлығы Швейцария мұражайлық нысандарының тізіміне енген. Христос Рой шіркеуі 1928-30 жылдары Адольф Гюйонне салып бітірген. Шіркеу – қарапайым, кеңістігі үш бөлікке бөлінген, ашық ғимарат. Ішкі әрлеудің көп бөлігін 1924 жылы Швейцарияда құрылған Әулие Лука қоғамының (SSL) суретшілері жасаған. Бас кіреберістегі қайта тірілу мозаикасын Джинно Северини мен Луи Барилет салған. Басты құрбандық алтарінің мозаикасы және Жақсы Көмекшінің мінберінің мозаикасын Эмилио Мария Беретта жасаған. Әйнек өрнектері Александр Сингрианың еңбегі. Пьер Пертуи – Таванн үстіндегі таулардың арасынан өтетін Рим дәуіріне қатысты туннель. Бұл туннель Раурици және Хельветий тайпаларының жерлерінің шегарасын белгілеген. Туннельдің солтүстік жағында Маркус Дюний Патерннің 3 ғасырдағы жазуы қазірге дейін сақталған.
The Church of Christ Roi and the Pierre Pertuis (passage carved into the rock above the Roman road) are listed as Swiss heritage site of national significance. The entire urbanized village of Tavannes is part of the Inventory of Swiss Heritage Sites. The Church of Christ Roi was built 1928 30 by Adolphe Guyonnet. The church is a simple, open three aisled church with much of the interior decoration by artists of the St. Luke Society (SSL) which was founded in Switzerland in 1924. The mosaic of the resurrection over the main entrance was done by Gino Severini and Louis Barillet. The main altar mosaic and pulpit mosaic of the Good Shepard were the work of Emilio Maria Beretta. The stained glass is the work of Alexandre Cingria. The Pierre Pertuis is a Roman era tunnel through the mountains above Tavannes. The tunnel marked the border between the Raurici and Helvetii territories. A 3rd century inscription by Marcus Dunius Paternus is still visible on the north side of the tunnel.
Саясат
2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия Швейцария халықтық партиясы (SVP) болды, ол дауыстардың 29% алды. Келесі үш ең танымал партиялар: Социал-демократиялық партия (SP) (28,4%), тағы бір жергілікті партия (7,8%) және Жасыл партия (7,5%). Федералды сайлауда барлығы 819 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 36,2% құрады.
In the 2011 federal election the most popular party was the Swiss People's Party (SVP) which received 29% of the vote. The next three most popular parties were the Social Democratic Party (SP) (28.4%), another local party (7.8%) and the Green Party (7.5%). In the federal election, a total of 819 votes were cast, and the voter turnout was 36.2%.
Экономика
2011 жылы Таваннес қаласында жұмыссыздық деңгейі 2,72% құрады. 2008 жылы муниципалитетте барлығы 1212 адам жұмыс істеді. Олардың 57-сі біріншілік экономикалық секторда жұмыс істесе, осы секторда шамамен 21 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 476 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 50 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 679 адам жұмыс істеді, осы секторда 120 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 672 жұмысшы келді, ал 1008 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшыларды экспорттаушы болып табылады, әрбір біреуі кірген сайын шамамен 1,5 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Барлығы 678 жұмысшы (муниципалитеттегі 1343 жұмысшының 50,5%) Таваннесте тұрып, жұмыс істеді. Таваннеске келетін жұмыс күшінің шамамен 1,0%-ы Швейцариядан тыс елдерден келді. Жұмыс істейтін халықтың 13,6%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 60,4%-ы жеке көлікпен барды. Салыстыру үшін, сол жылы бүкіл кантон бойынша көрсеткіш 14,2% және 22,0% болды, ал жалпы ұлттық көрсеткіш 12,3% және 21,1% құрады. 2009 жылы муниципалитетте барлығы 1503 салық төлеуші болды. Олардың 407-сі жылына 75 000 швейцариялық франктан астам табыс тапты. 18 адам жылына 15 000-ден 20 000-ға дейін табыс тапты. Ең көп жұмыс істейтін 410 адам жылына 50 000-нан 75 000 швейцариялық франкқа дейін табыс тапты. Таваннестегі 75 000 швейцариялық франктан асатын табыс тобының орташа табысы 119 231 швейцариялық франк, ал Швейцария бойынша орташа табыс 130 478 швейцариялық франк болды. 2011 жылы халықтың 8,5%-ы үкіметтен тікелей қаржылық көмек алды.
