Сара Хосефа Бьюэл Хейл: Американдық жазушы және редактор өмірі мен қызметі
Sarah Josepha Hale
Сара Хосефа Хейл (1788-1879) – американдық жазушы, редактор, «Godey's Lady's Book» журналының редакторы. «Mary Had a Little Lamb» авторы, АҚШ-тағы Алғыс айту күнін ұйымдастырушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жазушы және редактор (1788–1879)
American writer and editor (1788–1879)
Сара Жозефа Бьюэлл Хейл (24 қазан 1788 – 30 сәуір 1879) – американдық жазушы, қоғамдық қайраткер және Азамат соғысына дейінгі кезеңде ең көп таралған «Годидің әйелдер журналы» журналының редакторы. Ол «Мэридің кішкентай қозысы» балалар өлеңінің авторы. Хейл Американың «Тараптану күні» деп белгілі мерекесін құру және Бункер-Хилл ескерткішін аяқтау үшін белсенді түрде жұмыс істеді.
Sarah Josepha Buell Hale (October 24, 1788April 30, 1879) was an American writer, activist, and editor of the most widely circulated magazine in the period before the Civil War, Godey's Lady's Book. She was the author of the nursery rhyme "Mary Had a Little Lamb". Hale famously campaigned for the creation of the American holiday known as Thanksgiving, and for the completion of the Bunker Hill Monument.
Жас шағы мен отбасы
Сара Жозефа Бьюэлл Нью-Гэмпшир штатының Ньюпорт қаласында, Революциялық соғыстың ардагері капитан Гордон Бьюэлл мен Марта Уиттлсей Бьюэлл отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы екі жыныстың тең білім алуына сенді. Анасы мен үлкен ағасы Хорацио (Дартмут колледжіне оқыған) үйден оқытқан Хейл, өзге жағынан, өздігінен білім алған. Сара Бьюэлл өсіп, жергілікті мектеп мұғалімі болғанда, 1811 жылы әкесі Ньюпортта "The Rising Sun" аталған таверна ашты. Сара сол жылы заңгер Дэвид Хейлмен танысты. Жұбайлар 1813 жылғы 23 қазанда "The Rising Sun" тавернасында үйленді, Дэвид Хейл 1822 жылы қайтыс болды, ал Сара Жозефа Хейл өмірінің соңына дейін қара киім киіп, мәңгілік аза тұрды.
Sarah Josepha Buell was born in Newport, New Hampshire, to Captain Gordon Buell, a Revolutionary War veteran, and Martha Whittlesay Buell. Her parents believed in equal education for both genders. Home schooled by her mother and elder brother Horatio (who had attended Dartmouth), Hale was otherwise an autodidact. As Sarah Buell grew up and became a local schoolteacher, in 1811 her father opened a tavern called The Rising Sun in Newport. Sarah met lawyer David Hale the same year. The couple married at The Rising Sun on October 23, 1813, David Hale died in 1822, and Sarah Josepha Hale wore black for the rest of her life as a sign of perpetual mourning.
Мансап
1823 жылы қайтыс болған күйеуінің масондық ложасының қаржылық қолдауымен Сара Хейл «Еске қалудың генийі» атты өлеңдер жинағын жариялады. Масондық қозғалысы оның мансабы бойына қолдау көрсетті. Төрт жыл өткен соң, 1827 жылы оның алғашқы романы АҚШ-та «Northwood: Life North and South» деген атпен, ал Лондонда «A New England Tale» деген атпен жарық көрді. Роман Хейлді құлдық туралы жазған алғашқы романисстердің біріне, сондай-ақ алғашқы американдық әйел романисстердің біріне айналдырды. Кітап сонымен қатар Жаңа Англияның ізгіліктерін ұлттық өркендеудің үлгісі ретінде ұсынды және бірден сәттілікке ие болды. Ол келісім берді және 1828 жылдан 1836 жылға дейін Бостонда редактор болып жұмыс істеді, бірақ «редактор әйел» деген атауды артық көрді. Хейл журналдың әйелдерді білім беруге көмектесетініне үміттенді, өйткені ол былай деп жазды: «Олар өз орнын басып алу үшін немесе ер адамның құқықтарына қол сұғу үшін емес, әрбір адам өзінің айналасындағылардың рухани және моральдық қасиеттерін дамытуға өз үлесін қоса алады». Өлең балаларға арналған, сол кезде көптеген әйел ақындары жазған аудитория. Хейл 1833 жылы теңізде қаза тапқан Бостон теңізшілерінің отбасыларына көмек көрсету үшін «Теңізшілерге көмек қоры» қорынын құрды. Филадельфиялық Луи Антуан Годи Хейлді өзінің «Годидің әйелдер журналы» журналының редакторы қылып тағайындағысы келді. Ол «Ladies' Magazine» журналын сатып алып, оны өзінің журналымен біріктірді. 