Кіріспе
Американдық жазушы Аделина Даттон Трен Уитни (қалам аты, А. Д. Т. Уитни; 15 қыркүйек 1824 20 наурыз 1906) - американдық ақын және көп еңбек сіңірген жазушы, қыздар үшін 20-дан астам кітап шығарған. Оның кітаптары әйелдердің рөлдеріне дәстүрлі көзқарасты білдірді және өмір бойы танымал болды. Оның алғашқы кәсібі "Рифмалар кітабы" болды. Содан кейін: Үлкендер үшін ана қаз, Чеквассеттегі жігіттер, Фейт Гартнидің қыз кезі, осы уақытқа дейін өткен күннің оқиғасы, Принс Стронгтың саяхаттары, Гейвортилер, Лесли Голдтвейт, Біз қыздар, Киелі толқындар, Нағыз адамдар, Басқа қыздар, Көріністер мен түсініктер, Odd and Even, Баннибороудың ақ естеліктері, Нарцис, Pansies, Үйге арналған жіптер, Асккутни көшесі, Алтын уәде, Құс әңгімесі және қалай.
Adeline Dutton Train Whitney (pen name, A. D. T. Whitney; September 15, 1824 – March 20, 1906) was an American poet and prolific writer, who published more than 20 books for girls. Her books expressed a traditional view of women's roles and were popular throughout her life. Her first venture was a Book of Rhymes. Then followed: Mother Goose for Grown Folks, Boys at Chequassett, Faith Gartney's Girlhood, Hitherto — a Story of Yesterday, Prince Strong's Outings, The Gayworthys, Leslie Goldthwaite, We Girls, Holy Tides, Real Folks, The Other Girls, Sights and Insights, Odd and Even, Bannyborough Whiten Memories, Daffodils, Pansies, Homespun Yarns, Ascutney Street, A Golden Gossip, Bird Talk, and Just How.
Ерте өмір және білім
Аделина Даттон Трен 1824 жылы 15 қыркүйекте Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келген. Ол Энох Трен мен Аделина Треннің (туған есімі Даттон) қызы болды. Енох өзінің ағасы Медфордтың Самуэль Трейнмен бірге кең көлемді сауда бизнесімен айналысты, кемелерге ие болды және Ресей мен Оңтүстік Америкаға сауда жасады. Кейінгі жылдары ол Бостон мен Ливерпуль арасындағы пакеттерді тасымалдау желісін құрды, кейіннен ол "Уоррен желісі" деп аталды. Оның туысы - Юнион Пасифик теміржолының негізін қалаушы Джордж Фрэнсис Трен. Ол он үш жасқа толғанда, анасы Уитниге Мария Эджворттың толық әңгімелерін сыйлады және оларды оқуға шексіз рұқсат берді. Нәтижесі екі түрлі болды: біріншіден, қыз қарапайым жазуды көп оқудан сақталды, ал екіншісі, оның ойлары олардың әсерінен қалыптасты және басшылыққа алынды, сондықтан қарапайым жазу оған ұнамайтын болды. Уитнидің есейген білімінің басым бөлігі Бостонда өтті. Ол негізінен сол қаланың мәдени, интеллектуалдық және моральдық тұрғыдан қалыптасқан үрдісі болды. Көптеген Бостон қыздары сияқты Уитни де Джордж Б. Эмерсонның мектебінде 1837 жылдан 1842 жылға дейін он үш жастан он сегіз жасқа дейін оқыды. Эмерсон - унитариан, Дуайт - кальвинист еді. Сол кезде унитариандықтар мен православиеліктердің арасында қызу дау-дамай болды. Ол былай деді: "Діни тәрбие мен ықпалдың ауыспалы болуы туралы айтылғаннан кейін, мен осылардың нәтижесі ретінде өзімді "Апостолдардың сенімін" білдіретін шіркеумен байланыстыруым керек деп айта аламын, онда одан таралған немесе таралған барлық нәрсенің тұқымы мен негізі бар; және мен 'барлық адал адамдардың бақытты қауымын' танитын осы қауымда демалуға ризамын, бұл сөздерді олар білдіретін барлық либерализммен түсіндіру құқығын талап етемін ". Ол алғашқы діни әсерлерін доктор Лайман Бичердің және оның орнын басқан Хаббард Винслоудың шіркеуінде және жексенбілік мектебінде алды. Кейіннен, оның әкесі унитариан шіркеуіне жататын әйелмен екінші рет некеде болған кезде, отбасы доктор Лоуэллдің қамқорлығымен өздерінің байланысын өзгертті. "Мен мұнда біршама өзгеше, бірақ қарама-қайшы емес ілімді таптым, өйткені бұл әлі де қарапайым сенім болған алғашқы күндер еді, тіпті пуритандық қатаңдықтан азат болғандардың арасында да. Лоуэлл, доктор Бартол және мисс Бартол, мисс Хауард, менің жексенбілік мектеп мұғалімім болғандықтан, мен ең шынайы ойлаудың бастамасын беремін ".
