Кіріспе
Латвия құдайы Ūsiņš – латыш мифологиясындағы құдай, жарық пен көктемнің құдайы, құнарлылықтың символы, жылқылар мен аралардың қамқоршысы. Бұл латыш құдайларының бірі, оның тарихи деректері белгілі бір дәрежеде шынайы куәлік ретінде қарастырылуы мүмкін. Ūsiņš күнімен жаз басталады: далалар жасыл шөппен, ал ағаштар жасыл жапырақтармен жабылады. Сондықтан Ūsiņi күнінде жігіттер алғаш рет аттарын pieguļa-ға айдап шығарды. Ūsiņi 23 сәуірде Юргимен бірдей келеді (Грегориан күнтізбесі бойынша Ūsiņi 9 мамырға сәйкес келеді). Бұл белгі қолғаптардың ең көп таралған өрнегі болып табылады. Ондай қолғаптар жолда сәттілік сыйлайды деген сенім бар, және оларды atslēgaiņi деп атайды. Ūsiņš типологиялық тұрғыдан аспан құдайларының қатарына жатады деген қорытынды жасалды, ал оның ерекше белгілері оны жарық құдайы ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Егер бұл түсінік дұрыс болса, онда ол таңғы және кешкі жұлдызбен байланысты астралдық құдай. Екінші жағынан, Янис Эндзелинс ūsiņš сөзінің латыш тілінде түбі жоқ, ол герман тілінен алынған husing ("үй рухы") сөзінен шыққан деп санайды. Кейбір уақыттан кейін Эндзелинс ойланып, ūsiņš сөзінің орыс тіліндегі усень немесе овсень сөзінен шыққандығын және осы құдай орыс халқынан алынғандығын болжады. Соңында, Владимир Топоров өз зерттеулерінде Ūsiņš бірнеше халықтардың ежелгі және мифтік құдайы болғандығын тұжырымдады.
Ūsiņš is a deity in Latvian mythology, the god of light and spring, symbol of fertility, guardian of horses and bees. It is one of few Latvian deities whose historical sources can be derived to be more or less genuine testimony. With Ūsiņš Day begins summer: as they bestow fields with green grass and trees with green leaves. Therefore on Ūsiņi guys drove horses to pieguļa for the first time. Ūsiņi coincidences with Jurģi on 23 April (in Gregorian calendar Ūsiņi falls on 9 May This sign is the most common ornament for gloves. There is a belief, that such gloves grant the wearer with good luck on the road, and such gloves are called atslēgaiņi. concluded that Ūsiņš typologically belongs to the realm of heavenly deities, and the specific features allowed him to be considered as the god of light. If this interpretation is correct, he is therefore an astral deity connected to the morning and the evening star. On the other hand, Jānis Endzelīns felt that the word ūsiņš has no Latvian origin, but was borrowed from the Germanic word husing ('home spirit'). After some time, Endzelīns reflected on and considered that the word ūsiņš derives from a Russian word усень or овсень and that the same deity was borrowed from Russian people. Lastly, Vladimir Toporov, in his studies concluded that Ūsiņš was an ancient and mythical deity of several nations.
" Үсің " күнін мерекелеу
Фермерлер өз жылқыларын толықтай Ūsiņš-ке сеніп, оның қамқорлығына тапсырады. Халық әндерінде Ūsiņš-тің өзі жылқыға тиесілі екені айтылады, үстіне олар өте жақсы күтімде болады. Ūsiņš жарық құдайы болғандықтан, күнды жылқылар тасымалдаған. Салт-дәстүрлерді сипаттауда құрбандыққа ерекше мән беріледі. Тоғыз шоқысы және қызыл аяқтары бар қара әтеш Ūsiņš-ке құрбандыққа шалынады. Әтештің қаны жылқының шүмегіне тікелей қайнатылған бидайдың үстіне құйылатын. Ūsiņš-ке шалынған қан, малдың үйіне береке әкеледі деген сенім болған. Кейін піегуля кезінде әтеш пісіріліп, піегуляға қатысушылар жейді. Піегуля кезінде жұмыртқа қайнатылып, арнайы Ūsiņi тағамы – пантағаға дайындалады. Ūsiņš күні жылқы саудасы өтетін күні тойланатын.