Кіріспе

Рой Уорд Бейкердің 1952 жылғы фильмі, 1961 жылғы британдық фильм. "Есікті қағудың қажеті жоқ" – Ричард Уидмарк пен Мэрилин Монро бас рөлдерде ойнаған, Рой Уорд Бейкер режиссерлік еткен 1952 жылғы американдық психологиялық триллері. Сценарийі Дэниел Тарадаш жазған, ол Шарлотта Армстронгтың 1951 жылғы "Жаңалыс" романы негізінде құрылған. Монро Нью-Йорктегі бір қонақ үйде балаға қарауға келген, психикалық тұрақсыз қыздың рөлінде ойнайды, ал сол қонақ үйде Уидмарк сомдаған ұшқыш та тұрады. Ол оған қызығушылық таныта бастайды, бірақ кешкі бойы оның ерекше мінез-құлқы оның ақыл-есінен жаңылып қалғанын одан сайын анықтайды. Ол осы жағдаймен қалай күреседі, соның нәтижесінде үш адамның өміріне де терең әсер етеді.

Сюжет

Лин Лесли Нью-Йорктегі МакКинли қонақ үйінің әншісі. Ол барменге өзінің Джед Тауэрс атты ұшқышпен қарым-қатынасы туралы ой жүгіртуде, ол алты айлық қарым-қатынасын хатпен аяқтағанын айтады. Жед сол қонақ үйге кіреді және оған жақындайды; ол онымен болашақты көрмейтінін түсіндіреді, өйткені оның адамдарға деген суықтығы оның "түсініксіз жүрегі жоқ" екенін көрсетеді. Ол оның жұмыстан босатылуын қатаң түрде қабылдамайды, бірақ ақыр соңында өз бөлмесіне қашады. Сол арада лифт операторы Эдди өзінің тыныш немере қызы Нелл Форбсты қонақтар Питер мен Рут Джонсқа қыздары Банниге бөбекші ретінде таныстырады. Джонс үйі төмендегі сыйлық банкетке барады. Баласын ұйықтатқаннан кейін, Нелл Руттың көңілдегі киімін, содан кейін оның зергерлік бұйымдарын, хош иісті заттарын және помадасын сынап көреді. Жед өзінің бөлмесінен ауа шағымы арқылы жас Неллді көріп, үй телефонына қоңырау шалады; ол қызығушылықпен және кейінге қалдырып, оның агрессивті ұсыныстарын қабылдамайды. Эдди оны тексергенде, Неллдің Руттың киімдерін киіп тұрғанын көріп, оны алып тастауды бұйырады. Ол оған ұшақ апатынан қаза тапқан ұшқышпен әлі күнге дейін күресіп жүрген жігіттің орнына жігіт табу арқылы осындай ләззат алуға болатынын айтады. Эдди кеткен соң, Нелл оларды қайта киіп, Джедті шақырады. Ол ішкен виски бөтелкесін алып келіп, екеуіне де үлкен стакан құяды. Нелл оған бірнеше өтірік айтады, өзін бай ғарышкер ретінде суреттейді. Ол өзінің ұшқыш екенін білдіргенде, ол қатты таңғалады. Ол өзінің жігіті Филиптің екінші дүниежүзілік соғыста Гавайиге бомба ұшырып бара жатып қаза тапқанын айтады. Бірдеңе дұрыс емес екенін білгенде, ертерек жасалған Қоян пайда болады және Неллдің шарағасын бұзады. Ашулы Нелл баланы сілкіп, төсегіне қайтаруға бұйырады. Жед оның жылауын естіп, жұбатып, олармен бірге тұруға рұқсат береді. Бэни Неллдің жанында ашық терезеден шығып тұрғанда, қиындыққа ұшыраған әйел оны сыртқа итермелеуге мәжбүр болады. Джед Банниді алып кетеді, бірақ оқиғаға қонақ үйдің ұзақ уақыт тұрғыны (және атақты кіршікші) Эмма Балев куә болады. Джедтің құлағынан тыс жерде Нелл Бэнниді қатерге тігіп, қайтадан төсегіне жайды. Жағдайлар мен Неллдің дөңгелекті тау-кенімен шайқалғанда, Джедтің ойлары Линге оралады. Нелл оны кетіп қалмауға шақырады. Жед оның құшағын сылап жатқанда, оның билегіндегі жараларды көреді. Нелл Филип қайтыс болғаннан кейін өзін-өзі ұстап қалуға тырысқанын мойындады. Эдди жұмыстан шыққаннан кейін Неллге келіп, оны ваннаға жіберіп, бөлмені тез арада жинап алады. Неллдің әлі де Руттың киімдерін киіп жүргеніне ашуланған Эдди оған киімін ауыстыруды бұйырады, содан кейін оның помадасын қатты сүртеді. Бұл Неллдің ашуын туғызады, ол Эддиді өзінің репрессивті ата-анасына ұқсайды деп айыптайды. Ол кісінің ваннада біреу бар деп күдіктенгенін байқаған соң, әйел оны ауыр күл сөресімен шапалақпен ұрады. Джед Эддиге қараған кезде, Нэлл Бэнидің бөлмесіне кіреді. Есікті қағып тұрған Эмма Балью күйеуінің еріп келгенімен, есікті қағып алады. Жұмысынан қорқып, Эдди Джедті жасырынуға шақырады. Джед құшақ бөлмесіне кіреді, қараңғыда баланың қазір байланған және тұмшаланған екенін байқамайды; ол залды бойлап қашып кетеді, бірақ Баллоулар оны көріп, ол Неллдің бөлмесіне кірген деп санайды. Нелл құрбандыққа айналады, олар қонақ үй детективін хабардар етеді, және аңшылық басталады. Ол енді Джедті Филип деп ойлап, алданып қалды. Эддиді құлыптаған соң, ол қайтадан Бэнидің бөлмесіне кіреді. Барда Джед Линге Нелл туралы айтады. Ол күйеуінің қамқорлығына таңғалады. Кенеттен ол Бэниді дұрыс емес төсекте көргенін түсінгенде, Джед қайтадан жоғары қарай жүгіреді. Қызын тексеруге асыққан Рут Джонс бірінші болып келеді және Бэнидің бөлмесіне кіргенде айқайлайды. Әйелдер күреседі. Джед Неллді алып кетіп, Банниді босатады, бірақ детектив келген кезде Нелл шатасып кетеді. Эдди Нелдің өзін-өзі өлтіруге тырысқаннан кейін үш жыл Орегон психиатриялық ауруханасында болғанын, бірақ емделгенін түсіндіреді. Әңгіме барысында Нелл сатушыдан қырғыш пышақ ұрлайды. Лин оны тыныштандырады. Джед пайда болады, полицияға қол сілтеп, Неллден қаруды беруін талап етеді. Ол оны жасайды, ал ол өзінің Филип емес екенін және шынайы Филип өлгенін оның тұманнан арылуға тырысады. Ол әйелді офицермен бірге кетіп, оған қажетті көмекке ие болатынына сендіреді. Ол алып кетіп бара жатқанда, Лин Джедтің шынайы жанашырлығын көрсетті және импульсивті түрде татуласуға жол берді...

