Кіріспе

Британдық спиритуалист, редактор Эмма Хардиндж Бриттен (1823 жылы 2 мамыр - 1899 жылы 2 қазан) - ағылшындық спиритуалистік қозғалыстың ертедегі қорғаушысы. Оның өмірі мен шығармашылығының көп бөлігі баяндамалары мен жазбаларында және әпкесі редакциялаған толық емес өмірбаянында жазылған. Ол жазушы, оратор, транстағы көреген және рухтар медиумы ретінде есте қалады. Оның "Қазіргі америкалық спиритизм" (1870) және "Он тоғызыншы ғасырдағы кереметтер" (1884) атты кітаптарында Америкадағы спиритизм туралы егжей-тегжейлі баяндалады.

Алғашқы жылдар

Эмма Флойд 1823 жылы Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі Эбенезер мектеп мұғалімі болған, ол 1834 жылы, Эмма он бір жаста болғанда қайтыс болды. Ол өзін және отбасын музыкант ретінде асырап өскен, опера әншісі болып оқып, сахналық мансабын бастаған.

Мансап

Ол жас кезінде рухани медиум ретінде көрнекті қабілеттері үшін беделге ие болды. Бала кезінде Эмма кездестірген адамдардың болашағын болжап, оларға көрген аяндарын, сондай-ақ өлген туыстары туралы алдын ала білмеген мәліметтерін айтып беретін. Ол сонымен қатар өзінің көрермендері ойлап жүрген әндерді фортепианода алдын ала ойнаудың қызықты талантын дамытты (өздеріне!) сұрауы. Өзінің өмірбаянына сәйкес, Эмманың көрегендікке деген бейімділігі оны эксперименталды мақсаттарда магнит және көрегендік техникасын қолданатын Лондонның құпия оккульттік қоғамына қатысуға тартты. Осы кезеңде ол қоғамның манипулятивті мүшесімен қарым-қатынас жасау арқылы сексизм мен экономикалық кемсітушілікке ұшырады, кейінірек ол оны "жаңылмалы сезімталды" деп атады. Лондондық оккульттік топ туралы сенімді ақпарат аз болғанымен, Эмма осы қоғамнан Хардинге деген атау алды деп күтілуде, ол өзінің ересек өмірінде осы тегін сақтады. Ол Америкаға келіп, Нью-Йоркте болған кезде америкалықтардың ақылсыздығы туралы жазу үмітімен спиритуалистік сеанстарға қатысты. Бұл сеанстар кезінде ол балалық шағындағы оқиғаларды есіне түсіре бастайды. Медиум Ада Хойттың басшылығымен сеанстардағы мистикалық тәжірибелер оны спиритуалистік қозғалыстың бір бөлігіне айналдырды. Эмманы атақты спиритист Хорас Дей спиритизм сеанстарын өткізуге шақырды. Ол спиритуалистік қозғалысқа "транс лекторы" ретінде терең араласып, бүкіл елде баяндама айтты. Лекция тақырыптарына "Рухтарды ашу", "Рухтар шеңберінің философиясы", "Гад" және "Табиғи және рухани әлемдердің байланысының негізі қандай?" Хардиндж сонымен қатар 1864 жылы Абрахам Линкольнді қайта сайлауға қолдау көрсету үшін науқанға қатысты. "Келесі адам немесе АҚШ-тың келесі президенті" атты табысты лекциясын оқыған соң, Эмма өзінің саяси жұмысын 32 лекциялық турнеде жалғастыруға шақырылды. Мүмкін, оның ораторлық мансабының ең басты тұсы 1865 жылы 14 сәуірде президент Линкольннің 36 сағат бұрын өлтірілуіне жауап ретінде сөйлеген сөзі болды. Оның баяндамасын сол кездегі журналистер оның ең үлкен жетістігі деп бағалады. Алайда оның рухани тақырыптағы баяндамаларының бәрі бірдей жақсы қабылдамады. 1866 жылы The Saturday Review Хардиндждің баяндамаларына сатирикалық сын жазып, оның стилін "ағылшыл сөйлеу" деп, мазмұнын "букум" деп сипаттады. Оның белсенді діни қатысуының хроникасы ретінде Хардиндж "Қазіргі америкалық спиритуализм" (1870) атты кітабын жариялады. Бұл қозғалыстың алғашқы күндеріндегі адамдар мен оқиғалардың үлкен "энциклопедиясы". Сол жылы Эмма бостондық Уильям Бриттен деген жанқияр спиритизмге шынайы сенушіге тұрмысқа шықты. Алайда Эмма Хардинге фамилиясымен жариялауды жалғастырды, өйткені оның кәсіби мансабы осы өмірінің соңғы кезеңіндегі некеге дейін жақсы дамыған болатын. 1872 жылы Эмма "The Western Star" журналын шығаруға тырысты, алайда Бостондағы бірнеше апатты өрттен кейін оның кедей клиенттері жазылудан бас тартты. Журнал алты санынан кейін ғана жарық көрмей қалды. Содан кейін Эмма Нью-Йоркке көшіп барып, теософиямен айналысады. Ол сондай-ақ Хелена Блаватскаямен бірге Теософиялық қоғамның алты құрылтайшы мүшесінің бірі болды, бірақ олар бір-бірімен келіспей қалды. Сондай-ақ ол "Арт магия немесе дүниенің, дүниенің астындағы және дүниенің үстіне" атты кітапты редакциялады. Оны 1876 жылы "автор" "өзінің [sic] жоғары бағаланған ағылшын досы, миссис Эмма Хардинге Бриттен" көмегімен жасырын жазды және жариялады. Оның авторы туралы бір ғажайып сыр бар. Сонымен қатар, 1887 жылы ол апта сайын шығатын спиритуалистік газетті "Екі әлем" деп атады. 1878 жылдан 1879 жылға дейін Эмма күйеуімен Австралия мен Жаңа Зеландияда спиритуалистік миссионерлер болып қызмет етті. Мельбурнда сөйлеген сөзін тыңдаған Исаак Селби: "Ол мені Австралияға келген ең керемет оратор әйел ретінде таң қалдырды". Нью-Йоркке оралғаннан кейін ол спиритуалистік дәуірдің ең үлкен хроникасын жазды. Эмма Хардиндж 1899 жылы Англияның Манчестер қаласында қайтыс болды. Ол спиритизмнің жеті қағидасын анықтады, олар кішігірім өзгерістермен, АҚШ-тағы Ұлттық спиритистік қауымдастық және Ұлыбританиядағы спиритистердің ұлттық одағы әлі күнге дейін қолданылуда.