Руханизм – 19 ғасырда пайда болған діни қозғалыс. Өлімнен кейін сана сақталады, рухтармен байланыс мүмкін. Ахират, рухтардың дамуы, жаратылыс туралы білім.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19-ғасырдағы діни қозғалыс
19th century religious movement
Спиритуализм – негізінен 19-шы және 20-шы ғасырдың басында танымал болған әлеуметтік-діни қозғалыс. Оған сәйкес, адамның санасы өлімнен кейін де сақталады және тірі адамдар онымен байланыса алады. Спиритуалистер үшін өмірден кейінгі әлем, немесе "рухани әлем" – тұрақты орын емес, рухтардың дамуы жалғасатын кеңістік. Рухтармен байланыс мүмкін деген және рухтар адамдардан жоғары деңгейде дамыған деген осы екі сенім спиритуалистерді рухтардың моральдық және этикалық мәселелерде, сондай-ақ Құдайдың мәнісінде пайдалы түсінік бере алады деген ойға жетелейді. Кейбір спиритуалистер "рухани кеңесшілер" деп аталатын ұғымды қолданады – жиі байланысқа түсетін, рухани басшылық беруге қабілетті белгілі рухтар. Эммануэль Сведенборгті спиритуализмнің негізін қалаушы деп есептеуге болады. Спиритуализм 1840-1920 жылдар аралығында, әсіресе ағылшын тілді елдерде қарқынды дамыды және өркендеді. Ол жарты ғасыр бойы канондық мәтіндер мен ресми ұйымдарсыз өркендеп, мерзімді басылымдар, транс жасайтын лекторлардың саяхаттары, лагерь жиындары және тәжірибелі медиумдардың миссионерлік қызметі арқылы бірікті. Көптеген белгілі спиритуалистер әйелдер болды және көптеген спиритуалистер сияқты, құлдықты жою және әйелдердің сайлау құқығын қолдады. Спиритуалистердің белсенді қатысқан тағы бір әлеуметтік реформа қозғалысы – Американың жергілікті халқының жағдайын жақсартуға жасалған күш-жігер болды. Кэтрин Трой сеанстардағы үнді рухтары туралы зерттемесінде былай жазады:
Spiritualism is a social religious movement primarily popular in the nineteenth and early twentieth centuries according to which an individual's awareness persists after death and may be contacted by the living. The afterlife, or the "spirit world", is seen by spiritualists not as a static place, but as one in which spirits continue to evolve. These two beliefs—that contact with spirits is possible, and that spirits are more advanced than humans—lead spiritualists to the belief that spirits are capable of providing useful insight regarding moral and ethical issues, as well as about the nature of God. Some spiritualists speak of a concept which they refer to as "spirit guides"—specific spirits, often contacted, who are relied upon for spiritual guidance. Emanuel Swedenborg has some claim to be the father of spiritualism. Spiritualism developed and reached its peak growth in membership from the 1840s to the 1920s, especially in English speaking countries. It flourished for a half century without canonical texts or formal organization, attaining cohesion through periodicals, tours by trance lecturers, camp meetings, and the missionary activities of accomplished mediums. Many prominent spiritualists were women, and like most spiritualists, supported causes such as the abolition of slavery and women's suffrage. Another social reform movement with significant spiritualist involvement was the effort to improve conditions of Native Americans. Kathryn Troy writes in a study of Indian ghosts in seances:
Шын мәнінде, спиритуалистер сеанстарда пайда болған үнді рухтарын АҚШ-тың жергілікті американдықтармен қарым-қатынасындағы жасаған қателіктерінің және одан кейінгі өкінішінің символы ретінде таныды. Спиритуалистерді үндістердің рухтарының болуы қорқытты. Бірақ көптеген адамдар үшін өкініш жеңілдемеді: керісінше, оларды мазалаған нәрсеге қарсы тұру және оны түзету үшін олар белсенділікке көшті. Спиритуалистердің үндістерді қорғаудағы саяси белсенділігі – ақтардың өкініші мен Құдайдың үкіміне деген қорқынышының, сондай-ақ мақсат пен жауапкершіліктің жаңа сезімімен байланысты болды.
