Кіріспе

Сао Вэй мемлекетінің әскери сардары (226 жылы қайтыс болды)

Ерте өмір

Сяо-Шан Сяо Юань мен Сяо Дунның алыс туысы болды, олар Шығыс Хан әулетінің соңында билікке келген және Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің негізін салған Цао Цаоның қол астындағы генералдар еді. Жастығынан-ақ ол жоспарлау және стратегия саласындағы білімімен танымал болды. Цао Цаоның ұлдарының бірі, Цао Пи, Сяо-Шанды өте жоғары бағалап, жақын досы ретінде қарады.

Цао Цао тұсында қызмет ету

200-ші жылдары, Цао Цао Солтүстік Қытайды бақылау үшін өзінің бәсекелесі Юань Шаомен соғысқан кезде, Сяохоу Шан Цао Цао әскеріндегі майор (司馬) болып қызмет етті және Юань Шао мен оның мұрагерлеріне қарсы шайқасқа кавалерия күштерін жетектеді. 211 жылы Цао Пи Хан сарайында барлық істер бойынша үй шаруашылығы генералы (五官中郎將) болып тағайындалғаннан кейін, Сяохоу Шан оның қол астындағы венсю (文學; жазушы) болып қызмет етті. 213 жылы, 216 жылы Император Сянь Цао Цаоны герцог статусынан "Вей патшасы" (魏王) атағымен вассалды патша дәрежесіне көтерді. 218 жылы мамыр айында Ухуан тайпаларының Вученди (無臣氐) тармағы Дай округінде (代郡; қазіргі Юй округі, Хэбэй) және Шангу округінде (上谷郡; қазіргі Пекин) көтеріліс ұйымдастырғанда, Цао Цао ұлы Цао Чжанға көтерілісті басу үшін әскер жіберді. Осы кезде Сяохоу Шан Цао Чжанның қол астындағы әскери кеңесші (參軍) болып қызмет етті және оған Вучендині жеңуге көмектесті.

Цао Пидің тұсында қызмет ету

220 жылдың наурыз айында Цао Цао Луян қаласында қайтыс болғаннан кейін, Сяо Ху Шань Цао Цаоның табытын дұрыс жерлеу және қому үшін Ваи патшалығының астанасы Йеге (қазіргі Хэбэй провинциясының Хандан қаласы) алып баратын керуенді басқаруға бұйрық алды. Цао Пи, Цао Цаоның тағайындалған мұрагері ретінде, әкесінен кейін Ваи патшасы және Хан империясының императорлық канцлері болды. Ол Сяо Ху Шанды бастапқыда Тұрақты Атты Әскер Қызметкері (Regular Mounted Attendant) етіп тағайындады, кейін Орталық Армияның (中領軍) қолбасшысы етіп жоғарылатты. Сяо Ху Шанның еңбегі үшін Цао Пи оны Пинлинг ауылының маркизі (平陵亭侯) титулымен марапаттады. 220 жылдың соңында Цао Пи Цзянь императорынан тақты тартып алып, Шығыс Хан әулетіне нүкте қойды және өзін жаңа император етіп Цао Вэй мемлекетін құрды. Таққа отырғаннан кейін, ол Сяо Ху Шанды ауыл маркизінен "Пинлинг округінің маркизі" (平陵鄉侯) атағымен округ маркизіне көтерді. Сяо Ху Шань сондай-ақ Оңтүстікке Шабуылдайтын генерал (征南將軍) және Цзин провинциясының инспекторы (刺史) болып тағайындалды, сонымен қатар Ваи мемлекетінің оңтүстік шекарасындағы әскери істерді бақылауға жіберілді.

Шань-ьонг шайқасы

Осы уақыт ішінде Сяохоу Шан Цао Пиге Цао Пидің қарсыласы Лю Бэйге тиесілі Шаньюн командалығына (上庸郡; қазіргі Хубэй провинциясының Жушань ауданы) шабуыл жасауды ұсынды. Цао Пи келісімін беріп, оған және Сю Хуанға Шаньюн командалығына шабуыл жасау үшін әскер басқаруды тапсырды. Сяохоу Шан міндетін сәтті орындап, үш командалық және тоғыз округті бағындырды. Цао Пи оның еңбегін бағалап, Оңтүстікке шабуыл жасайтын аға генерал (征南大將軍) шеніне көтерді.

