Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Галисиядағы католик соборы, Испания
Catholic cathedral in Galicia, Spain
Сантьяго-де-Компостела арка соборы базиликасы (испан және галисиан тілінде: Catedral Basilica de Santiago de Compostela) Сантьяго-де-Компостела митрополит архиепископиясының құрамына кіреді және Испанияның Галисиядағы Сантьяго-де-Компостеланың Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген ерекше нысан. Собор Иса Мәсіхтің апостолдарының бірі – Ұлы Яковтың жерленген жері саналады. Бұл сонымен қатар апостолдың қабірі үстінде салынған әлемдегі аз қалған шіркеулердің бірі, ал қалғандары Ватикан қаласындағы Әулие Петр базиликасы, Үндістанның Ченнай қаласындағы Әулие Томас соборы базиликасы және Түркияның Измир қаласындағы Әулие Иоанн базиликасы. Арка соборы базиликасы ерте орта ғасырлардан бері Әулие Яков жолымен қажылық сапарға шығу орталығы болып келген және қажылықтың дәстүрлі аяқталуын білдіреді. Ғимарат роман стилінде салынған, кейіннен готика және барокко элементтері қосылған.
The Santiago de Compostela Arch cathedral Basilica (Spanish and Galician: Catedral Basilica de Santiago de Compostela) is part of the Metropolitan Archdiocese of Santiago de Compostela and is an integral component of the Santiago de Compostela World Heritage Site in Galicia, Spain. The cathedral is the reputed burial place of Saint James the Great, one of the apostles of Jesus Christ. It is also among the remaining churches in the world built over the tomb of an apostle, the other ones being St Peter's Basilica in Vatican City, St Thomas Cathedral Basilica in Chennai, India and Basilica of St. John in Izmir, Turkey. The archcathedral basilica has historically been a place of pilgrimage on the Way of St James since the Early Middle Ages and marks the traditional end of the pilgrimage route. The building is a Romanesque structure, with later Gothic and Baroque additions.
Тарих
Аңыз бойынша, апостол Ұлы Жақып Иберия түбегіне христиан дінін әкелді. Дегенмен, Елшілердің істері кітабының 12-ші тарауында Жақыптың Иродтың бұйрығымен Иерусалимде өлтірілгені жазылған. Аңыз бойынша, Сантьягодағы қабірді 814 жылы Пелагий Тақуа Либредон орман үстіндегі түнгі аспанда керемет жарықтарды көргеннен кейін қайтадан тапқан. Ирия епископы Теодомир мұны құдайдан келген нысан деп танып, Астурия мен Галисия королі Альфонсо II-ге (791–842) хабарлаған. Король сол жерде шағын ғибадатхана салуға бұйрық берді. Аңыз бойынша, король осы қасиетті орынға алғашқы саяхатшы болған. 829 жылы алғашқы шіркеу, ал 899 жылы Леон королі Альфонсо III-нің бұйрығымен роман стиліне дейінгі шіркеу салынды, бұл осы маңызды қажылық орынының біртіндеп дамуына ықпал етті. 997 жылы Кордова халифасының әскербасшысы Аль Мансур Ибн Аби Амир (938–1002) ежелгі шіркеуді өртеді. Бірақ Жақыптың қабірі мен қасиетті заттары зардап көрмеді. Шіркеудің қақпалары мен қоңыраулары, жергілікті христиан тұтқындарымен Кордоваға әкелініп, Альжама мешітіне қосылды. 1236 жылы Кастилия королі Фердинанд III Кордованы басып алғанда, осы қақпалар мен қоңыраулар мұсылман тұтқындарымен Толедоға жеткізіліп, Толедо соборындағы Әулие Мария соборында орнатылды. Қазіргі собордың құрылысы 1075 жылы Кастилия королі Альфонсо VI (1040–1109) билігі мен епископ Диего Пелаездің қолдауымен басталды. Ол Тулузадағы Сен-Сернин монастырь шіркеуінің жоспарымен салынды, бұл Франциядағы ең ұлы роман стиліндегі құрылыс болуы мүмкін. Құрылыс көбінесе граниттен жасалған. Құрылыс бірнеше рет тоқтатылып, Liber Sancti Iacobi бойынша, соңғы тас 1122 жылы қаланды. Бірақ собордың құрылысы осыған дейін аяқталмаған еді. Собор 1211 жылы Леон королі Альфонсо IX-ның қатысуымен киеленді. Кодекс Каликсиннің мәліметінше, сәулетшілер – «тамаша шебер Бернард ескі», оның көмекшілері Робертус Гальперинус және кейінірек, мүмкін, «кафедральдық жұмыстар шебері Эстебан» болды. Соңғы кезеңде «Жас Бернард» ғимаратты аяқтады, ал Гальперинус үйлестіру жұмыстарын басқарды. Ол 1122 жылы собордың солтүстік есігінің алдына монументалды су таратқыш орнатты. 1075 жылы қала епископтық орынға айналды, ал шіркеу соборға айналды. Қажылық орын ретінде маңыздылығы артып келе жатқандықтан, 1120 жылы Папа Калликст II оны архиепископтық орынға көтерді. 1495 жылы қалаға университет ашылды. Дуэро аңғарындағы бірнеше шіркеулердің (Замора, Пласенсия, Торо, Эвора) ерекше фонар мұнаралары Сантьяго соборындағы роман стиліндегі күмбезден шабыттанған, ол 15 ғасырда готикалық күмбезбен ауыстырылды. Собор 16, 17 және 18 ғасырларда кеңейтіліп, сәнделді.