Undoubtedly, on some level spiritualists recognized the Indian spectres that appeared at seances as a symbol of the sins and subsequent guilt of the United States in its dealings with Native Americans. Spiritualists were literally haunted by the presence of Indians. But for many that guilt was not assuaged: rather, in order to confront the haunting and rectify it, they were galvanized into action. The political activism of spiritualists on behalf of Indians was thus the result of combining white guilt and fear of divine judgment with a new sense of purpose and responsibility.
Сенушілер мен күмәнділер
Фокс әпкелерінен кейін туған сенсациядан соңғы жылдары медиумдық көрсетулер (мысалы, сеанстар мен автоматты жазу) табысты кәсіпке айналып, жақын арада ғана ойын-сауық пен рухани тазарудың танымал түрлеріне айналды. Фокс секілді әйелдер осы арқылы күнкөріс жасады, ал басқалары олардың үлгісін ұстанды. Алдамшылық кеңінен таралды, және осы істердің кейбіреуі сотта қарастырылды. Сансыз алдауларға қарамастан, спиритизмнің тартымдылығы зор болды. Оның жақтастарының арасында жақындарының өліміне қайғырып жүргендер көптеп кездесті. Американдық Азамат соғысы кезінде көптеген отбасылар өздерінің ер адамдары соғысқа кетіп, қайта оралмайтынын көрді, ал жаңа фотосурет арқылы түсірілген шайқас алаңдарының суреттері олардың жақындарының ғана емес, қорқынышты жағдайда да қаза тапқандарын көрсетті. Бір танымал жағдай – Мэри Тодд Линкольн, ол ұлының өліміне қайғырып, Ақ үйінде сеанстар ұйымдастырды, оларға күйеуі, президент Авраам Линкольн қатысты. Бұған қоса, бұл қозғалыс реформаторларға ұнады, олар рухтардың құлдықты жою және әйелдерге тең құқық беру сияқты күнделікті мәселелерді қолдайтынын анықтады. Басқа да көрнекті жақтастары журналист және пацифист Уильям Т. Стид (1849–1912) және дәрігер және жазушы Артур Конан Дойл (1859–1930) болды. Париждегі сеанстарға Палладиноның қызығушылығын танытқан Пьер Кюри мен күмәнді көзқарастағы Мари Кюри қатысты. Томас Эдисон "рух телефонын" жасағысы келді, ол өлгендердің дауыстарын тірілерге шақырып, оларды кейінгі ұрпақтарға жазуға мүмкіндік беретін құрылғы еді. Спиритизмге сенетіндер мен басқалардың рухтардың бар екендігі туралы мәлімдемелерін 1882 жылы Лондонда құрылған Психикалық зерттеулер қоғамы зерттеді. Қоғам "Құпия үйлер" комитетін құрды. Алдамшылық жағдайларын ашқан белгілі зерттеушілер әртүрлі саладан келді, соның ішінде Психикалық зерттеулер қоғамының Фрэнк Подмор және Ұлттық психикалық зерттеулер зертханасының Гарри Прайс сияқты кәсіби зерттеушілер, сондай-ақ Джон Невил Маскелин сияқты кәсіби сиқыршылар. Маскелин Давенпорт ағайындыларын олардың шоулары кезінде көрермендердің арасында пайда болып, әуеннің қалай жасалғанын түсіндірді. Психикалық зерттеуші Херевард Карингтон жалған медиумдардың айла-шарғыларын, мысалы, тақтамен жазу, үстелді бұру, труба арқылы медиумдық сеанстар, материалдану, жабық хаттарды оқу және рухты фотосуреттеу сияқты әдістерін әшкереледі. Скептик Джозеф Маккейб өзінің "Спиритизм алдамшылыққа негізделген бе?" (1920) кітабында көптеген алаяқ медиумдар мен олардың айла-шарғыларын сипаттады. Сиқыршылар мен сиқыр туралы жазушылар медиумдықтың алдамшы әдістерін әшкерелеуде ұзақ тарихқа ие. 1920 жылдары кәсіби сиқыршы Гарри Гудини алаяқ медиумдарды әшкерелеу үшін кеңінен жарияланған науқанға кірісті; ол "Қазірге дейін мен зерттегеннің бәрі алданып қалған мидың салдары болды" деп мәлімдеді. Спиритуалистік медиумдықты жоққа шығарған басқа сиқыршылар немесе сиқыр авторларының арасында Чунг Линг Су, Генри Эванс, Джулиен Проскауэр, Фултон Оурслер, Джозеф Даннингер және Джозеф Ринн болды. 1921 жылдың ақпанында Томас Линн Брэдфорд, өлімнен кейінгі өмірдің бар-жоғын анықтауға бағытталған тәжірибеде, жылытқыштың оттығын сөндіріп, газды қосып, өз пәтерінде өзін-өзі өлтірді. Осы күннен кейін ол осы мақсатта тартқан серігінен ешқандай хабарлама алмады.
