Кіріспе
Амитәв Гоштің 2004 жылғы кітабы "Аштық толқыны" (2004) – Үндістанда туған автор Амитәв Гоштің төртінші романы. Оқиға Сундарбанда өтеді, онда сирек кездесетін Иравади дельфинін табу үшін өзен бойымен бірге саяхаттайтын үш бейімдес адамның тағдыры баяндалады. Бұл кітап 2004 жылғы Hutch Crossword Book Award сыйлығына ие болды.
The Hungry Tide (2004) is the fourth novel by Indian born author, Amitav Ghosh. Set in the Sundarbans, it follows an unlikely trio who travel up river together to find the rare Irrawaddy dolphin. It won the 2004 Hutch Crossword Book Award for Fiction.
Қысқаша мазмұны
Үндістанның ең шығыс жағалауында, Бенгал шығанағында, Сандарбан деп аталатын ұсақ аралдардың алып лабиринты жатыр. Бұл жердегі қоныс тебушілер үшін өмір қауіпті: қатыгез жолбарыстардың шабуылы жиі болады, ал жерден қуу мен одан туындайтын әлеуметтік толқулардың қаупі үнемі сезіледі. Ескертусіз, кез келген сәтте толқынның күшімен су көтеріліп, жерді басып, өзімен бірге қиратуды әкеледі. Осы өшпенділікке толы сұлулықта үш түрлі әлемнен келген адамдардың тағдыры тоғысады. Басты кейіпкер – Пьяли Рой – бенгалдық үнді тегіндес, бірақ өзін жанкешті американдық санайтын жас теңіз биологы. Сиэтлде өскен ол Ла-Холладағы Скриппс мұхиты зерттеу институтында оқиды. Ол Сундарбанға сирек кездесетін, құрып кету қаупі төнген Orcaella brevirostris дельфинін іздеу үшін сапар шегеді. Калькутта маңындағы теміржолда Порт-Кэннингке бет алғанда ол аудармашы және кәсіпкер Канай Даттпен танысады. Ол келген соң дельфиндерді іздеу үшін қайық жалдайды, бірақ сапары апатқа ұшырайды – қайықтан құбыжық иесі крокодилдерге толы суға түсіп кетеді. Оны құтқаруға сауатсыз, жас балықшы Фокир келген. Пия мен Фокирдің арасында ортақ тіл болмаса да, оларды бір-біріне тартып тұратын, теңіздің құпиясын сезінетін ерекше инстинкт бар. Пия Фокирді зерттеулеріне көмектесуге шақырады және Канайда аудармашы табады, оның идеалистік әпкесі мен ағасы Сундарбанда ұзақ жылдардан бері тұрып жатыр. Үшеуі де толқынмен құйылатын су жолдарында саяхаттайды, бірақ осы оқшау әлемнің жасырын ағымдарына беймәлім түрде тартылып қалады. Саяхаттарында саяси дау-дамағдарлықтың жеке басымен байланысты салдарына тап болады, бұл күшті толқын сияқты әсер етеді. 1978-1979 жылдардағы Моричжанпи қырғыны, Батыс Бенгалия үкіметі аралға қоныстанған мыңдаған бенгал босқынын күшпен шығарып тастаған оқиға, романның кейбір бөлімдеріне негіз құрайды. Роман гуманизм және экология сияқты мәселелерді зерттейді, әсіресе олар қақтығысқа түскен кезде.
Қабылдау
Альфред Хиклинг "The Guardian" газетінде кітапқа аралас пікір білдіріп, оны "Конрадиан экспедициясы және Форстерге тән батыс көзқарастары мен үнділік шындық арасындағы қақтығыс, сонымен қатар Индиана Джонс стиліндегі жолбарыстар мен крокодилдермен кездесулер" деп сипаттады және "Өзен дельфиндерінің сирек көрінуі сияқты, романның құрылымы кейде тұрақсыз көрінуі мүмкін, бірақ назарлы оқушы марапатталады" деп қорытындылады. "The Independent" газетінде Кришна Датта бұл кітапты Маник Банерджидің "Падманың қайықтағысы" және Самареш Басудың "Ганга" кітаптарымен салыстырды, бірақ Гоштің үнді мәдениеті мен тіліне қатысты сілтемелерді кең аудиторияға жеткізу әрекеттеріне қатысты әртүрлі пікірлер айтылды. Роман 2004 жылы "Крестоматиялық кітап" сыйлығын жеңіп алды және 2006 жылы "Кирияма" сыйлығының финалистерінің қатарына енді. Сасват С. Дас 2006 жылы "Индийская литература" журналында бұл кітаптың "үй" және "үйсіздік" тақырыптарын зерттейтінін талқылады. Кітаптың атауы 2016 жылы "Climate Change Economics" журналындағы Бангладештегі климаттың өзгеруі туралы ғылыми мақалада айтылды.