Кіріспе

Ресейлік монах және қасиетті (16511709) Ростовтық Димитрий (Димитрий Ростовский, , кейбір деректерге сәйкес Даниил Саввич Туптало, немесе Тупталенко, Тупталенко; 11 желтоқсан 1651 28 қазан 1709) Теофан Прокопович ұсынған орыс православие шіркеуінің цезаропапистік реформасының жетекші қарсыласы болды. Ол XVII-XVIII ғасырлар аралығында орыс православие шіркеуіне күшті әсер еткен казак бароккосының өкілі. Деметрийді кейде 1705 жылғы ұзаққа созылған Ростов құпиялары атты алғашқы орыс операсының композиторы немесе құрастырушысы деп есептейді, бірақ бұл шығарманың нақты сипаты, сондай-ақ оның тарихтағы орны талқылануға ашық. Ол бірнеше жазба еңбектердің авторы, олардың ішіндегі ең танымал - "Қасиеттілердің өмірі" (Четьи Минеи). Сонымен қатар ол Арменияның еретігі, монах Мартин туралы Синодтық актіні жасақтаумен айналысты.

Өмір

Ол 1651 жылы казак отбасында дүниеге келген. Көп ұзамай оның отбасы Киевке көшіп келеді, ал ол 11 жасында Киев Могила академиясына оқуға түседі. 1668 жылы 9 шілдеде Киевтегі Кирилл монастырында діни ант берді және Димитрий (Салониканың қасиетті Димитрийінен кейін) деген монахтық есімді алды. Черниговта қысқа уақыт болғаннан кейін, Димитрий Византиялық славян христиан ғибадатханаларын құрметтеуге барды. 1678 жылы Вильнодан Батуринге оралып, гетман Иван Самойловичтің сарайында тұрып қалды. 1680 жылдары Димитрий көбінесе Киевтің Печерск лаврасында өмір сүрді, ал оның қатты ішуге және жомарттыққа қарсы уағыздары бүкіл Ресейге танымал болды. Ол Украинаның бірнеше ірі монастырларының игумені (жоғары) болып тағайындалды, бірақ өзінің назарын Ресейдің барлық қасиеттілерінің өмірлерін бір жұмысқа біріктірудің амбициялық жобасына аударды, оны ол 1684 жылы Айлық оқулар (Четьи минеи) немесе Менология деп жариялады. Сондай-ақ, ол орыс православие шіркеуінің шіркеу тарихын зерттеуге уақыт тапты. 1701 жылы Димитрий Сібір митрополиті болып тағайындалды, бірақ денсаулығы нашар екенін айтып, Ростов архиепископтығына тағайындалғанға дейін Мәскеуде қалуды жөн көрді. Ресейде өмір сүрген кезінде Димитрий Ежелгі сенушілер мен Ұлы Петрдің шіркеу саясатына қарсылық білдірді, біртіндеп Евдокия Лопухина мен Алексей патшаға қарай қозғалды. Ол өлер алдында "Ескі ағымның" ағымдарын ерескелдік деп жариялап, олардың беделін кеміту үшін жалған құжат жасады. Ол орыс білім беруіне баға жетпес үлес қосты, Ростовта мектеп және шағын театр ашып, өзінің пьесаларын сахналады.

Композиторлық жұмыс

Димитрий композитор ретінде де белсенді болды, бірақ оның музыкалық білімі Феофан Прокопович Киев Могила академиясында құрған стандартты музыкалық оқу бағдарламасынан бөлек құжаттандырылмаған. Оның көптеген өкініш Забурлары Украинада ғана емес, Балқан елдерінде де кең таралды. Көптегендері көрермен соқыр әншілер кобзари арқылы украин халық әндерінің ажырамас бөлігіне айналды. 1705 жылы алты сағатқа созылған Ростов құпиялары атты алғашқы орыс операсының композиторы немесе құрастырушысы деп есептеледі. Бұл әуен, әсіресе Борис Покровскийдің Мәскеу камералық музыкалық театры, Мәскеуде және Брайтон фестивалінде (1993) сахналанған болса да, оны орыс әулиелерінің өмірі туралы оратория деп бағалауға болады. Оның негізі - "Чети Миней" (Четьи Минеи), төрт томдықта 1689, 1690, 1700 және 1705 жылдары жарық көрген. Бұл Пушкинге 1825 жылы Борис Годуновты жазуға шабыт берген сол көз.

Өлім

1709 жылы 28 қазанда Димитрий қайтыс болғаннан кейін оның молдалары Жақыптың киелі монастырына қойылды. Дон өзеніндегі бекініс оның есімімен аталған; қазіргі уақытта ол Дондағы Ростов деп аталады.