In the years following the sensation that greeted the Fox sisters, demonstrations of mediumship (séances and automatic writing, for example) proved to be a profitable venture, and soon became popular forms of entertainment and spiritual catharsis. The Fox sisters earned a living this way and others followed their lead. fraud was widespread, and some of these cases were prosecuted in the courts. Despite numerous instances of chicanery, the appeal of spiritualism was strong. Prominent in the ranks of its adherents were those grieving the death of a loved one. Many families during the time of the American Civil War had seen their men go off and never return, and images of the battlefield, produced through the new medium of photography, demonstrated that their loved ones had not only died in overwhelmingly huge numbers, but horribly as well. One well known case is that of Mary Todd Lincoln who, grieving the loss of her son, organized séances in the White House which were attended by her husband, President Abraham Lincoln. In addition, the movement appealed to reformers, who fortuitously found that the spirits favoured such causes du jour as abolition of slavery, and equal rights for women. Other prominent adherents included journalist and pacifist William T. Stead (1849–1912) and physician and author Arthur Conan Doyle (1859–1930). The Paris séances of Eusapia Palladino were attended by an enthusiastic Pierre Curie and a dubious Marie Curie. Thomas Edison wanted to develop a "spirit phone", an ethereal device that would summon to the living the voices of the dead and record them for posterity. The claims of spiritualists and others as to the reality of spirits were investigated by the Society for Psychical Research, founded in London in 1882. The society set up a Committee on Haunted Houses. Prominent investigators who exposed cases of fraud came from a variety of backgrounds, including professional researchers such as Frank Podmore of the Society for Psychical Research and Harry Price of the National Laboratory of Psychical Research, and professional conjurers such as John Nevil Maskelyne. Maskelyne exposed the Davenport brothers by appearing in the audience during their shows and explaining how the trick was done. The psychical researcher Hereward Carrington exposed fraudulent mediums' tricks, such as those used in slate writing, table turning, trumpet mediumship, materializations, sealed letter reading, and spirit photography. The skeptic Joseph McCabe, in his book Is Spiritualism Based on Fraud? (1920), documented many fraudulent mediums and their tricks. Magicians and writers on magic have a long history of exposing the fraudulent methods of mediumship. During the 1920s, professional magician Harry Houdini undertook a well publicised campaign to expose fraudulent mediums; he was adamant that "Up to the present time everything that I have investigated has been the result of deluded brains." Other magician or magic author debunkers of spiritualist mediumship have included Chung Ling Soo, Henry Evans, Julien Proskauer, Fulton Oursler, Joseph Dunninger, and Joseph Rinn. In February 1921 Thomas Lynn Bradford, in an experiment designed to ascertain the existence of an afterlife, committed suicide in his apartment by blowing out the pilot light on his heater and turning on the gas. After that date, no further communication from him was received by an associate whom he had recruited for the purpose.