1837 жылы Хейл кеңейтілген «Годидің әйелдер журналының» редакторы болып жұмыс істеді, бірақ кіші ұлы Уильям Гарвард колледжінде оқығанда Бостонда редакциялауды талап етті. Ол «Godey's» журналында қырық жыл бойы редактор болып жұмыс істеді және 1877 жылы, 90 жасқа толғанда зейнетке шықты. «Годиде» жұмыс істеген кезеңде Лидия Сигурни, Каролина Ли Хенц, Элизабет Ф. Эллет, Элиза Кук және Франсис Саргент Осгуд сияқты бірнеше маңызды әйелдер журналға өлеңдер мен проза жазды. Басқа да көрнекті авторлардың қатарында Натаниел Хоторн, Оливер Венделл Холмс, Вашингтон Ирвинг, Джеймс Кирк Полдинг, Уильям Гилмор Симмс, Натаниел Паркер Уиллис және Эдгар Аллан По болды. Осы кезеңде ол американдық талғамның ең маңызды және ықпалды сарапшыларының біріне айналды. Өз заманында «Годидің» бәсекелестері болмағандықтан, оның ықпалы 21-ғасырда кез келген басылым үшін ұғымы жоқ деңгейде болды. Оның оқырмандары сол кездегі ең көп санды оқырмандардың бірі болды, Солтүстік және Оңтүстікте 150 000-нан астам жазылушысы болды. «Годидің» де, Сараның өзі де сол кездегі американдық өмірге ең үлкен әсер еткен деп есептелді. Ол өзінің ойлау жолын көрсететін көптеген атақты цитаталар айтқан. Журнал әйелдер киімінің ғана емес, сонымен қатар үй сәулетінің сәніне де әсер ете білді. «Годидің» бүкіл ел бойынша үй салушылар көшіріп алған үй жоспарларын жариялады. Осы кезеңде Хейл көптеген роман мен өлеңдер жазды және өмірінің соңына дейін елуге жуық том жариялады. 1840 жылдардан бастап ол «Опал» жылдық сыйлық кітабының бірнеше нөмірін редакциялады.
In 1823, with the financial support of her late husband's Freemason lodge, Sarah Hale published a collection of her poems titled The Genius of Oblivion. The Masonic movement continued their support throughout her career. Four years later, in 1827, her first novel was published in the U. S. under the title Northwood: Life North and South and in London under the title A New England Tale. The novel made Hale one of the first novelists to write a book about slavery, as well as one of the first American woman novelists. The book also espoused New England virtues as the model to follow for national prosperity, and was an immediate success. She agreed and from 1828 until 1836 served as editor in Boston, though she preferred the title "editress". Hale hoped the magazine would help in educating women, as she wrote, "not that they may usurp the situation, or encroach on the prerogatives of man; but that each individual may lend her aid to the intellectual and moral character of those within her sphere". The poem was written for children, an audience for which many women poets of this period were writing. Hale founded the Seaman's Aid Society in 1833 to assist the surviving families of Boston sailors who died at sea. Louis Antoine Godey of Philadelphia wanted to hire Hale as the editor of his journal Godey's Lady's Book. He bought the Ladies' Magazine, now renamed American Ladies' Magazine, and merged it with his journal. In 1837, Hale began working as editor of the expanded Godey's Lady's Book, but insisted she edit from Boston while her youngest son, William, attended Harvard College. She remained editor at Godey's for forty years, retiring in 1877 when she was almost 90. During her tenure at Godey's, several important women contributed poetry and prose to the magazine, including Lydia Sigourney, Caroline Lee Hentz, Elizabeth F. Ellet, Eliza Cook, and Frances Sargent Osgood. Other notable contributors included Nathaniel Hawthorne, Oliver Wendell Holmes, Washington Irving, James Kirke Paulding, William Gilmore Simms, Nathaniel Parker Willis, and Edgar Allan Poe, During this time, she became one of the most important and influential arbiters of American taste. In its day, Godey's, with no significant competitors, had an influence unimaginable for any single publication in the 21st century. Its readership was the largest of its day, boasting over 150,000 subscribers both North and South. Both Godey's and Sarah herself were considered the largest influences on American life of the day. She had many famous quotes of the day that espoused her way of thinking. The magazine is credited with an ability to influence fashions not only for women's clothes, but also in domestic architecture. Godey's published house plans that were copied by home builders nationwide. During this time, Hale wrote many novels and poems, publishing nearly fifty volumes by the end of her life. Beginning in the 1840s, she also edited several issues of the annual gift book The Opal.
