Кіріспе

Дифферданг (Diferdange; немесе (жергілікті) Дифферданг; Differdingen) – Люксембургтің оңтүстік-батысындағы қала мәртебесіне ие коммуна, ел астанасынан батысқа қарай 27 шақырым қашықтықта орналасқан. Ол Бельгия және Франция шекараларына жақын және Эш-сюр-Альзетте кантонында орналасқан. Шамамен 29 500 халқы бар Дифферданг – елдің үшінші ірі қаласы. Бұл сонымен қатар коммунаның бас қаласы, ал коммуна құрамына Ласаваж, Нидеркорн, Фусбанн және Оберкорн кіреді. Дифферданг – Люксембургтің көп бөлігінде болат өндірісі орын алған өнеркәсіптік қала, оның дамуының көп бөлігі өркендеген кезеңінде болды. Бүгінде Дифферданг маңызды өнеркәсіптік орталық болып қала береді, әлемдегі ең ірі болат өндіруші ArcelorMittal қаладағы ARBED болат зауытын сақтап тұр. Диффердангтың танымал орындарына 1235 жылы салынған ежелгі цистерциандық аббат – Maison de Soins de Differdange және 1577 жылға дейін салынған Дифферданг қамалы жатады, қазір Майами университетінің меншігінде. Осылайша, Дифферданг Майами университетінің Долибои Еуропалық орталығына ие, бұл университеттың Еуропадағы кампусы, онда студенттер оқуға баруда. Диффердангта сондай-ақ FC Differdange 03 футбол командасы да орналасқан.

Цистерциан дәуірі

Систерциан соборлары мен аббаттықтары дәуірі он үшінші ғасырда толыққанды дамыды және Дифферданге осы үрдістен қалысқан жоқ. 1235 жылы Александр де Солевр Дифферданге аббаттығын құрды және оны Сито орденіне сыйлады. Бастапқыда цистерциан аббаттығы Люксембург ақсүйектерінен келген қарындастарды ғана қабылдады. Кейіннен Францияның Лотарингия аймағынан және қазіргі Валониядағы Люксембург провинциясынан келген әйелдер де Диффердангеде ант берді. 1552 жылы француз әскері аббаттықты тонап, қиратты. Бірақ, Люксембургке француз басқыншылығы кезінде аббаттық пен қала нағыз шабуылдарға және көптеген қарақшылықтарға ұшырады. Монастырды соңғы рет басқарған абыстай Мари Мадлен де Гурси болды, ол 1796 жылға дейін қызмет етті. Оның өкілеттігінен кейін орден ресми түрде таратылды. Дифферданге аббаттығы 1797 жылы аукционға сатылды, ал 1929 жылы Дифферданге қауымдастығы сатып алды. 1981 жылы Люксембург үкіметі сатып алғаннан кейін Дифферданге аббаттығы аурухана мен денсаулық сақтау орталығына айналдырылды.

Қайта өрлеу дәуірі

Дифферданж қамалы – аймақтағы Ренессанс дәуірінен сақталған сирек ескерткіштердің бірі. Барлық жазбалар жоғалып кеткендіктен, оның нақты бастауы белгісіз, бірақ 1310 жылға дейін даражалы Вильгельм де Дифферданж есімдері тіркелген. Бұл қамал Люксембургте толығымен Ренессанс стилінде салынған алғашқы қамал болуы мүмкін. Ол тұруға және қорғануға арналған. Дифферданж әулетінің ұрпақтары 1400 жылы оның соңғы немересі қайтыс болғаннан кейін тоқтатылған. 1552 жылы қамал өте ауыр өртке ұшырады, бірақ кейін қалпына келтіріліп, Анна Изенбург иелігіне өтті. 1794 жылы француз революциялық әскері Дифферданжда қырқындар жасап, қаланы тонап, өртеп жібермес бұрын көптеген қарусыз бейбіт тұрғындарды өлтірді.

Темір қала

1830 жылдан бастап Люксембургтің болат өнеркәсібі қолөнер сатысынан өнеркәсіптік сатыға қарай дамыды. 1896 жылы Диффердангеде "Société Anonyme des Hauts Fourneaux de Differdange" деген атпен екі домна пеші салынды. Содан кейін тағы сегіз домна пеші салынды, бұл сол кезде "Differdinger" деп белгілі болған болат арқалықтарды өндіруге мүмкіндік берді. 1907 жылдың 4 тамызында Дифферданге Люксембургтың Вильгельм IV-інен қала мәртебесін алды. 20-шы ғасырда өнеркәсіптік өркендеу шарына жетті, Дифферданге халқы 1890 жылы 4000-нан аспағаннан 1930 жылы шамамен 18000-ға дейін өсті. 1967 жылы "Société des Hauts Fourneaux and Aciererie de Differdange" Бельгия мен Францияның бірнеше болат компанияларымен бірігіп, Люксембургтің ең ірі болат компаниясы – ARBED-ті құрды, оның Диффердангеде көптеген зауыттары болды.

География

Қала Чиерс өзенінің жазығында орналасқан, бұл өзен Мейза өзенінің саласы болып табылады және Оберкорн бөлігінде бастау алады. Диффердангенің теңіз деңгейінен биіктігі 293 метр, ал муниципалитеттің ең биік нүктесі Куфельдте 427,1 метрді құрайды. Коммунаның ауданы 2,215 гектарды алып жатыр. Оның аумағы Франциямен, Лонгви бассейніндегі Мёрт және Мозель департаменті арқылы шектеседі.