Мансап
1843 жылы 7 қарашада ол өзінен жиырма жас үлкен Милтонның бай саудагері Сет Дунбар Уитниге тұрмысқа шықты. Олар Мильтон қаласында тұрып, отбасын да сонда тәрбиеледі. Көп жылдар бойы оның үй шаруасы оған әдеби жұмысына уақыт бөлуге кедергі болды, тек кейде діни журналға мақала жазады. Уитни балалары мектепте оқып жүргеннен кейін, отыздан асқанда, шын мәнінде жазуға кірісті. Ол алғаш рет жергілікті журналдарда өлеңдері мен әңгімелер жариялады. Оның алғашқы жазбалары епископ Фредерик Дэн Хантингтон шығарған "Дінге қатысты журналға" жарық көрді. 1859 жылдың қысында Рудд & Карлтон Рождествоға арналған кішкентай jeu d'esprit атты "Мама қаз өскендерге" атты шығармасын шығарды. 1861 жылы ол "Чеквасеттегі жігіттер" атты роман жазды, оған оның ұлы материал берген болуы мүмкін. 1862 жылдың маусым айында Фейт Гартнидің "Қыз балалық шағы" (англ.) Бұл кітаптардың екеуін де Бостондағы Лоринг баспасы шығарды және бірден табысқа жетті. 1864 жылы сол баспагердің қолында "The Gayworthys" басылымы шыққан, оны Англияда бір мезгілде "Sampson, Low, Son & Co". баспасы шығарған. 1866 жылы ол "Біздің жас адамдар" журналында "Лесли Голдтвейттің өміріндегі жаз" сериясы ретінде жариялады; бұл сол жылы Fields, Osgood & Co. 1868 жылдан 1870 жылға дейінгі аралықта ол "Christian Register" журналында "Patience Strong's Outings" атты сериялы мақала жазды, оны Лоринг баспасы шығарды. Ол сондай-ақ "Біздің жас жігіттерімізге" "Біз қыздар" деп аталатын сериалды ұсынды, оны Fields, Osgood & Co. 1869 жылы ол Англияда бір мезгілде шыққан "Hitherto" атты еңбегін жариялады. Уитни авторлық құқықты жариялау кезінде Монреальда болғандықтан қамтамасыз етті. Оларға 1872-73 жылдары Осгуд және компания баспасынан шыққан "Нағыз адамдар" және "Басқа қыздар" кітабы ілесіп отырды. Бұдан кейін "Көрнекілер" және "Кіріспелер" журналдары жарық көрді, олар Еуропаға саяхаттаған топтың тәжірибелерін егжей-тегжейлі баяндады. 1877 жылдың қысында Уитни "Жақсы қалай" атты аспаздық кітап жинақтады, ал 1879 жылдың көктемінде ол өзінің "Одд немесе Евн" атты әңгімесін Osgood & Co фирмасымен жариялады. Odd or Even басылымынан кейін, Хоутон & Осгуд мырзалары, бұрын Лорингтен Уитнидің барлық басқа кітаптарының тақталарын сатып алып, оның барлық шығармаларының бірыңғай басылымын дайындады. Уитни кейде Atlantic Monthly немесе басқа газеттерде өлеңдер жариялайды; олар Osgood & Co. 1872 жылы "Pansies" деп аталатын жинақта жинақталды. 1905 жылғы "Жаңа халықаралық энциклопедияда" "Оның ең жақсы шығармаларының кезеңі осы уақытқа дейін" (1869) аяқталды деген пікір айтылған. Уитни балаларға арналған әліпби блоктарының жиынтығын патенттеді.