According to the legend, the apostle Saint James the Great brought Christianity to the Iberian Peninsula. However, in Acts 12 it is written that James was killed on order of Herod in Jerusalem. According to legend, the tomb in Santiago was rediscovered in AD 814 by Pelagius the Hermit, after he witnessed strange lights in the night sky above the Libredon forest. Bishop Theodomirus of Iria recognized this as a miracle and informed king Alfonso II of Asturias and Galicia (791–842). The king ordered the construction of a chapel on the site. Legend has it that the king was the first pilgrim to this shrine. This was followed by the first church in AD 829 and then in AD 899 by a pre Romanesque church, ordered by king Alfonso III of León, which caused the gradual development of this major place of pilgrimage. In 997 the early church was reduced to ashes by Al Mansur Ibn Abi Aamir (938–1002), army commander of the caliph of Córdoba. St James' tomb and relics were left undisturbed. The gates and the bells, carried by local Christian captives to Córdoba, were added to the Aljama Mosque. When Córdoba was taken by king Ferdinand III of Castile in 1236, these same gates and bells were then transported by Muslim captives to Toledo, to be inserted in the Cathedral of Saint Mary of Toledo. Construction of the present cathedral began in 1075 under the reign of Alfonso VI of Castile (1040–1109) and the patronage of bishop Diego Peláez. It was built according to the same plan as the monastic brick church of Saint Sernin in Toulouse, probably the greatest Romanesque edifice in France. It was built mostly in granite. Construction was halted several times and, according to the Liber Sancti Iacobi, the last stone was laid in 1122. But by then, the construction of the cathedral was certainly not finished. The cathedral was consecrated in 1211 in the presence of king Alfonso IX of Leon. According to the Codex Calixtinus the architects were "Bernard the elder, a wonderful master", his assistants Robertus Galperinus and, later possibly, "Esteban, master of the cathedral works". In the last stage "Bernard, the younger" was finishing the building, while Galperinus was in charge of the coordination. He also constructed a monumental fountain in front of the north portal in 1122. The city became an episcopal see in 1075 and the church its cathedral. Due to its growing importance as a place of pilgrimage, it was raised to an archiepiscopal see by Pope Callixtus II in 1120. A university was added in 1495. It has been proposed that the peculiar lantern towers of several churches in the Duero valley (Zamora, Plasencia, Toro, Évora) were inspired by the Romanesque dome of Santiago, substituted by a Gothic one in the 15th century. The cathedral was expanded and embellished with additions in the 16th, 17th and 18th centuries.
Собордың сыртқы көрінісі
Әрбір фасад және оған жалғасқан алаңдар бірлесіп үлкен қалалық алаңды құрайды. Praza do Obradoiro алаңының барокко стиліндегі фасадын Фернандо де Касас Новоа 1740 жылы аяқтаған. Ферро Каавейро мен Фернандес Сареланың Ацибечария фасады да барокко стилінде салынған, кейіннен Вентура Родригес оны өзгертіп жаңартып берген. 1103 жылы Мастер Эстебан салған Пратариас фасады және ең маңыздысы – романдық мүсіндеме өнерінің ерте туындысы, Портико да Глорияны Мастер Матео 1188 жылы аяқтаған.
