Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1953 жылы Эвальд Андре Дюпонның "Неандертальдық адам" фильмі – 78 минуттық, 1953 жылғы америкалық қара-ақ ғылыми фантастикалық фильмі. Ол Аубри Висберг пен Джек Поллексфеннің өздері жазған сценарийі бойынша Global Productions Inc. компаниясы ретінде тәуелсіз түрде өндірілген. Басты рөлдерде Роберт Шейн, Ричард Крейн және Джойс Терри ойнады, режиссері Е. А. Дюпонт. Фильм алғаш рет АҚШ-та United Artists Corp. компаниясы арқылы таралды. Беверли Гарланд қосалқы рөлде өзінің жаңа сахналық атымен (бұрын Беверли Кэмпбелл деген атпен белгілі болған) тұңғыш көркем фильмінде пайда болды. Ол 1949 жылғы киноноар классикасы "D. O. A." фильмінде қосалқы актер ретінде дебют жасаған.
1953 film by Ewald André Dupont
The Neanderthal Man is a 78 minute, 1953 American black and white science fiction film produced independently by Aubrey Wisberg and Jack Pollexfen, as Global Productions Inc., from their own original screenplay. It starred Robert Shayne, Richard Crane and Joyce Terry, was directed by E. A. Dupont, and was originally distributed in the United States by United Artists Corp. Beverly Garland, in a supporting role, appears here in her first feature film under her new stage name (previously she went by the name of Beverly Campbell and made her screen debut as a supporting actor in the 1949 film noir classic D. O. A. ).
Сюжет
Калифорнияның Биік Сиерра тауларында профессор Клиффорд Гроувс әйнек сынуын естіп, қорқып, қолындағы "Неандертальдық адам және тас дәуірі" кітабынан көздерін көтереді. Ол зертхана терезесінің қирағанын және бөлмесінің бүлінгенін көреді. Бұл дауыс оның ересек қызы Жанды оятып жібереді. Гроувс оны қайтадан төсекке жібереді. Ал осы уақытта мистер Уилер аң аулап жүргенде ерекше ірі жолбарысқа кездеседі. Сол күні кешке Уэбб кафесінде жергілікті тұрғындар оны әжуалайды. "Тау арыстанынан үш есе үлкен, ал тістері пілдің тістері сияқты, мұндай нәрсе табиғатта болмайды", - дейді Дэнни. Ойын сақшысы Джордж Оукс кіріп келеді. Уилер кетеді, ал Чарли Уэбб Оукске Уилердің айтқанын жеткізеді. Үйге қайтар жолда Оукс машинасына сабантай жолбарысы секіріп түседі. Ол машинаның дауысын шығарып оны қорқытады. Оукс пен шериф Энди Эндрюс жануардың іздерінен гипстен көшірме жасайды. Оукс оны Лос-Анджелестегі доктор Росс Харкнесске апарып тапсырады. Оукс Харкнесті көшірменің нағыз екендігіне көндіреді. Харкнес демалыс күндері жолға шығып, тергеу жүргізетінін айтады. Харкнес Уэббке келгенде, официант Нола Мейсон оны күйеуі Гроувсты көруге бара жатқан Рут Маршаллмен таныстырады. Бірақ Руттың машинасы бұзылып қалғандықтан ол қалып қояды. Харкнес оны Гроувстың үйіне апарады. Жан оларға Гроувстың Лос-Анджелестегі Табиғаттанушылар клубы алдында сөз сөйлеп жатқанын айтады. Гроувс клубқа Неандертальдық адамның "қазіргі адамнан" ақылды болғаны туралы теориясын жеткізеді, себебі неандертальдықтардың миы үлкен болған. Клуб мүшелері оны күлдіріп, дәлелдер