Жеке өмір
Уитни жеке әйелдердің сайлау құқығына қарсы болды және қоғамдық өмірге қатыспады (көпшілікке әйелдер үшін дәстүрлі тәсілге сәйкес). Оның қызы Каролина Лесли Филд проза мен өлеңдер жариялады. Ол оқушылар қауымына мерзімді басылымдарға берген үлесі арқылы танымал болды. Уитни 81 жасында Милтон қаласында қайтыс болды.
Стиль және тақырыптар
Уитни негізінен жас қыздарға арнап жазды және консервативті құндылықтарды қолдады. Ол әйелдің ең бақытты жері - үй, барлық жақсылықтың қайнар көзі деген замандас пікірді алға тартты. Бұл ата-аналар арасында кең тарағандықтан, оның кітаптары өмір бойы өте жақсы сатылды. Апостолдық Символда, Уитни "Мен қасиеттілердің қауымдастығына сенемін" деген мақала бар, ал Уитни осы өлеңінде алғашқы шіркеу туралы, олардың араларында және өздерімен бірге болған достары арасында тірі, үзілмейтін жанашырлық туралы ойды білдірді. Олар шіркеуде өтетін ғибадат кезінде сүйіктілері қайтадан жақындап, отбасылық дұғада көктегі де, жердегі де бүкіл отбасы бірігіп тұрады деп сенді. Уитнидің ең әсерлі және жан-жақты әңгімесі "Басқа қыздар" болып табылады. Өзінің басқа да әңгімелерінде ол еркін, алаңсыз дамуға мүмкіндік беретін, жеңілдік пен жайлылық жағдайында өсіп келе жатқан, сүйкімді, шабытты, қызықты жастарды көрсетті. Бірақ "Басқа қыздар" романында өмірдің мазасыздығы мен күресі бар адамдарға өмірлік сұрақтар қойылады. Бұл салада Уитни аналық жанашырлықпен толы жүректі пайдаланды. Жас әйелдің жүрегінде оның түсінігі мен төзімділігі жоқ кінәсіз табиғи сезім жоқ. Уитнидің әңгімелерінде біз жас қыздың жүрегінде осы табиғи сезімге деген аналық жанашырлықты табамыз. "Басқа қыздар" кітабының ең әдемі беттерінің кейбіреулерінде әдемі жас ауыл қызы Бел Бридің таңғаларлық күйі мен дірілдері сипатталған. Ол өзінің әпкесімен бірге бір клиентке дайындап берген әдемі көйлекті киіп көруде бейтаныс кейіпкер ретінде әрекет етті. Бір үйде тұрып, жартылай ашылған есіктен осы сұлулықтың бір сәтін көрген бір тамашашы бар. Әзірге жас қызға деген жанашырлық қана болды, бірақ оқиға осы бір құрметті Моррис Хьюлендтің қыздың сүйкімділігіне таңғалып, бірақ өзінің аристократиялық туыстарын ренжіткісі келмей, некеге тұрмай-ақ қорғап, қолдау көрсетуді ұсынғанын көрсеткенде, Уитни Бел Бриге қарсылық білдіреді. Ол жетекшілік алу үшін Блин әпкесі жазған Киелі кітапқа жүгінеді. "Басқа қыздар" сериясының кездейсоқ оқиғалары, сәтсіздіктері, бақыты мен бақытсыздықтары туралы айтып, Уитни сол күнгі көп айтылған "әйел мәселесіне" тікелей соққы береді және мұнда ол отбасылық өмір мен үйді құру және оның әсері әйелдің ең басты міндеті және ең үлкен даңқы екендігі туралы тұжырым жасайды. Ол жас қыздың мысалын келтіреді, ол жастық сұлулығының күші мен сөйлеудің бір-екі сабағын таңдап, платформаның оқырманы өмірін сынап көреді және мұндай жолды қоршап тұрған қауіптерді көрсетеді: әйелдік міндеттер мен отбасылық байланыстарға араласуы және оның әкелетін артықшылықтарының аздығы құрбандыққа шалынғандармен салыстырғанда. Керісінше, көптеген әдемі көріністер пайда болады, мысалы, Бел Бри мен Кейт Сенсербо сүйкімді жас отбасында "көмек" ретінде өмір сүруге барады, онда жұмыс беруші мен жұмыс беруші тарапынан өзара ризашылық пен өзара қамқорлық бар.