Each of the façades along with their adjoining squares constitute a large urban square. The Baroque façade of the Praza do Obradoiro square was completed by Fernando de Casas Novoa in 1740. Also in baroque style is the Acibecharía façade by Ferro Caaveiro and Fernández Sarela, later modified by Ventura Rodríguez. The Pratarías façade, built by the Master Esteban in 1103, and most importantly the Pórtico da Gloria, an early work of Romanesque sculpture, were completed by Master Mateo in 1188.
Обрадуироның қасбеті
Обрадуиро алаңы, собор салынысы кезінде алаңда жұмыс істеген тас қалаушылардың шеберханасын еске түсіреді. Pórtico da Gloria-ны ауа райының зиянынан қорғау мақсатында, бұл қасбет және мұнаралар 16 ғасырдан бері бірнеше рет жаңартылып келді. 18 ғасырда Фернандо де Касас Новоа жобалаған қазіргі барокко стиліндегі қасбет салу туралы шешім қабылданды. Онда, қоңырау және рачет мұнаралары арасында орналасқан ежелгі роман стиліндегі қасбетті жарықтандыратын үлкен әйнек терезелер бар. Орталық бөлігінде – апостол Жақып, ал одан бір деңгей төменде оның шәкірттері Афанасий мен Теодор, барлығы саяхатшылар киімінде бейнеленген. Олардың арасында, табылган қабірді көрсететін урна және ермит Пелагий көріп өткен нұрды символдайтын жұлдыз, періштелер мен бұлттардың арасында орналасқан. Оң мұнарада апостол Жақыптың анасы Мария Саломе, ал сол мұнарада оның әкесі Зебедей бейнеленген. Сол жақ балюстрадасында – әулие Сусанна мен әулие Иоанн, ал оң жақта – әулие Барбара мен Кіші Жақып суреттелген. Саты арқылы қасбетке кіруге болады. Бұл саты 17 ғасырда Гинес Мартинес жасаған, ол Палаццо Фарнезедегі Джакомо Вигноланың идеяларымен шабыттанған Ренессанс стилінде салынған. Ол алмаз тәрізді пішіндес, екі пандусы Мастер Матеоның 12 ғасылдан қалған ескі склепының кіреберісін айналып өтеді, ол халық арасында «Ескі собор» деп аталады. Обрадуиро қасбеті мен ескі романдық порталдың (Pórtico da Gloria) арасында жабық нартекс орналасқан. Бұл қасбет собордың және Сантьяго-де-Компостела қаласының символына айналды. Сондықтан, ол испандық 1, 2 және 5 центтік евро монеталарының арт жағында бейнеленген.
The Obradoiro square in front of the façade alludes to the workshop of stonemasons who worked on the square during the construction of the cathedral. In order to protect the Pórtico da Gloria from deterioration caused by weather, this façade and towers have had several reforms since the 16th century. In the 18th century it was decided to build the current Baroque façade, designed by Fernando de Casas Novoa. It has large glazed windows that illuminate the ancient Romanesque façade, located between the towers of the Bells and of the Ratchet. In the middle of the central body is St. James and one level below his two disciples Athanasius and Theodore, all dressed as pilgrims. In between, the urn (representing the found tomb) and the star (representing the lights Hermit Pelagius saw) between angels and clouds. The tower on the right depicts Mary Salome, mother of St. James, and the tower on the left depicts his father Zebedee. The balustrade on the left side depicts St. Susanna and St. John and the one on the right depicts St. Barbara and James the Less. A stair allows entrance to the façade. The stair was made in the 17th century by Ginés Martínez and it is of Renaissance style inspired by Giacomo Vignola of Palazzo Farnese. It is diamond shaped with two ramps that surround the entrance to the old 12th century Romanesque crypt of the Master Mateo, popularly called the "Old Cathedral". Between the existing plane of the façade of the Obradoiro and the old Romanesque portal (Pórtico da Gloria) there is a covered narthex. This façade has become a symbol of the cathedral and the city of Santiago de Compostela. As such, it is the engraving on the back of the Spanish euro coins of 1, 2 and 5 cents.