талап етеді. Гроувс оларға тіл тигізеді. Төраға отырысты жабады және Гроувске қайтадан келмеуін ескертеді. Гроувс бос бөлмеде ашуланып, олар дәлелді талап етсе, оны көрсететінін айтады. Жан Харкнесті өз үйінде қалғанын қалайды. Гроувс Харкнестің таңғы асқа қатысқанына наразы болады, бірақ Рут оның қалуын талап етеді. Оукс келіп, Харкнеспен бірге сабантай жолбарысты іздеуге шығады. Олар оны тауып өлтіреді, бірақ Харкнес басқалары да болуы мүмкін деп қорқады. Зертханада Рут пен Гроувс қарым-қатынастарының нашарлағанына байланысты дауласады. Ол оны үйден қуады, содан кейін мысықтарды сабантай жолбарысқа айналдыратын сарысуды өзіне салады. Ол Неандертальдық адамға айналады. Орман ішінде ол Джим Ньюкомб атты аңшыны және оның итін өлтіреді, содан кейін үйге оралып, қайтадан Гроувс болады. Ол күнделігіне соңғы регрессияның ең жылдам болғанын, ал қалпына келудің ең баяу болғанын жазады. Содан кейін ол Неандертальдыққа айналып, қашып кетеді. Харкнес Гроувстың зертханасына кіріп, Гроувстың саңырау-соқыр қызметшісі Селияны эксперименттік регрессияға түсірген суреттерін табады. Бак Хейстингс пен Нола пикникке барады, ол оның сұлу суреттерін түсіреді. Бірақ Неандертальдық оны өлтіреді, ал Нола киім ауыстырып жатқанда бұтаның артында болады. Ол жердегі өлі Бакқа қарап, Неандертальдық оны айқайлап, аяқтан тартып алып кетеді. Оукс Жанға телефон соғып, Бак өлтірілгенін айтады. Телефонда Селия сыртта Ноланы көреді. Харкнес Ноланы алып кіреді. Ол гистериялық күйде, киімдері жыртылған. Бакты "адам емес" нәрсе өлтірді дейді. Содан кейін ол: "Ол мені шашымнан сүйреп, содан кейін ол... содан кейін ол..." деп жылайды да, жылап жылайды. Жан Уэббке телефон шалып, болған оқиғаны айтады және жергілікті дәрігер доктор Фэрчайлдты шақыруын сұрайды. Харкнес Жан мен Селияға Селияның Неандертальдық әйелге айналған суреттерін көрсетеді. Селия бұл оқиға туралы ештеңе есінде жоқ екенін белгілейді. Содан кейін Харкнес зертханалық мысықтардың бірі шприцті көрген сайын ырылдай бастағанын байқайды. Ол оны инъекциялағанда, ол сабантай жолбарысқа айналып, қашып кетеді. Жан мен Харкнес Гроувстың күнделігін оқиды. Ол сарысудың иттерге емес, мысықтарға, ал әйелдерге емес, ер адамдарға әсер ететінін жазған. Олар Неандертальдық адамды полиция мен шерифтерден бұрын іздеуге кіріседі. Олар Уэббке келгенде, Неандертальдық Уэббке зиян келтіргенін көреді. Жан Руттың есігінің қирағанын және оның жоғалып кеткенін айтады. "Ол оны да алды деп ойлаймын", - дейді Уэбб маңғызданып. Доктор Фэрчайлд Харкнес пен Жанға Неандертальдық адамды үңгірде тұтқындап, Рут онымен бірге екенін айтады. Жалғыз және қарусыз Харкнес үңгірге барады және Рутқа Неандертальдық адамды қашып кетуге рұхсат беруін айтады. Ол солай істейді, бірақ оған сабантай жолбарысы секіріп түседі. Неандертальдық адамды шағып жатқанда, отряд біраз уақыт атудан бас тартады. Үйде, өлім төсегінде Неандертальдық адам соңғы рет Гроувсқа айналып, соңғы сөздерін айтады: "Осылай жақсы".
