Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық Азиядағы жол, басқа жолдардың атауы M41
Road in Central Asia
other roadways name M41
M41, бейресми және көбінесе Памир тас жолы (Памирский тракт) деп аталады, Ауғанстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстан арқылы Памир тауларын кесіп өтетін, 1200 км-ден асатын ұзындығы бар жол. Бұл таудың қиын өңірінен өтетін жалғыз үздіксіз бағыт және Тәжікстанның Горно-Бадахшан автономиялық облысына негізгі жабдықтау жолы болып табылады. Бұл бағыт мыңжылдықтар бойы қолданылып келеді, себебі Памир таулары арқылы өтуге қолайлы өте аз жол бар. Бұл жол ежелгі Жібек жолы сауда жолының бір бөлігі болған. M41 – кеңестік жол нөмірі, бірақ ол ресми түрде тек посткеңестік Өзбекстанда сақталған, бұл ресми жарлықпен расталған. Қырғызстан және Тәжікстан автожолдардың кеңестік нөмірлеуін жою және өздерінің ұлттық нөмірлеуін бекіту туралы жарлықтар қабылдады.
The M41, known informally and more commonly as the Pamir Highway (Памирский тракт), is a road traversing the Pamir Mountains through Afghanistan, Uzbekistan, Tajikistan and Kyrgyzstan with a length of over 1,200 km. It is the only continuous route through the difficult terrain of the mountains and is the main supply route to Tajikistan's Gorno Badakhshan Autonomous Region. The route has been in use for millennia, as there are a limited number of viable routes through the high Pamir Mountains. The road formed one link of the ancient Silk Road trade route. M41 is the Soviet road number, but it only remains as an official designation in post Soviet Uzbekistan, as confirmed by official decree. Kyrgyzstan and Tajikistan have passed decrees abolishing Soviet numbering of highways and assigning their own national numbering.
Маршрут сипаттамасы
Ақпарат көздері тас жолдың басталу және аяқталу нүктелері туралы келіспейді, Мазари-Шариф (Ауғанстан); Термиз (Өзбекстан); Душанбе (Тәжікстан); және Хорог (Тәжікстан) тас жолдың басталуы ретінде ұсынылады. Дегенмен, барлық дерек көздері тас жолдың Қырғызстанның Ош қаласында аяқталатынына келіседі. Бүгінде бұл маршрут М41 тас жолының бөлігі болып табылады, ол Термизден басталып, Бішкектің батысындағы Қара Балтада аяқталады. Жол Термиз арқылы солтүстікке қарай жүріп, шығысқа бұрылып Тәжікстанға өтеді. Одан әрі ол Душанбе (Тәжікстанның астанасы) арқылы шығысқа қарай жалғасып, Кафирниган, Вахш және Бартанг өзендерін кесіп өтеді. Содан кейін шамамен 310 километрге жуық Мурғабқа дейін созылып, Мурғаб өзенін кесіп өтеді. Тас жол 4655 метрлік (15270 фут) Ақ Байтал асуынан өтіп, Қарақөл көлінің жанынан өтеді, содан кейін Қырғызстанға кіріп, Ош қаласындағы аяқталу нүктесіне жетеді. Жолдың бір бөлігі 19 ғасырдың соңында («Ұлы ойын» кезеңінде), ал басым бөлігі 1930 жылдары Кеңес Одағы тарапынан салынды. 2000 жылдары Памир тас жолы Қытаймен және Қаракорум тас жолымен қосылды. Памир тас жолы Тажикстан мен Қырғызстанның көп бөлігінде M 41 маршруты ретінде таңбаланған және әлемдегі екінші ең биік халықаралық тас жол (4655 м) ретінде танымал. Душанбе мен Мурғаб арасындағы бөлігіне Еуропалық маршрут номері E 008 тағайындалған. Сары Таш пен Ош (Қырғызстан) арасындағы бөлігіне Еуропалық маршрут номері E 007 тағайындалған. Тас жол бойындағы құрылыс және күтілу деңгейі айтарлықтай өзгереді. Кейбір учаскелерде жол топырақты, ал қалған бөлігінде асфальтталған. Қырғызстандағы және Душанбеге жақын жерлерді есептемегенде, жолдың көп бөлігі эрозия, жер сілкінісі, көшкін және қар көшкіндерінен зардап шегіп, қираған. Кейде «Героин тас жолы» деп аталатын бұл маршрут арқылы Тәжікстан арқылы жыл сайын тасымалданатын 90 тонна героиннің көп бөлігі өтеді.
Sources disagree on the termini of the highway, with Mazari Sharif, Afghanistan; Termiz, Uzbekistan; Dushanbe, Tajikistan; and Khorog, Tajikistan all being offered as the beginning of the highway. All sources, however, agree that the highway ends in Osh, Kyrgyzstan. Today, the route is part of the M41 highway, which starts at Termiz at and ends at Kara Balta to the west of Bishkek, Kyrgyzstan at The route passes northward through Termiz before turning east and crossing into Tajikistan. It then follows a general eastward route through Dushanbe, the capital of Tajikistan, to Khorog, crossing the Kafirnigan, Vakhsh, and Bartang Rivers. From there, it continues east for about 310 kilometers to Murghab, where it crosses the Murghab River. The highway then passes through the 4,655 meter (15,270 ft) high Ak Baital Pass and past Lake Karakul before crossing into Kyrgyzstan to its terminus in Osh. The road was constructed partly in the end of 19th century (during The Great Game), and mostly in 1930s by the Soviet Union. In 2000s Pamir Highway was connected with China and Karakoram Highway. The Pamir Highway is designated as route M 41 over much of its length in Tajikistan and Kyrgyzstan, and is known as the second highest altitude international highway in the world (4,655 m). The section between Dushanbe and Murghab has the European route number E 008. The section between Sary Tash and Osh, Kyrgyzstan has the European route number E 007. Construction and maintenance levels vary substantially along the highway. The roadway is unpaved in some areas, but otherwise paved most of the way. Except for its stretches in Kyrgyzstan and nearing Dushanbe, the road is heavily damaged in most of its length by erosion, earthquakes, landslides, and avalanches. Sometimes referred to as the "Heroin Highway," much of the ninety tonnes of heroin that are trafficked through Tajikistan each year pass along this route.
Танымал мәдениет
1985 жылғы "Бізге ұқсайтын тыңшылар" фильмінде Шеви Чейз және Дэн Айкройд сомдаған GLG 20s-тің алдаушы екі агентіне байланыс адамдарымен "Душанбеге қарай соққан жолда", яғни М41 тас жолында кездесу керектігі айтылады.
In the 1985 film Spies Like Us, the decoy GLG 20s played by Chevy Chase and Dan Aykroyd are told to meet their contacts on the "road to Dushanbe," a reference to the M41 highway.