Цзянлинг шайқасы

Сао Пының тағы бір қарсыласы Сунь Куан 220 жылдың соңында император болғаннан кейін Сао Вэй мемлекетіне адалдыққа сөз берді. Цао Пи осыған қатты қуанды және Сунь Куанға вассалдық патша, «У патшасы» (吳王) атағын берді, сондай-ақ Сунь Куанның Цзяндун аймағы мен оңтүстік Цзинь провинциясындағы жерлерге құқығын мойындады. 222 жылы Цао Пи Сунь Куанға қарсы соғыс бастады. Ол Сяо Шанға, Цао Чжэнге және басқаларға Цзянлингке (江陵; қазіргі Цзянлинг округі, Хубэй) шабуыл жасауға әскерлерді басқарып, оны Ву генералы Чжу Ран қорғады, ал ол Ванда (宛; қазіргі Наньян, Хэнань) резервтік күш ретінде орналасты. Сунь Куан өзінің генералы Чжугэ Цзиньге Сяо Шанға шабуыл жасауға бұйрық берді. Чжугэ Цзинь өзеннің әртүрлі жерлерінде теңіз күштерін орналастырды. Сол түні Сяо Шан шамамен 10 000 сарбазға өзеннен кіші қайықтармен өтіп, Чжугэ Цзиньге құрлықта да, суда да жасырын шабуыл жасауға бұйрық берді. Олар Чжугэ Цзиньге қарсы үлкен жеңіске жетіп, Ву кемелерін өртеп, өзеннің қарсы жағалауындағы Ву лагерьлерін қиратты. 223 жылы Вэй әскері Цзянлингті қоршағанда індет тарады, сондықтан Цао Пи Вэй әскерін кері шегінуге бұйрық берді, осылайша науқан аяқталды. Науқандағы Сяохоу Шанның еңбегі үшін Цао Пи оған маркиздігіне қосымша 600 салық төлейтін үй шаруашылығын сыйлады, осылайша олардың жалпы саны 1900-ге жетті. Ол сондай-ақ Сяохоу Шанға салтанатты айқас балтасын сыйлады және оны Цзинь провинциясының губернаторы (牧) етіп тағайындады. Сяо Ху Шан (солтүстік) Цзинь провинциясының губернаторы болған кезде, жерлер шөлейттенген, ал жылдар бойы соғыс болғаннан кейін инфрақұрылым қираған еді. Халықтың көп бөлігі У өзенінің оңтүстігіндегі У аймағына көшіп кеткен. Сонымен қатар, Цзинь провинциясының маңында Хан емес тайпалар тұрды, олар кейде көтеріліс шығарып, аймақтық үкіметке қиындықтар туғызды. 221 жылы Шаньян округін бағындырғаннан кейін, Сяо Ху Шан оны батысқа қарай 700 ли қашықтықта тұратын Хан емес тайпалармен байланыс орнату үшін көпір ретінде пайдаланды және оларды бағындырып, қолдауын алды. Бес-алты жылдың ішінде мыңдаған үй шаруашылығы Вэйге адалдыққа сөз берді. 224 жылы Цао Пи Сяо Шанның маркиздік атағын «Чанлинг округінің маркизі» (昌陵鄉侯) деп өзгертті.

Отбасылық қақтығыс

Сяо Ху Шан Цао Цзэннің кіші қарындасына, Цао Цаоның асырап алған ұлына және Цао Пидің балалық шақтағы жақын досына үйленді. Өмірінің соңында Сяо Ху Шанға өте жақын болған бір әйел болды. Сяо Ху Шанның әйелі Сяо Ху Шанның ресми әйелі болу үшін Цао Чжэннің қарындасымен таласқанда отбасылық жанжал басталды. Цао Пи бұл жайлы естіген соң, Цао руының мүшелерін қолдау мақсатымен араласуға шешім қабылдады және Сяо Ху Шанның әйелін дарға асты. Сяо Ху Шан әйелінің өліміне қатты қайғырып, ауырып, денсаулығы нашарлай бастады. Әйелін жерлегеннен кейін ол үнемі үйінде болып, ешкіммен кездеспеді. Цао Пи бұл туралы естіп: "Бәлкім, Ду Сидің Сяо Ху Шанды сыйламауының себебі болған шығар", - деді. Осы оқиғаға қарамастан, Цао Пи Сяо Ху Шанды жоғары бағалай берді, өйткені ол бала кезінен бергі жақын досы еді.

Өлім

225 жылы Сяоху Шан ауыр сырқатқа шалдығып, Цзинь провинциясындағы қызметінен Вэй империясының астанасы Луоянға қайтаруға мәжбүр болды. Осы кезде Цао Пи жеке өзі оны барып көріп, қолынан ұстап, қайғыдан жылады. Сяоху Шан осыдан аз уақыт өткен соң қайтыс болды. Цао Пи оны «Дао маркизі» (悼侯) атағымен құрметтеді және оған ресми аза тұту сөзін жазды: «Сяоху Шан менің бала кезімнен бергі жақын досым және серігім болды. Ол адал, шынайы және сенімді адам еді. Біздің әке-шешеміз бір болмаса да, біз ағайын-інідей жақын едік. Ол мен үшін жүрек пен асқазан, ал тырнақ пен тіс сияқты қажетті мүше болды. Ол есімді, көреген және ерекше дарынды еді. Өмірінің осылай ерте аяқталуына өкінемін. Міне, өмір осындай! Осымен оған өлген соң Оңтүстікке шабуыл жасайтын аға генерал қызметін беріп, Чанлинг маркизінің мөрін табыс етемін».

Отбасы

Сяо-Шан Цао Чжэннің кіші қарындасына үйленді, оның жеке аты белгісіз; ол Деян ауданының ханымы (德陽鄉主) деп аталды. Олардың Сяохоу Сюань есімді ұлы мен Сяохоу Хуэй есімді қызы болды. Сяо-Шанның тағы бір қызы Хе Цзяның ұлы Хе Юге (和逌) үйленді және Хе Цзяо (和嶠) дүниеге келді. Сяо-Шанның жас туысы Сяо Ру (夏侯儒) болды, ол Вэйлюе бойынша, Чжан Цзи (張既) кезінде Цао Вэйде әскери шенеунік болып қызмет етті.

Үш патшалықтың романсында

Сяо-Шан – 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романындағы екінші дәрежелі кейіпкер. Роман үш патшалық дәуіріне дейін және оның кезіндегі тарихи тұлғалар мен оқиғаларды көркемдеп суреттейді. Ол Лю Бэй әскеріне қарсы Сяо Юаньдың қол астындағы сарбаз ретінде Дингжун тауы шайқасына қатысады. Шайқас барысында ол жауға тұтқынға түседі, бірақ кейіннен Сяо Юань тұтқындаған жау офицері Чэнь Шиге айырбасталып босатылады. Айырбастау кезінде Хуан Чжун оған жебені атып, арқасынан жаралайды, бұл жарақат оны ауыр халге түсіреді.