At home in California's High Sierras, Prof. Clifford Groves hears glass breaking and looks up in fear from his book, Neanderthal Man and the Stone Age. He finds his lab window smashed and the room wrecked. The noise awakens his adult daughter Jan. Groves sends her back to bed. Meanwhile, Mr. Wheeler spots an unusually large tiger while hunting. That night at Webb's Cafe, the locals tease him. "Three times the size of a mountain lion and got the tusks the size of an elephant it ain't natural," says Danny. Game Warden George Oakes comes in. Wheeler leaves, and Charlie Webb tells him Wheeler's story. Driving home, a sabretooth tiger jumps onto Oakes' car. He scares it off by honking the car's horn. Oakes and Sheriff Andy Andrews make plaster casts of the animal's footprints. Oakes takes one to Dr. Ross Harkness in Los Angeles. Oakes eventually convinces Harkness that the cast is real. Harkness says he will drive up that weekend to investigate. When Harkness stops at Webb's, waitress Nola Mason introduces him to Ruth Marshall, who is on her way to see her fiancé, Groves, but is stranded because her car has broken down. Harkness drives her to Groves's house, where Jan tells them that Groves is in LA speaking before the Naturalist's Club. Groves lectures the club on his theory that Neanderthal man was more intelligent than "modern man" because Neanderthals had bigger brains. The club members scoff at him and demand proof. Groves responds with insults. The chairman adjourns the meeting, telling Groves not to return. Groves angrily says to the empty room that he will show them proof if that is what they want. Jan invites Harkness to stay at their house. Groves complains about Harkness being there at breakfast, but Ruth insists that he remain. Oakes arrives, and he and Harkness head out to look for the sabretooth. They find it and kill it, but Harkness says he fears there are others. Back at the lab, Ruth and Groves quarrel about their deteriorating relationship. He throws her out, then injects himself with the serum he has been using to turn cats into sabretooth tigers. He reverts to the Neanderthal Man. Out in the woods, he kills hunter Jim Newcomb and his dog, then returns home and becomes Groves again. He writes in his diary that this most recent regression was the fastest yet, and the recovery was the slowest. Then he turns into the Neanderthal Man and runs off. Harkness sneaks into Groves's lab and finds photos that Groves took as he experimentally regressed Celia, his deaf mute maid. Buck Hastings and Nola go on a picnic, and he snaps glamour shots of her. But the Neanderthal Man kills him while Nola is behind a bush changing clothes. As she looks at Buck, dead on the ground, the Neanderthal Man carries her off, kicking and screaming. Oakes phones Jan and says Buck has been murdered. During the call, Celia sees Nola outside. Harkness carries Nola in. She is hysterical and her clothes are torn. Buck, she says, was killed by something "not human." Then she cries, "He tried to pull me by my hair and then he then he " and collapses into tears, wailing. Jan calls Webb's, tells Webb what happened and asks him to send for the local MD, Dr. Fairchild. Harkness shows Jan and Celia the photos of Celia being regressed to a Neanderthal Woman. Celia signs that she has no memory of it. Harkness then notices that one of the lab cats starts to yowl whenever it sees a syringe. When he injects it, it turns into a sabretooth and escapes. Jan and Harkness read Groves' diary. He wrote that the serum works on cats, not dogs, and not fully on women but on men. They set out to find the Neanderthal Man before the State Police and Sheriff's posse can. They stop at Webb's and see that the Neanderthal Man has injured Webb. Jan says that Ruth's door has been smashed in and that she's gone. "I reckon he got her, too," says a dazed Webb. Dr. Fairchild tells Harkness and Jan that the posse has cornered the Neanderthal Man in a cave, and Ruth is with him. Alone and unarmed, Harkness walks to the cave and tells Ruth to let the Neanderthal Man run away. He does, but a sabretooth tiger jumps him. The posse holds off shooting for a while as the Neanderthal Man is being mauled. Now at home on his deathbed, the Neanderthal Man changes back to Groves one final time and utters his last words: "Better this way."
Шығару
Фильм 1953 жылдың 19 маусымында АҚШ-та кинотеатрларда шықты.
The film was theatrically released in the United States on 19 June 1953.
Өндіріс
Фильмнің бастапқы атауы Мадагаскар болды. Өндіріс 1952 жылдың желтоқсан айының басында Лос-Анджелестегі Eagle Lion Studios студиясында басталды. Джек Полифаксен олардың тәжірибелі режиссері Эвальд Андре Дюпонттің, Оубри Висбург пен Полифаксеннің бұрынғы әріптесі Эдгар Г. Ульмер өндіріс кезінде Еуропада болғандықтан жалдағанын еске алды. Полифаксен сондай-ақ, нақты Сібір жолбарысы жиі жасалмаған семсер тістерін шығарып тастағанын, сондықтан жақын план кадрлары жолбарыс терісінен жасалған кілемге бекітілген семсер тістерімен түсірілді деп еске алды. Каскадер Уоли Роуз – Неандерталь адамының маскасын киген адам, Роберт Шейн емес. Фильм АҚШ-та 1953 жылдың 19 маусымында, Испания мен Бразилияда белгісіз күндері көрсетілді. Ұлыбританияда көрсетілген кезде фильмнен үш минут кесілді, осылайша оның ұзақтығы 78 минуттан 75 минутқа дейін азайды.
