Кіріспе

Француз оккультисі (1861–1929)

Хелен Смит (нағыз аты Кэтрин Элис Мюллер, 9 желтоқсан 1861, Мартиньи – 10 маусым 1929, Женева) – 19 ғасырдың соңындағы танымал француз медиумы. Сюрреалистер оны "автоматты жазудың музасы" деп атады, олар Смитті сюрреализмнің күшін көрсететін дәлел және сюрреалистік білімнің символы ретінде қарастырды. Өмірінің соңында Смит марсиандармен байланысқа түсетінін, индус ханшайымы мен Мари Антуанеттаның жаңадан туғанын айтты.

Ерте өмір

Смит, мажар саудагерінің қызы, сауда үйінде қызметкер болып жұмыс істеді. Ол 1891 жылы спиритизмді ашып, спиритизмді "дамыту" үйірмесіне қосылды. Оның сенімдестерінің айтуынша, ол 1892 жылы медиумдық қабілеттерін көрсетуге бастады және Виктор Гюго мен Кальястромен байланысқа түсетінін мәлімдеді.

Медиумдық мансап

Ол Женевада танымал болды, сол жерде Флорной онымен танысты. Оның арнасы әдеттегі соққылар мен үстелді бұрудан басталып, ол ештеңе есіне алмайтын ұйқыдағы трансқа дейін жетті. Осы күйде ол алыс жерлердің, мысалы Марстағы өркениеттің және өзінің бұрынғы өмірлерінің айқын бейнелерін көріп отырды. Ол марсиандық хабарларды қағазға жазып, француз тіліне аударып, автоматты жазуды танымал етті. 1900 жылы Элиз Мюллер Женева университетінің психология профессоры Теодор Флорнойдың "Des Indes à la Planète Mars" ("Үндістаннан Марс планетасына") атты еңбегі жарық көргеннен кейін танымал болды. Медиум мен психолог 1899 жылға дейін, "Des Indes à la planète Mars" алғаш рет басылғанға дейін өте жақын болды. Кітапта оның әртүрлі тәжірибелері романтикалық циклдар тұрғысынан сипатталған: "Марс" циклы, "Ультрамарс" циклы, "Хинду", "Шығыс" және "патшалық" циклдары. 1900 жылы Мюллерге әсер еткен бай американдық спиритуалист миссис Джексон оған жұмысынан кетуге және тәжірибелерін зерттеуге және құжаттауға мүмкіндік беретін жалақы ұсынды. Мюллер келісіп, одан әрі циклдарды жалғастыра алды. Ол сондай-ақ өз көріп тұрғандарын және Мәсіхтің нақты діни бейнелерін салуды бастады. Смит Андре Бретонның "Наджа" кітабында есімді кейіпкермен салыстырылады. "Менің "Poisson Soluble" кітабымның соңындағы диалогтың қысқаша көрінісі, ол "Манифест"тен оқығанның бәрі сияқты, оның нақты мағынасы оған осы оқиғаға қатысқандай және тіпті Геленаның түсініксіз рөлін ойнағандай сезім береді."

Бағалау

Теодор Флорной оның "циклдерін" балалық шақтағы қиялдардың өнімдері деп санады, ал оның марсиан тілін жасанды тіл деп бағалады. Флорной оның "Марс" тілінің Смиттың туған тілі – француз тіліне өте ұқсас екенін және оның автоматты жазуының "көбінесе ұмытылған көздерден (мысалы, бала кезінде оқылған кітаптардан) алынған, жасырын қиялдарға негіделген романдар" екенін қорытындылады. Ол бұл құбылысты сипаттау үшін криптомнезия терминін ойлап тапты. Психологтар Леонард Зюсн мен Уоррен Х. Джонс былай деп жазды:

1952 жылы психолог Донован Роуклифф бұл жағдайды жан-жақты зерттеді және Смит қиялға бейімділікке және истериялық галлюцинацияларға ұшырағанын атап өтті.