Ұйымдаспаған қозғалыстар
Бұл қозғалыс әлем бойынша жылдам тарады; бірақ тек Ұлыбританияда ғана ол АҚШ-тағыдай кең тарады. 1853 жылы Ұлыбританиядағы әулетті және сәнді адамдардың шайға шақырулары көбінесе үстел айналдырумен, яғни рухтар үстелді қисайтып, айналдырып, үстелдің төңірегінде отырған адамдармен байланысқа түседі деп есептелетін сеанстың бір түрімен байланысты болды. 1897 жылы спиритизмнің АҚШ және Еуропада сегіз миллионнан астам жақтасы бар екені айтылды, олардың көп бөлігі орта және жоғары таптан шыққан. Спиритизм көбінесе орта және жоғары таптың қозғалысы болды және әсіресе әйелдер арасында танымал болды. Американдық спиритистер жеке үйлерде сеанстарға, лекция залдарында транс лекцияларына, штаттық немесе ұлттық конгрестерге және мыңдаған адамдар қатысқан жазғы лагерьлерге жиналатын. Лагерьдегі жиындардың ең маңыздылары: Мэн штатының Этна қаласындағы Этна лагері; Массачусетс штатының Онсет қаласындағы Онсет Бей Гроув; Нью-Йорк штатының батысындағы Лили Дейл; Индиана штатындағы Кэмп Честерфилд; Висконсин штатының Вонэвок қаласындағы Вонэвок спиритуалистік лагері; Массачусетс штатының Монтегью қаласындағы Плезант көліндегі лагерь. Спиритистер лагерьдегі жиындарды құруда 19 ғасырдың басында АҚШ-тағы протестанттық дін өкілдері жасаған үлгіні пайдаланды. Спиритуалистік лагерьдегі жиындар ең көп Жаңа Англияда орналасқан, бірақ сонымен қатар Жоғарғы Орта Батыста да құрылды. Флорида штатының Кассадага қаласы оңтүстік штаттардағы спиритуалистік лагерьдің ең танымал жиыны болып табылады. Кэтрин Кроудың 1853 жылы жарық көрген «Табиғаттың түнгі жағы» атты еңбегінде арбақтар, екіұстамалар, көріністер және қорқынышты үйлер туралы анықтамалар мен әңгімелер келтірілген. Баспасөз арбақтар мен қорқыныштар туралы әңгімелерді басқа жаңалықтар сияқты жариялады. 1891 жылы Чикагодағы «Daily Tribune» газетінде «ең жоғары талғамға сай қанды» деп сипатталған оқиғада үш адам өлтірілген үйдің, олардың арбақтары өліміне кінәлі адамның ұлынан кек алуға келгені айтылды, содан кейін ол ақылдан безді. Көптеген отбасылар «арбақтарға сенбей» үйге көшіп келді, бірақ көп ұзамай барлығы қайтадан көшіп кетті. 1920 жылдары сапасы әртүрлі көптеген «психикалық» кітаптар жарық көрді. Мұндай кітаптар көбінесе Ouija тақтасын қолдану арқылы басталатын саяхаттарға негізделген. Бұл кітаптардың кейбіреулері спиритизмді ұйымдастырмады, бірақ көпшілігі оған аса мән бермеді. Бұл қозғалыс өте жеке болды, әр адам өзінің тәжірибесіне және оқығандарына сүйене отырып, өмірден кейінгі әлемнің мәнін анықтады. Сондықтан ұйымдасу өте баяу болды, ал пайда болған кезде медиумдар мен транс лекторлары қарсылық көрсетті. Көптеген мүшелері христиан шіркеулеріне баруға қанағаттанды, әсіресе универсалистік шіркеулер көптеген спиритистерді қамтыды. Спиритизм қозғалысы әлсіреген сайын, алаяқтық туралы айыптаулардың жариялануы және христиан ғылымы сияқты діни қозғалыстардың қызығушылығы артып, Спиритистік шіркеу құрылды. Бұл шіркеу қазіргі уақытта АҚШ-та қалған қозғалыстың негізгі іздері деп есептеледі. Эусапия Палладино (1854–1918) – Италия, Франция, Германия, Ұлыбритания, АҚШ, Ресей және Польшада гастрольдік сапармен шыққан Неапольдің кедей аудандарынан шыққан итальяндық спиритуалист медиум. Палладиноға сенушілер оның қараңғыда спиритистік құбылыстар жасады деп есептеді: үстелдерді желбірету, заттарды пайда ету және рухтарды материализациялау. Тексеру барысында бұл құбылыстардың барлығы алдау екені анықталды. Британдық медиум Уильям Эглинтон (1857–1933) заттарды қозғау және материализация сияқты спиритистік құбылыстарды орындаймын деп мәлімдеді. Оның барлық тәжірибелері алдау ретінде ашылды. Бангс әпкелері, Мэри «Мэй» Э. Бангс (1862–1917) және Элизабет «Лиззи» Сноу Бангс (1859–1920) – Чикагода тұратын екі спиритуалист медиум, олар өлілердің суретін салудан немесе «рух портреттерін» жасаудан мансап жасады. Мина Крандон (1888–1941), 1920 жылдардағы спиритуалист медиум, сеанстар кезінде эктоплазмалы қолды шығаратынымен танымал болды. Кейіннен биологтар оның жануарлардың бауырынан жасалғанын анықтағанда, қолдың арамдыққа жататыны анықталды. 