as of 2011, Tavannes had an unemployment rate of 2.72%. as of 2008, there were a total of 1,212 people employed in the municipality. Of these, there were 57 people employed in the primary economic sector and about 21 businesses involved in this sector. 476 people were employed in the secondary sector and there were 50 businesses in this sector. 679 people were employed in the tertiary sector, with 120 businesses in this sector. In 2000, there were 672 workers who commuted into the municipality and 1,008 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 1.5 workers leaving the municipality for every one entering. A total of 678 workers (50.5% of the 1,343 total workers in the municipality) both lived and worked in Tavannes. About 1.0% of the workforce coming into Tavannes are coming from outside Switzerland. Of the working population, 13.6% used public transportation to get to work, and 60.4% used a private car. For comparison, the rate for the entire canton in the same year, was 14.2% and 22.0%, while the nationwide rate was 12.3% and 21.1% respectively. In 2009 there were a total of 1,503 tax payers in the municipality. Of that total, 407 made over 75,000 CHF per year. There were 18 people who made between 15,000 and 20,000 per year. The greatest number of workers, 410, made between 50,000 and 75,000 CHF per year. The average income of the over 75,000 CHF group in Tavannes was 119,231 CHF, while the average across all of Switzerland was 130,478 CHF. In 2011 a total of 8.5% of the population received direct financial assistance from the government.
Дін
2000 жылғы санақ бойынша 1 369 адам немесе 40,6% швейцариялық реформатор шіркеуіне жатса, 1 124 адам немесе 33,3% рим-католиктерді құрады. Қалған халықтың ішінде 13 адам православиелік шіркеудің мүшесі болды (немесе халықтың 0,39% шамасында), бір адам христиан-католик шіркеуіне жатса, 298 адам (немесе халықтың 8,83% шамасында) басқа христиан шіркеуіне жатты. Олардың 119-ы (халықтың шамамен 3,53% -ы) ислам дінін ұстанады. Бес адам буддист болса, алты адам басқа дінге жатты. 319 адам (немесе халықтың шамамен 9,46%) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностик немесе атеист, ал 119 адам (немесе халықтың шамамен 3,53% -ы) сұраққа жауап бермеді. 2011-12 оқу жылында Таваннес қаласындағы сабақтарға барлығы 455 оқушы қатысты. Мұнда төрт балабақша сыныбы бар, онда барлығы 69 оқушы оқыды. Балабақша оқушыларының 13,0% Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) болды, ал 10,1% сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. Муниципалитетте 12 бастауыш сынып және 241 оқушы бар. Бастауыш сынып оқушыларының 14,9% Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) болды, ал 14,1% сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. Сол жылы барлығы 111 оқушыны қамтитын 6 орта сынып болды. Олардың 20,7% Швейцарияда тұрақты немесе уақытша тұратын (азамат емес) адамдар, ал 26,1% сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. Қалған оқушылар жеке немесе арнайы мектепке оқуға түсті. 2000 жылы муниципалитеттегі барлық мектептерде барлығы 469 оқушы білім алды. Олардың 415-і осы муниципалитетте тұрып, оқыса, 54-і басқа муниципалитеттен келді. Сол жылы 83 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге оқуға түсті.
As of the 2000 census, 1,369 or 40.6% belonged to the Swiss Reformed Church, while 1,124 or 33.3% were Roman Catholic. Of the rest of the population, there were 13 members of an Orthodox church (or about 0.39% of the population), there was one individual who belonged to the Christian Catholic Church, and there were 298 individuals (or about 8.83% of the population) who belonged to another Christian church. There were 119 (or about 3.53% of the population) who were Islamic. There were five individuals who were Buddhist and six individuals who belonged to another church. 319 (or about 9.46% of the population) belonged to no church, are agnostic or atheist, and 119 individuals (or about 3.53% of the population) did not answer the question. During the 2011 12 school year, there were a total of 455 students attending classes in Tavannes. There were four kindergarten classes, with a total of 69 students in the municipality. Of the kindergarten students, 13.0% were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens) and 10.1% have a different native language than the classroom language. The municipality had 12 primary classes and 241 students. Of the primary students, 14.9% were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens), and 14.1% have a different native language than the classroom language. During the same year, there were six lower secondary classes with a total of 111 students. There were 20.7% who were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens), and 26.1% have a different native language than the classroom language. The remainder of the students attended a private or special school. as of 2000, there were a total of 469 students attending any school in the municipality. Of those, 415 both lived and attended school in the municipality, while 54 students came from another municipality. During the same year, 83 residents attended schools outside the municipality.
Көлік
Муниципалитетте теміржол станциясы бар. Ол стандартты кеңдіктегі Sonceboz Sombeval–Moutier және тар кеңдіктегі Tavannes–Noirmont желілерінде орналасқан, сондай-ақ тұрақты түрде қызмет көрсетеді.
The municipality has a railway station, It is located on the standard gauge Sonceboz Sombeval–Moutier line and the narrow gauge Tavannes–Noirmont line and has regular service to , , and .
Көрікті жерлер
Биг Босс фестивалі, христиан музыка фестивалі жыл сайын осы жерде өтеді.
The Big Boss' Festival, a Christian music festival is held here annually.