Оңтүстік қасбеті немесе das Pratarías
Күміс бұйымдар қасбеті (галисиан тілінде Pratarías) – Сантьяго-де-Компостела соборының трансептісінің оңтүстік қасбеті; бұл соборда сақталған жалғыз роман стиліндегі қасбет. Ол 1103 және 1117 жылдар аралығында салынған, ал кейін собордың басқа бөліктерінен элементтер қосылған. Аянтты екі жағынан собор мен монастырь қоршап тұр. Собордың жанында Каса-ду-Кабидо орналасқан. Онда архивольттармен және тарихи тимпандармен әшекейленген, бірақ уақыттың өтуімен зақымданған екі кіреберіс есігі бар. Архивольттар он бір бағанаға тіреліп тұр, олардың үшеуі ақ мәрмәрден (орталық және бұрыштардағы), ал қалғаны граниттен жасалған. Орталық бөлігінде он екі пайғамбар мен апостолдардың бейнелері орналасқан. Тимпандарда жоғарғы бөліктен бөлінген үлкен фриз бар, оны гротесктік консольдермен сүйенген жолақ бөліп тұр; осы қабатта роман стиліндегі архивольттармен әшекейленген екі терезе орналасқан. Ортаңғы медальонда ашық қолдарымен Мәңгілік Әке (немесе Тұрғандық) бейнеленген, ал жоғарғы жағында соңғы сотты жариялап тұрған кернейлері бар төрт періште бейнеленген. Оң жақ есіктің тимпанында Мәсіхтің құлшылыққа алынуы мен қасіреттері, сондай-ақ патшалардың Мәсіхке табынуы бейнеленген. Бір жамбасында тас қалауға арналған жазу бар: ERA / IC / XVI / V IDUS / JULLII. Бұл жазу рим күнтізбесі бойынша испан дәуірінің есебімен сәйкес келеді, яғни 1078 жылдың 11 шілдесі. Суретте түлкінің қоянды жеп жатқаны және оның қарсысында жаман киінген әйелдің құшағында жануар бейнеленген. Беренгела мұнарасының қабырғасында Хауаның жаратылуы, тақта отырған Мәсіх және Ысқақтың байлануы бейнеленген басқа да суреттер бар. Қасбеттің жоғарғы бөлігінде 18 ғасырға жататын Әулие Яковтың мүсіні орналасқан, оның аяқтарында дұға оқып отырған екі патша: Астуриялық Альфонсо III және Леондық Ордоньо II. Ортасында – Иман мүсіні.
The façade of the Silverware (Pratarías in Galician) is the southern façade of the transept of the cathedral of Santiago de Compostela; it is the only Romanesque façade that is preserved in the cathedral. It was built between 1103 and 1117 and elements from other parts of the cathedral have been added in subsequent years. The square is bound by the cathedral and cloister on two sides. Next to the cathedral is the Casa do Cabido. It has two entrance doors in degradation with archivolts and historical tympanums. The archivolts are attached over eleven columns, three are of white marble (middle and corners) and the rest of granite. In the center are the figures of twelve prophets and the Apostles on the sideline. On the tympanums is a large frieze separated from the upper body by a strip supported by grotesque corbels; on this floor are two windows decorated with Romanesque archivolts. A central medallion shows the Eternal Father (or Transfiguration) with open hands and on the top surface there are four angels with trumpets heralding the Final Judgment. In the tympanum of the right door there are several scenes from the Passion of Christ and the Adoration of the Magi. In one of the jambs is the inscription commemorating the laying of the stone:ERA / IC / XVI / V IDUS / JULLII Registration follows the Roman calendar, according to the computation of the Spanish era, corresponding to July 11, 1078. An image, unidentified, of a fox eating a rabbit and, against this, a badly dressed woman with an animal in her lap. Supported on the wall of the tower Berenguela appear other images representing the creation of Eve, Christ on a throne, and the Binding of Isaac. At the top of the façade is an 18th century statue of St. James, with two kings in prayer at his feet: Alfonso III of Asturias and Ordoño II of León. In the centre is the statue of Faith.