1934 жылы психикалық зерттеуші Уолтер Франклин Принс Крандон ісін «психикалық зерттеулер тарихындағы ең тапқыр, табанды және фантастикалық алаяқтық» деп сипаттады. Американдық медиум Этта Вридт (1859–1942) физик Кристиан Биркеланд оның кернейінен шыққан шудың калий мен судың және басқа жағдайларда ликоподий ұнтағының әсерінен туындағанын анықтағанда алаяқ ретінде әшкере болды. Тағы бір танымал медиум – шотландтық материализация медиумы Хелен Дункан (1897–1956). 1928 жылы фотограф Харви Меткалф Дунканның үйіндегі бірнеше сеанстарға қатысып, Дункан мен оның күшті «материализация» рухтарының суретін түсірді, соның ішінде оның «Пегги» рухтық басшысының суреті де бар еді. Суреттер «рухтардың» боялған қағаз-маше маскаларынан жасалған қуыршақтарды, ескі маталармен жабылған екенін көрсетті. Дункан кейіннен Гарри Прайс тарапынан Ұлттық Психикалық Зерттеулер Лабораториясында тексерілді; суреттер Дунканның эктоплазмасының іш киімдерінен, резеңке қолғаптардан және журналдардан қиылған бас суреттерінен жасалғанын көрсетті.
The movement quickly spread throughout the world; though only in the United Kingdom did it become as widespread as in the United States. In Britain, by 1853, invitations to tea among the prosperous and fashionable often included table turning, a type of séance in which spirits were said to communicate with people seated around a table by tilting and rotating the table. By 1897, spiritualism was said to have more than eight million followers in the United States and Europe, mostly drawn from the middle and upper classes. Spiritualism was mainly a middle and upper class movement, and especially popular with women. American spiritualists would meet in private homes for séances, at lecture halls for trance lectures, at state or national conventions, and at summer camps attended by thousands. Among the most significant of the camp meetings were Camp Etna, in Etna, Maine; Onset Bay Grove, in Onset, Massachusetts; Lily Dale, in western New York State; Camp Chesterfield, in Indiana; the Wonewoc Spiritualist Camp, in Wonewoc, Wisconsin; and Lake Pleasant, in Montague, Massachusetts. In founding camp meetings, the spiritualists appropriated a form developed by U. S. Protestant denominations in the early nineteenth century. Spiritualist camp meetings were located most densely in New England, but were also established across the upper Midwest. Cassadaga, Florida, is the most notable spiritualist camp meeting in the southern states. The Night Side of Nature, by Catherine Crowe, published in 1853, provided definitions and accounts of wraiths, doppelgängers, apparitions and haunted houses. Mainstream newspapers treated stories of ghosts and haunting as they would any other news story. An account in the Chicago Daily Tribune in 1891, "sufficiently bloody to suit the most fastidious taste", tells of a house believed to be haunted by the ghosts of three murder victims seeking revenge against their killer's son, who was eventually driven insane. Many families, "having no faith in ghosts", thereafter moved into the house, but all soon moved out again. In the 1920s many "psychic" books were published of varied quality. Such books were often based on excursions initiated by the use of Ouija boards. A few of these popular books displayed unorganized spiritualism, though most were less insightful. The movement was extremely individualistic, with each person relying on his or her own experiences and reading to discern the nature of the afterlife. Organisation was therefore slow to appear, and when it did it was resisted by mediums and trance lecturers. Most members were content to attend Christian churches, and particularly universalist churches harboured many spiritualists. As the spiritualism movement began to fade, partly through the publicity of fraud accusations and partly through the appeal of religious movements such as Christian science, the Spiritualist Church was organised. This church can claim to be the main vestige of the movement left today in the United States. Eusapia Palladino (1854–1918) was an Italian spiritualist medium from the slums of Naples who made a career touring Italy, France, Germany, Britain, the United States, Russia and Poland. Palladino was said by believers to perform spiritualist phenomena in the dark: levitating tables, producing apports, and materializing spirits. On investigation, all these things were found to be products of trickery. The British medium William Eglinton (1857–1933) claimed to perform spiritualist phenomena such as movement of objects and materializations. All of his feats were exposed as tricks. The Bangs Sisters, Mary "May" E. Bangs (1862–1917) and Elizabeth "Lizzie" Snow Bangs (1859–1920), were two spiritualist mediums based in Chicago, who made a career out of painting the dead or "spirit portraits". Mina Crandon (1888–1941), a spiritualist medium in the 1920s, was known for producing an ectoplasm hand during her séances. The hand was later exposed as a trick when biologists found it to be made from a piece of carved animal liver. In 1934, the psychical researcher Walter Franklin Prince described the Crandon case as "the most ingenious, persistent, and fantastic complex of fraud in the history of psychic research." The American voice medium Etta Wriedt (1859–1942) was exposed as a fraud by the physicist Kristian Birkeland when he discovered that the noises produced by her trumpet were caused by chemical explosions induced by potassium and water and in other cases by lycopodium powder. Another well known medium was the Scottish materialization medium Helen Duncan (1897–1956). In 1928 photographer Harvey Metcalfe attended a series of séances at Duncan's house and took flash photographs of Duncan and her alleged "materialization" spirits, including her spirit guide "Peggy". The photographs revealed the "spirits" to have been fraudulently produced, using dolls made from painted papier mâché masks, draped in old sheets. Duncan was later tested by Harry Price at the National Laboratory of Psychical Research; photographs revealed Duncan's ectoplasm to be made from cheesecloth, rubber gloves, and cut out heads from magazine covers.
Эволюция
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында спиритуалистер эволюция теориясына белгісіздікпен қабылдады. Жалпы алғанда, эволюция тұжырымы спиритуалистік ой-санаға үйлесімді болды. Дегенмен, адамзаттың жануарлар тегінен шыққандығы туралы сенім рухтың мәңгілігіне қауіп төндірді, себебі егер адамдарды Құдай жаратпаған болса, олардың ерекше рухқа ие болуы қиын еді. Бұл спиритуалистерді рухани эволюцияны қабылдауға итермеледі. Спиритуалистердің эволюцияға деген көзқарасы өліммен шектелмеді. Спиритуализм, өлімнен кейін рухтар жаңа өмірлік салаларда рухани жағдайға қадам басады деп үйретті. Спиритуалистердің пікірінше, эволюция рухтар әлемінде Жердегіден гөрі «бірнеше есе жылдам және өсуге қолайлы жағдайларда» жүреді. Лондондық спиритуалистік одақта сөз сөйлеген Джон Пейдж Хоппс (1834–1911) эволюция мен спиритуализмді қолдады. Хоппс адамзаттың «жануарлық қараңғылықтан» кемшілікпен басталып, «періштелік керемет жарыққа» көтеріледі деп мәлімдеді. Хоппс адамдардың құлаған емес, керісінше, дамып келе жатқан жаратылыстар екенін, ал өлімнен кейін олар бірнеше өмірлік салаларда кемелділікке дейін эволюциялайтынын айтты. Альфред Рассел Уоллес сапалық жаңалықтар рухани эволюция процесінде, әсіресе өмір мен сана құбылыстары арқылы пайда болуы мүмкін деп сенді. Уоллес осы жаңалықтарды табиғаттан тыс күшке жатқызды. Өмірінің соңында Уоллес спиритуализмді жақтады және адамның жоғары саналық қабілеттерінің материалдық емес пайда болуына сенеді; ол эволюция ғаламның мақсаты бар екенін және тірі организмдердің кейбір аспектілерін таза материалистік процестермен түсіндіру мүмкін емес деп ойлады. Ол 1909 жылғы «Өмір әлемі» мақаласында, кейіннен сол атпен жарық көрген кітабында кеңейтті. Уоллес 1911 жылғы «Өмір әлемі» кітабында эволюцияға рухани тұрғыдан қарауды ұсынды және эволюцияны «жаратылыс күші, бағыт-бағдар беретін сана және түпкі мақсат» деп сипаттады. Уоллес табиғи іріктеу адамның интеллексі мен моральдық қасиеттерін түсіндіре алмайды деп сенді, сондықтан оларға материалдық емес рухани күштер жауапты деп болжады. Уоллес адамзаттың рухани табиғаты табиғи іріктеу арқылы ғана пайда болмайды деп ойлады, рухани табиғаттың бастауы «рухтың көрінбейтін әлемінен» басталуы керек. Оливер Лодж өзінің «Адам және ғалам» (1908), «Адамның жаратылуы» (1924) және «Эволюция және жаратылыс» (1926) кітаптарында рухани эволюцияның бір түрін ұсынды. Синтездегі спиритуалистік элемент Лодждің 1916 жылғы «Реймонд немесе өмір мен өлім» кітабында ең анық көрінді, ол паранормальдық құбылыстарға жұртшылықтың қызығушылығын қайта жақтандырды.