The film's working title was Madagascar. Production began in early December 1952 at Eagle Lion Studios in Los Angeles. Jack Pollifaxen recalled that their experienced director Ewald André Dupont was hired due to Aubrey Wisburg's and Pollifaxen's previous collaborator Edgar G. Ulmer being in Europe at the time of production. Pollifaxen also recalled that the actual Siberian tiger kept spitting out the imitation sabre teeth so cold up shots were done with the sabre teeth attached to a tiger skin rug. Stuntman Wally Rose was the man in the Neanderthal Man mask, not Robert Shayne. The film was released in the USA on 19 June 1953 and in Spain and Brazil at unknown dates. Three minutes was trimmed from its running time when it opened in the UK, reducing time from 78 minutes to 75 minutes.
Қабылдау
Фильмнің пресс-книгасында театр иелері көрермендерді тартудың жолдарын ұсынды. Бір идеясы – "көрнекі аяқ іздерін үлкен кескінмен жасап, оларды кассаға дейін созылатын тротуарларға бояу", ал екіншісі – "көрнектегі 'жартылай адам, жартылай аң' кейіпкерінің костюмін киген адамды пайдалану". Сондай-ақ, оны жүк машинасының платформасына орнатып, қала көшелерімен жарнамалық мақсатта жүгіртіп беруге болады. "Неандертальдық адам" фильмі 1953 жылы сыншылар тарапынан көпке ұнамады, тіпті ол туралы айтылмады. BoxOffice журналының 1953 жылғы 1 тамыздағы "Review Digest" санында Film Daily, Harrison's Reports және BoxOffice журналының өзі фильмді "жақсы" деп бағалаған. "Голливуд репортері" оны "өте нашар" деп сипаттады. Variety, Parents' Magazine және The New York Daily News басылымдары фильм жарық көргеніне алты аптадан кейін де оны рецензияламады. BoxOffice журналының "Feature Review" бөлімінде анонимді рецензент "фильмді түн ортасындағы "қорқыныш шоуларына" қосуға болатынын" жазды. Рецензент сондай-ақ, "фильм көптеген көрсетімдерде қосымша тартымдылық ретінде пайдалануға лайық" екенін және "суреттің қабылдануына кепілдік беруге болады" деді. Дебора Дель Веккио The Hollywood Reporter журналының пікірін келтіріп, фильмді "ұзақ, жалықтыратын әңгіме" деп сипаттайды. Кейінгі рецензенттердің көпшілігі фильмді "Жекылл мен Хайд тақырыбының нұсқасы" деп атады, көбінесе сипаттамасына "қызықты емес" және "клишелі" деген сөздерді қосты. Билл Уоррен фильмнің "ұсынып тұрған ештеңесі жоқ" дейді. "Неандертальдық адам" маскасы жиі талқыланды. Кен Хэнк оны "басқа киюге арналған қорқынышты маска (әдемі толқынды шашы бар), ол өзінің не екенін көрсетеді" деп сипаттайды. Фил Харди масканың "Уолли Роуздың бет қозғалыстарын қайталай алмайтынын" атап өтеді. Уоррен де "маска орындаушының бетімен бірге қозғалмайды және көздер боялғандай көрінеді" дейді. Ол сондай-ақ "макияж/маска фильм бойында өзгереді, әр күні басқа суретші жұмыс істегендей" екенін қосты. "Неандертальдық адам" туралы жалпы пікірлер режиссурадан бастап фильмнің жалпы сапасына дейін қамтыды. Хэнк оны "бұранданың түбінен сыпырылып алынған фильм деп айтуға болады. Бұл фильм жаман киноны жақсы көретіндер үшін мысық шайы сияқты", дегенмен ол "қорғауға болмайтын өте төменгі деңгейдегі өндіріс" екенін қосты. Дегенмен, Хэнк фильмге 5 жұлдыздың 3-ін берді және оны өзі жүргізген "The Thursday Night Horror Picture Show" сериясына қосты. Ол 2014 жылдың 4 қыркүйегінде Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласындағы Каролина Ашвилл кинотеатрында көрсетілді. Клосснер фильмдегі көптеген ғылыми қателіктерге назар аударды. Ол "бәлкім, ешбір фильм примитивті адам туралы көптеген адамдардың сезген қорқыныш пен жек көруді осы фильмдей білдірмеген" деп жазады және "Гроувз неандертальдыққа айналғанда, ол маймыл сияқты (толыққанды дәл емес) беті мен ұзын тырнақтары бар жабайы кісі өлтірушіге айналады" дейді. Уоррен де келіседі, "Неандертальдық адам менің көрген неандертальдық адамның қайта құрауына ұқсамайды; сонымен қатар, біз көрген жаратылыс неандертальдықтарға қарағанда, мыкаппар маймыл-адам монстры сияқты әрекет етеді, олар жалпы мінез-құлқында Homo sapiens-тен көп айырмашылық танытпаған". Фильмде Уоррен "осы кезең үшін өте ерекше" деп атаған эпизод бар. Нола неандертальдық адам Бакты пикникте өлтіргеннен кейін оның басынан өткендерді сипаттағанда, оның жыртылған киімдері мен истерикалық мінез-құлқы "фильмде зорлау туралы айқын меңзеу бар екенін" көрсетеді.