Шығыс қасбеті немесе да Кинтана
Кафедральдық собордың Плоса де ла Кинтанаға қарап тұрған қасбетінде екі қақпа бар: Порта Реал (патшалық қақпа) және Порта Санта (қасиетті қақпа). Порта Реалдың барокко стиліндегі құрылысы 1666 жылы Хосе де Вега и Вердуго мен Хосе де ла Пенья де Торо басшылығымен басталды, ал 1700 жылы Доминго де Андраде аяқтады. Ол екі қабатқа созылатын бағаналардың бір бөлігін, үлкен шыңдары бар балюстраданы және Сент-Джеймстің атты мүсінімен (қазір жоғалған) безендірілген аэдикуланы тұрғызды. Бұл есік арқылы Испания патшалары соборға кіргендіктен, оған осы ат берілді және оның жоғары жағында патшалық герб орналасқан. Қасиетті қақпа (Порта Санта) немесе Кешірім қақпасы (Порта до Пердон) сатыларға ең жақын орналасқан. Ол әдетте қоршаумен жабылады және тек Якобтың қасиетті жылында ғана ашылады (яғни, 25 шілде күні Сен-Джеймс күні жексенбіге түсетін жылдары). Бұл жеті кіші қақпаның бірі және ол Әулие Пелагийге арналған (оның атымен қарама-қарсы монастырь аталған). Осы қақпаның нишаларында Сен-Джеймстің бейнесі және оның шәкірттері Афанасий мен Теодор орналасқан. Қақпаның төменгі және екі жағына Мастер Матеоның ескі тас хорынан алынған пайғамбарлар мен апостолдардың (соның ішінде Сен-Джеймстің) жиырма төрт мүсіні орналастырылған. Осы қақпадан кіре берісте кішкентай аула орналасқан, одан кейін шіркеудің апсидасының амбулаториясына апаратын нағыз Киелі қақпаға жол ашылады.
The façade of the cathedral that overlooks the Plaza de la Quintana has two gates: the Porta Real (royal gate) and the Porta Santa (holy gate). The construction of the Porta Real, baroque, was begun under the direction of José de Vega y Verdugo and by José de la Peña de Toro in 1666, and was completed by Domingo de Andrade in 1700, who built some of the columns that span two floors of windows, a balustrade with large pinnacles, and an aedicula with an equestrian statue of Saint James (now disappeared), well adorned with decorative fruit clusters and large scale military trophies. The kings of Spain entered the cathedral through this door, hence its name, and the royal coat of arms on its lintel. The holy door (Porta Santa) or Door of Forgiveness (Porta do Perdón) is the closest to the steps. It is usually closed with a fence and opened only in a Jacobean holy year (years when Saint James' Day, 25 July, falls on a Sunday). It was one of the seven lesser gates and was dedicated to St. Pelagius (for whom is named a convent just opposite). On this door niches contain the image of James, with his disciples Athanasius and Theodore at his side. On the bottom and sides of the door were placed twenty four figures of prophets and apostles (including St. James) coming from the old stone choir of Master Mateo. Inside this door through a small courtyard is the true Holy Door, which enters into the ambulatory of the apse of the church.
Қонақ мұнаралары
Собордың негізгі қасбетіндегі алғашқы мұнаралар роман стилінде салынған (Обрадуироның қазіргі қасбеті). Олар "Кампас мұнарасы" (Жазушылар жағында, оң жақта) және "Каррака мұнарасы" (Іңір жағында, сол жақта) деп аталады. Екеуінің де биіктігі 75-80 метрге жетеді. Мұнараның бірінші бөлігі 12 ғасырда тұрғызылған, бірақ 15 ғасырда бірнеше өзгерістер енгізілді, ал Франция королі Людовик XI 1483 жылы он үш қоңыраудың ең үлкен екеуін сыйға берді. 16-17 ғасырларда құрылымында байқалған қисайғандықтан, 1667 және 1670 жылдар аралығында мұнаралар тіреулермен нығайтылды. Қоңыраулар орналасқан мұнараларды Хосе де ла Пенья де Торо (1614–1676) барокко стилінде салып, Доминго де Андраде аяқтады. Мұнаралардың архитектурасы вертикальді сызықтарымен және қабаттарының тізбегімен перспективаға күшті әсер етеді.