Spiritualists reacted with an uncertainty to the theories of evolution in the late 19th and early 20th century. Broadly speaking the concept of evolution fitted the spiritualist thought of the progressive development of humanity. At the same time, however, the belief in the animal origins of humanity threatened the foundation of the immortality of the spirit, for if humans had not been created by God, it was scarcely plausible that they would be specially endowed with spirits. This led to spiritualists embracing spiritual evolution. The spiritualists' view of evolution did not stop at death. Spiritualism taught that after death spirits progressed to spiritual states in new spheres of existence. According to spiritualists, evolution occurred in the spirit world "at a rate more rapid and under conditions more favourable to growth" than encountered on earth. In a talk at the London Spiritualist Alliance, John Page Hopps (1834–1911) supported both evolution and spiritualism. Hopps claimed humanity had started off imperfect "out of the animal's darkness" but would rise into the "angel's marvellous light". Hopps claimed humans were not fallen but rising creatures and that after death they would evolve on a number of spheres of existence to perfection. Alfred Russel Wallace believed qualitative novelties could arise through the process of spiritual evolution, in particular the phenomena of life and mind. Wallace attributed these novelties to a supernatural agency. Later in his life, Wallace was an advocate of spiritualism and believed in an immaterial origin for the higher mental faculties of humans; he believed that evolution suggested that the universe had a purpose, and that certain aspects of living organisms are not explainable in terms of purely materialistic processes, in a 1909 magazine article entitled "The World of Life", which he later expanded into a book of the same name. Wallace argued in his 1911 book World of Life for a spiritual approach to evolution and described evolution as "creative power, directive mind and ultimate purpose". Wallace believed natural selection could not explain intelligence or morality in the human being so suggested that non material spiritual forces accounted for these. Wallace believed the spiritual nature of humanity could not have come about by natural selection alone, the origins of the spiritual nature must originate "in the unseen universe of spirit". Oliver Lodge also promoted a version of spiritual evolution in his books Man and the Universe (1908), Making of Man (1924) and Evolution and Creation (1926). The spiritualist element in the synthesis was most prominent in Lodge's 1916 book Raymond, or Life and Death which revived a large interest for the public in the paranormal.
1920-жылдардан кейін
1920 жылдардан кейін спиритизм үш түрлі бағытқа қарай дамыды, және олардың барлығы қазірге дейін сақталып келеді.
After the 1920s, spiritualism evolved in three different directions, all of which exist today.
Синкретизм
Біріншісі жеке тәжірибешілердің дәстүрін жалғастырды, олар орта және клиенттер төңірегіндегі үйірмелерде ұйымдастырылды, онда ешқандай иерархия немесе догма болған жоқ. XIX ғасырдың соңына қарай спиритизм күрт түрлене бастады, бұл орталық билік немесе догмасы жоқ қозғалыстың табиғи дамуы еді. Спиритизм сонымен қатар Василий Кандинский, Пит Мондриан, Казимир Малевич, Хилма аф Клинт, Джорджиана Хоутон және Франтишек Купканың абстрактілі өнердегі алғашқы қадамдарына әсер етті.
The first of these continued the tradition of individual practitioners, organised in circles centered on a medium and clients, without any hierarchy or dogma. Already by the late 19th century spiritualism had become increasingly syncretic, a natural development in a movement without central authority or dogma. Spiritualism also inspired the pioneering abstract art of Vasily Kandinsky, Piet Mondrian, Kasimir Malevich, Hilma af Klint, Georgiana Houghton, and František Kupka.