The pressbook for the movie suggested ways theater owners could bring in the audience. One idea was to "make oversize footprint stencil and paint them on sidewalks of street leading to box office", while another was to "dress up a man in costume to simulate the 'half man half beast' in the picture Use as a ballyhoo stunt in front of your theatre or in your lobby. Can also be mounted on flat top truck and sent around town as a street bally." The Neanderthal Man was not well received by critics in 1953, when it was mentioned at all. According to the "Review Digest" in the 1 August 1953 issue of BoxOffice magazine, the movie was rated "fair" by Film Daily, Harrison's Reports and BoxOffice itself. The Hollywood Reporter rated it as "very poor." The movie had not been reviewed by Variety, Parents' Magazine and The New York Daily News some six weeks after its release. In BoxOffice's "Feature Review", the anonymous reviewer wrote that "the film lends itself particularly on midnight 'spook show' programs." The reviewer went on to say that it "should qualify for duty as a supporting attraction in most bookings" and that the "picture can be played with an assurance of adequate acceptance." Deborah Del Vecchio quotes The Hollywood Reporter review, which calls the film "an overlong, dull conversation piece." Many later reviewers called the movie "a variation of the Jekyll and Hyde theme", often adding the words "uninteresting" and "clichéd" to the description. Bill Warren says the film has "almost nothing to recommend it." The Neanderthal Man mask was frequently commented upon. Ken Hanke says it was "an appalling over the head mask (with stylishly wavy hair) that looks exactly like what it is." Phil Hardy notes that the mask "didn't flex with [Wally Rose's] facial movements." Warren, as well, points out that "the elaborate mask doesn't move or flex with the performer's face, and the eyes seem to be painted on." He adds that "the makeup/mask also varies throughout the film, as if different artists worked each day." General comments about The Neanderthal Man covered everything from direction to its overall quality as a film. Hanke calls it "a film that might be described as being scraped off the bottom of the barrel. That, of course, means the movie is like catnip to lovers of Bad Cinema", although adding that it is a "very low rent production that is indefensible on every level." Nonetheless, Hanke rated the movie as 3 stars out of 5 and included it in "The Thursday Night Horror Picture Show" series, which he hosted. It ran on 4 September 2014 in the Carolina Asheville movie theater in Asheville, North Carolina." Klossner points to the many scientific inaccuracies in the film. He writes that "perhaps no film has expressed the horror and contempt too many people feel about primitive man as much as Neanderthal Man" and says "when Groves becomes a Neanderthal, he is a savage killer with a (completely inaccurate) apelike face and long claws." Warren agrees, noting that the Neanderthal Man "doesn't look like any reconstruction of a Neanderthal man that I've ever seen; furthermore, the creature we see behaves more like a vicious ape man monster than the Neanderthals, who were probably not much different from Homo sapiens in general behavior." The film also includes a sequence that Warren calls "very unusual for the period." As Nola describes her ordeal after being carried off by the Neanderthal Man, who has just murdered Buck at their picnic, her torn clothing and hysterical demeanor suggests that "the movie is clearly implying rape."