The early towers in the main façade of the cathedral were Romanesque (current façade of the Obradoiro). They are called the Torre das Campás, which is situated on the side of the Epistle (right) and Torre da Carraca, to the side of the Gospel (left). The two have a height of between 75 and 80 metres. The first part of the tower was built in the 12th century, but in the 15th century several modifications were made and King Louis XI of France donated in 1483 the two largest of the thirteen bells. Due to a tilt that was detected in its structure between the 16th and 17th centuries, the towers had to be reinforced with buttresses, between 1667 and 1670. The towers housing the bells were made by José de la Peña de Toro (1614–1676) in a baroque style, and completed by Domingo de Andrade. The architecture of the towers has a great effect in perspective with its vertical lines and the sequencing of its floors.
Солтүстік мұнара немесе да Каррака
Ол Obradoiro фасадының сол жағында орналасқан және оның серіктесі сияқты, роман дәуіріндегі бұрынғы мұнараның қарама-қарсы жағында салынған. Ол 1738 жылы Фернандо де Касас Новоа жобалаған, 17 ғасырдағы Пена де Торо мен Доминго де Андраде қоңырау мұнараларын үлгі еткен: барокколық әшекейлер фасад бойындағы әр түрлі безендірулермен біртілді сәулет құрады. Жақын жылдары қажылар киелі есік (Porta Santa) арқылы кіріп, толық кешірімге ие бола алады. Қасиетті жыл кезінде Беренгела мұнарасының шамдары жыл бойы жандырылады, әйтпесе олар сөніп тұрады. Бұл шамдар қасиетті жылдарда қажыларды ғибадатханаға бастайтын маяк қызметін атқарады.
It is located to the left of the façade del Obradoiro, and was built – like its partner – on the opposite side of an earlier tower of the Romanesque period. It was designed by Fernando de Casas Novoa in 1738, imitating the bell towers by Peña de Toro and Domingo de Andrade in the 17th century: baroque decorations adorned all kinds of ornamentation that provided a unifying architecture across the façade. During a Jacobean Holy Year, pilgrims may enter the cathedral through the holy door (Porta Santa) to gain a plenary indulgence. During a holy year, the lantern of the Berenguela Tower is lit throughout the year. otherwise it stays unlit. The light acts as a lighthouse to guide pilgrims to the cathedral during the holy years.
Интерьер
Собор ұзын және биік. Ол бастапқы, баррельді күмбезді, крест тәрізді, романдық интерьерін сақтайды. Ол негізгі бөлімнен, екі бүйірлік дәлізден, кең трансепттен және сәулелі шапкіштармен жабдықталған хордан тұрады. Көптеген басқа маңызды шіркеулермен салыстырғанда, бұл собордың ішкі көрінісі алғашқыда қарапайым әсер қалдырады, бірақ ішке кірген соң ғана керемет орган мен хордың сәні көрінеді. Бұл Испаниядағы ең ірі роман стиліндегі шіркеу және Еуропадағы ең ірі шіркеулердің бірі.
The cathedral is long and high. It preserves its original, barrel vaulted, cruciform, Romanesque interior. It consists of a nave, two lateral aisles, a wide transept, and a choir with radiating chapels. Compared with many other important churches, the interior of this cathedral gives a first impression of austerity until one enters further and sees the magnificent organ and the exuberance of the choir. It is the largest Romanesque church in Spain and one of the largest in Europe.
Даңқ порты
Сантьяго-де-Компостела соборының Даңқ портигі (галисий тілінде "Pórtico da Gloria") – Леон патшасы Фердинанд II тапсырысымен Мастер Матео және оның шеберханасы салған роман стиліндегі портик. 1188 жылы құрылысы аяқталғанын еске алу үшін, сол күнді тасқа қалып, соборға орнатты, ал есік балкалары портикке қойылды. Толық үш бөліктен тұратын жиынтықты аяқтау 1211 жылға дейін жалғасты, сонда Леон патшасы Альфонсо IX қатысуымен ғибадатхана киеленді.
The Portico of Glory ("Pórtico da Gloria" in Galician) of the Cathedral of Santiago de Compostela is a Romanesque portico by Master Mateo and his workshop commissioned by King Ferdinand II of León. To commemorate its completion in 1188, the date was carved on a stone and set in the cathedral, and the lintels were placed on the portico. Finalising the complete three piece set took until 1211, when the temple was consecrated in the presence of King Alfonso IX of León.