Спиритуалистік шіркеу
Екінші бағыт – христиан діндерінің үлгісімен ресми ұйым құру, белгіленген литургиялар мен жеті қағидалар жиынтығы, сондай-ақ медиумдарды даярлау талаптары болды. Америка Құрама Штаттарындағы спиритуалистік шіркеулер көбінесе Ұлттық спиритуалистік шіркеулер қауымдастығына немесе «рухани шіркеулер қозғалысы» деп белгілі, біріккен діни ұйымдар тобымен байланысты; ал Ұлыбританиядағы басты ұйым – 1890 жылы құрылған Спиритуалистердің Ұлттық одағы. Спиритуалистік тәжірибедегі ресми білім 1920-ші жылдары Чикагодағы (Иллинойс штаты) Уильям Т. Стид орталығы сияқты ұйымдармен бірге пайда болды және бүгінде Англиядағы Стэнстед Холлдегі Артур Финдлей колледжі мен АҚШ-тағы Висконсин штатындағы Моррис Пратт институтында жалғасуда. Ұйымдастырылған спиритуалистер арасындағы нанымдардың алуан түрлілігі бірнеше айырылысқа әкелді, ең ірісі 1957 жылы Ұлыбританияда болды: қозғалысты өзінің ерекше сипаттарымен sui generis дін деп санайтындар мен оны христиандық ағым деп есептейтін азшылық арасындағы дау. Америка Құрама Штаттарында бұл айырмашылықты христиандыққа жақын емес Ұлттық спиритуалистік шіркеулер қауымдастығы мен христиандық рухани шіркеулер қозғалысы арасында байқауға болады. Бүгінгі таңда ұйымдастырылған спиритизмнің практикасы басқа кез келген діннің практикасына ұқсас, себебі ол көптеген көрсету элементтерін, әсіресе сиқыршылық өнерге ұқсас нәрселерді жойды. Сондықтан «ақыл-ой» медиумдығына көбірек мән беріледі және Артур Конан Дойль сияқты ерте сенушілерді қызықтырған, көзге көрінетін түрде керемет «материалдық» медиумдықтың әлде қашып жүреді.
The second direction taken has been to adopt formal organization, patterned after Christian denominations, with established liturgies and a set of seven principles, and training requirements for mediums. In the United States the spiritualist churches are primarily affiliated either with the National Spiritualist Association of Churches or the loosely allied group of denominations known as the spiritual church movement; in the U. K. the predominant organization is the Spiritualists' National Union, founded in 1890. Formal education in spiritualist practice emerged in 1920s, with organizations like the William T. Stead Center in Chicago, Illinois, and continue today with the Arthur Findlay College at Stansted Hall in England, and the Morris Pratt Institute in Wisconsin, United States. Diversity of belief among organized spiritualists has led to a few schisms, the most notable occurring in the U. K. in 1957 between those who held the movement to be a religion sui generis (of its own with unique characteristics), and a minority who held it to be a denomination within Christianity. In the United States, this distinction can be seen between the less Christian organization, the National Spiritualist Association of Churches, and the more Christian spiritual church movement. The practice of organized spiritualism today resembles that of any other religion, having discarded most showmanship, particularly those elements resembling the conjurer's art. There is thus a much greater emphasis on "mental" mediumship and an almost complete avoidance of the apparently miraculous "materializing" mediumship that so fascinated early believers such as Arthur Conan Doyle.
Психикалық зерттеулер
Кейіннен, 1882 жылдың өзінде Психикалық зерттеулер қоғамы (ПЗЗ) құрылған кезде, парапсихологтар спиритуалистік мәлімдемелерді зерттеу үшін пайда болды. ПЗЗ-дің спиритизмді зерттеулері көптеген алаяқ медиумдарды жария етті, бұл физикалық медиумдыққа деген қызығушылықтың азаюына себеп болды.
Already as early as 1882, with the founding of the Society for Psychical Research (SPR), parapsychologists emerged to investigate spiritualist claims. The SPR's investigations into spiritualism exposed many fraudulent mediums which contributed to the decline of interest in physical mediumship.
Тану
Спиритуализм және оның сенімдері 2009 жылы Ұлыбританияның Жұмыспен қамту апелляциялық трибуналында 2003 жылғы Жұмыспен қамтудағы теңдік ережелерімен қорғалған деп танылды.
Spiritualism and its belief system were affirmed as covered by the Employment Equality Regulations 2003 at the United Kingdom Employment Appeal Tribunal in 2009.