Сыни жауап

New York Post журналының сыншысы фильмнің жекелеген актерлік жұмысына риза болды, бірақ сюжеті мен құрылымын сынады. Ол Монроны «күтпеген жерден жақсы», ал Видмаркты «тәжірибелі ұшқыш стилімен, қысқа, шешімді және тиімді» деп сипаттады. Туындының режиссурасы, сюжеті және кейіпкерлер бейнесі туралы ол былай деп жазды: «Фильмнің күдікті сахналары біртіндеп ширығу және кульминацияда тиімді, бірақ қорытындысы, мұның бәрі Видмаркты әншіге деген махаббатына ояту үшін жасалғанын көрсетеді, фильмді маңызсыз етіп жібереді. Сюжеттік құрылым ауыр, механикалық және түсінікті. Тек кейіпкерлердің бейнесі мен психоздық байланыстар оған уақытша тұрақтылық сезімін береді». Albany Times Union газетінің киносыншысы ынтасыз болды: «Мерлин Монроның күмәнсіз физикалық артықшылықтарын әйелдерге жар салғаннан кейін, оның үй студиясы енді өзінің шашы сары мүлігі де ауыр драмалық актерлікке қабілетті екенін әлемге жеткізуге тырысады. Жұмсалған күш-жігер күткендей әсерлі емес, және ол керемет қажетсіз көрінеді. Неге оны психопатиялық қауіптің орнына Мэрилин Монро болуға рұқсат етпеске? Мыс Монро фильмде бас соққандай жүреді. Барлық оқиғалар қонақүй ішінде өтеді және сегізінші қабаттан жоғары көтерілмейді. Фильмде түнгі клуб әншісі, Энн Бэнкрофт, Видмаркты тастап кетеді, содан кейін сол күні қайта оралды. Сенсациялық емес, бірақ психоз да емес».

Фильмнің шыққаннан кейін беделі жақсарды, көптеген қазіргі сыншылар Монроның рөлін бастапқыда бағаланбаған деп санайды. Қазір Монроның жанкүйерлері оның ең жақсы актерлік жұмыстарының бірі деп есептейді. Фильм сыншысы Деннис Шварц фильмге көбінесе оң пікір білдірді (2011 жыл) және Монроның рөліне әсерленгенін көрсетті. Ол былай деп жазды: «Нью-Йорк қонақүйінде толықтай түсірілген және Рой Уорд Бейкердің (The Vault of Horror/Asylum/Scars of Dracula) асықпай режиссураланған психологиялық триллер. Ол эмоционалды тереңдікке ие емес, бірақ оны көруге болады, себебі ол жүйкелік энергия береді. Мэрилин Монро бұған дейін 12 фильмде ойнаған, бірақ бұл оның бірінші басты рөлі болды. Ақыл-есі бұзылған адамның рөлін ойнап, Мэрилин анасының психикалық денсаулығының нашарлығын керемет бейнелейді және сенімді рөл орындайды (осы ұмытылмас фильмді көрудің ең басты себебі - ол). Ол Шарлотта Армстронгтың романы негізінде жасалған және Дэниел Тарадаш жазған». Don't Bother to Knock Rotten Tomatoes сайтында сирек кездесетін 100% сыншылар бағасына ие, бірақ бұл 2021 жылғы дерек бойынша тек 11 пікірге негізделген.

Тану

Фильм 2001 жылы American Film Institute-тің «AFI-нің 100 жыл – 100 қызығу» тізіміне қарастыру үшін ұсынылды.