Тімпанум
Бұл композицияның орналасуы Иоанн Жұбаныштің Аян кітабында (1-тарау, 1-18 тармақтар) сипатталған Мәсіх бейнесіне негізделген. Ортасында – құдіретті Мәсіхтің бейнесі, оның қолы мен аяқтарында айқышқа шегеленіп өлтірілген кездегі жаралары бар. Мәсіхтің төңірегінде төрт Евангелисттің белгілерімен тетраморф орналасқан: сол жақта, жоғарыда – Иоанн және бүркіт, төменде – Лука мен бұқа; оң жақта, жоғарыда – салық жинаушының бас киіміндегі Мәтій, төменде – Марк пен арыстан. Евангелисттердің екі жағында, Марк пен Луканың артында, әр жағынан Мәсіхтің азапталу құралдарын ұстаған төрт періште бар. Олардың кейбіреулері, тікелей тиместен, тікенді тәж мен айқыш (сол жақта) және найза мен төрт шеге (оң жақта), ал екіншілері – ол қамшыланған баған мен Понтий Пилаттың оның кінәсіздігін жариялаған құмырасын ұстап тұр. Осы періштелердің үстінде, барлығы қырық, құтты болған жанның үлкен тобы орналасқан. Орталық қаптың аркасында Апокалипсис ақсақалдары отыр, олардың әрқайсысы музыкалық аспапты ұстап тұр, Құдайға құрмет көрсету үшін концерт дайындап жатқандай. Ежелгі дәстүр бойынша студенттер білім алу үшін бейнеге басын тигізген, кейіннен бұл дәстүрді паломниктер қабылдаған, бірақ жұмыстың нашарлауын тоқтату үшін оған қол жеткізуді шектеу шаралары қолданылуда.
The arrangement of the tympanum is based on the description of Christ that John the Evangelist makes in Revelation (Chapter 1 v 1 to 18). In the centre, the Pantocrator is shown, with the image of Christ in Majesty, displaying in his hands and feet the wounds of crucifixion. Surrounding Christ is the tetramorph with the figures of the four Evangelists with their attributes: left, top St. John and the eagle and below St. Luke with the ox; on the right above, St. Matthew on the hood of the tax collector and below St. Mark and the lion. On both sides of the evangelists, behind Mark and Luke, there are four angels on each side with the instruments of the Passion of Christ. Some are, without touching them directly, the cross and crown of thorns (left) and lance and four nails (right), another the column in which he was whipped and the jar through which Pontius Pilate proclaimed his innocence. Above the heads of these angels, two large groups of souls of the blessed, forty in all. In the archivolt of the central tympanum are seated the elders of the Apocalypse, each holding a musical instrument, as if preparing a concert in honor of God. from the ancient tradition of students hitting their heads against the figure for wisdom, a tradition that was adopted later by pilgrims, although steps are being taken to limit access, to stem deterioration from which the work has suffered.
Жаңқалар
Орталық есік пен екі бүйір есіктің бағаналарында елшілер, пайғамбарлар және олардың иконографиялық атрибуттарымен бейнеленген басқа да тұлғалар көрсетілген. Барлығының үстінде әртүрлі жануарлар мен жапырақ өрнектері бар адам бастары бейнеленген әртүрлі капительдер орналасқан. Барлық кейіпкерлердің аттары олар ұстаған кітаптар мен паршаларда жазылған. Портиктың төрт бағанасы берік негіздерге орналасқан, олар әртүрлі жануарлар мен сақалды адам бастарын бейнелейді. Кейбір тарихшылардың пікірінше, бұл суреттер зұлым рухтардың бейнесі және күнәні басатын даңқтың салмағын (осы жағдайда портик) көрсетеді. Басқа дереккөздер соғыс, ашаршылық және өлім (жануарлар арқылы бейнеленген) сияқты жағдайларды, тек адам ақылымен (қарт адамдардың бас жаратылыстары) жеңілуге болатын ақиқаттар ретінде түсіндіреді.
In the columns of the central door and two side doors, the apostles are represented, as well as prophets and other figures with their iconographic attributes. All are topped with its own capital which represents different animals and human heads with leaf motifs. The names of all the figures are on the books or scrolls held in their hands. The four pillars of the portico are based on strong foundations which represent various groups of animals and human heads with beards. For some historians, these figures are images of demons and symbolize the weight of glory (the portico in this case) crushing sin. Other sources give an apocalyptic interpretation, with wars, famine and death (represented by the beasts) with situations that can only be saved by human intelligence (the heads of older men).
Бүйір есіктер
Оң жақ қақпаның аркасы Соңғы Сотты бейнелейді. Екі қабатты архивольт екі баспен екі тең бөлікке бөлінген. Кейбір авторлар осы бас екі періште Михаил мен Мәсіх бейнесі деп санайды. Ал басқалары үшін олар – Соттаушы Мәсіх пен періште, немесе Құдай Әке мен Құдай Ұлы. Осы бас екі жағында тозақ бейнеленген, онда жын-перілер (шайтандар) күнәкарлардың жандарын сүйреп, азаптап жатыр. Сол жағында құтқарылған жандарды бейнелейтін періштелер мен балалардың суреттері бар. Сол жақ қақпаның аркасында Құтқарушының келуін күтіп тұрған ізгі жандардың бейнелері көрсетілген. Бірінші архивольттың ортасында Құдай Жаратушы зыяратшыға бата тілеп, Мәңгілік Шындық кітабын ұстап тұр; оның оң жағында Адам (жалаңаш), Ыбырайым (қолды көтерген) және Яқып тұр. Олармен бірге Нұх (Күнсудан құтқарылған адамзаттың жаңа атасы) және Есау немесе Ысқақ пен Яһуда болуы мүмкін екі тұлға бар. Құдайдың сол жағында Хауа, Мұса, Һарон, Дәуіт патша және Сүлеймен тұр. Екінші архивольттың үстіңгі бөлігінде он кішкентай сурет Израильдің он екі тайпасын бейнелейді.
The arch of the right door represents the Last Judgment. The double archivolt is divided into two equal parts by two heads. Some authors identify these heads with the figures of archangel Michael and Christ. For others, they are Christ Judge and an angel or may indicate God the Father and God the Son. To the right of these heads, Hell is represented with figures of monsters (demons) that drag and torture the souls of the damned. On the left is Heaven with the elect, with figures of angels with children symbolizing the saved souls. The arch of the left door depicts scenes from the Old Testament, with the righteous awaiting the arrival of the Savior. In the center of the first archivolt is God the Creator who blesses the pilgrim and holds the Book of Eternal Truth; to his right are Adam (naked), Abraham (with the index raised), and Jacob. With them are two figures that could be Noah (new father of humanity saved through the Flood) and Esau or Isaac and Judah. To the left of God are Eve, Moses, Aaron, King David and Solomon. In the second archivolt, the top, ten small figures represent the twelve tribes of Israel.
Ботафумейро
Кесуден жоғары орналасқан күмбезде "Ботафумейро" – осы шіркеудегі әйгілі түтін құбырының (thurible) қозғалтқыш механизмі орналасқан. Оны 1851 жылы алтын шебер Хосе Лосада жасаған. Сантьяго-де-Компостела "Ботафумейро" әлемдегі ең үлкен түтін құбыры болып табылады, салмағы және биіктігі шамамен тең. Ол әдетте собор кітапханасында қойылған, бірақ маңызды діни мерекелерде көмір мен құрбандық иіссүгісімен (incense) толтырылып, шкив механизміне ілінеді. Юбилей жылдарында (Апостол Яков күні жексенбіге келгенде) "Ботафумейро" барлық паломниктердің миссаларында қолданылады. Сегіз қызыл жамылғы киген тираболейролар арқандарды тартып, оны трансепт төбесіне дейін итермелейді, жылдамдығына жетеді және қалың иіс бұлттарын таратуға мүмкіндік береді.
A dome above the crossing contains the pulley mechanism to swing the "Botafumeiro", which is a famous thurible found in this church. It was created by the goldsmith José Losada in 1851. The Santiago de Compostela Botafumeiro is the largest censer in the world, weighing and measuring in height. It is normally on exhibition in the library of the cathedral, but during certain important religious holidays it is attached to the pulley mechanism, filled with of charcoal and incense. In the Jubilee Years (whenever St James's Day falls on a Sunday) the Botafumeiro is also used in all the Pilgrims' Masses. Eight red robed tiraboleiros pull the ropes and bring it into a swinging motion almost to the roof of the transept, reaching speeds of and dispensing thick clouds of incense.