Соңғы жылдары және өлімі
Хэйл 1877 жылы 89 жасында редакциялық қызметтен зейнетке шықты. Сол жылы Томас Эдисон өзінің жаңадан ойлап тапқан фонографына алғаш рет жазылған сөз ретінде "Мэридің қозысы" өлеңінің алғашқы тармақтарын айтты. Хэйл 1879 жылдың 30 сәуірінде Филадельфиядағы 1413 Locust Street мекенжайындағы үйінде қайтыс болды. 922 Spruce Street көшесінде тарихи маңызы бар көк тақта орнатылған. Ол Филадельфиядағы Лорел-Хилл зиратында қарапайым қабірге жерленді.
Hale retired from editorial duties in 1877 at the age of 89. The same year, Thomas Edison spoke the opening lines of "Mary's Lamb" as the first speech ever recorded on his newly invented phonograph. Hale died at her home, 1413 Locust Street in Philadelphia, on April 30, 1879. A blue historical marker exists at 922 Spruce St. She is buried in a simple grave in the Laurel Hill Cemetery in Philadelphia, Pennsylvania.
Әйелдер үшін белсенді
1852 жылдан бастап редактор қызметін атқаратын Хейл "Әйелдер үшін жұмыс" деген тақырыпта бөлім ашып, әйелдердің еңбек нарығына қадам басу әрекеттерін талқылады. Хейл әйелдердің жоғары біліміне ерте қолдау көрсеткендердің бірі болды және Вассар колледжін құруға мұрын қойды. 1860 жылы Балтимор әйелдер колледжі Хейлге "әйелдер білімін дамытудағы еңбегі үшін" медаль табыс етті. Хейл көрнекті әйелдердің тарихи естелігін жаңғыртуға жан-жақты еңбек етті. Оның 50-ден астам кітабының ішінде "Әйелдер туралы жазбалар: Әлемнің барлық көрнекті әйелдерінің очерктері, жаратылыстан бастап 1854 жылға дейін" деген бірнеше басылымдары бар болды. Бұл кітапта 2500-ге жуық жазба бар еді, ол әйелдерді әлем тарихының ортасына қоюға бағытталған энциклопедиялық тәжірибе болды. Ол тарихтың прогресін христиан дінінің дамуымен байланыстырып түсіндірді және әйелдердің моральдық қасиеттерінің христиандық үшін маңыздылығын баса көрсетті, себебі ол әйелді "моральдық қасиеттердің Құдай тағайындаған өкілі" деп санайтын.
In her role as editor from 1852 Hale created a section headed "Employment for Women" discussing women's attempts to enter the workforce. Hale became an early advocate of higher education for women, and helped to found Vassar College. In 1860, Baltimore Female College awarded Hale a medal "for distinguished services in the cause of female education". Hale worked devotedly to uplift the historical memory of outstanding women. Among her 50+ books were several editions of Woman's Record: Sketches of All Distinguished Women, from the Creation to A. D. 1854 (1855) it had 2500 entries that made an encyclopedic effort to put women at the center of world history. She interpreted the progress of history as based upon the development of Christianity and emphasized how essential women's morality was to Christianity, for she argued that the woman was "God's appointed agent of morality."
Нанымдар
Хэйл, табысты және танымал редактор ретінде, орта таптағы әйелдердің мода, тамақ дайындау, әдебиет және мораль мәселелерінде талғамның сардары ретінде құрметке ие болды. Хейл әйелдердің сайлау құқығын қолдамады, керісінше, ер сайлаушыларды ықпал ету үшін "әйелдердің құпия, үнсіз күшіне" сенді. Хейл американдық ұлттың және біртүтастықтың жақтаушысы болды. 1820 және 1830 жылдары, басқа американдық журналдар британдық мерзімдік басылымдардан мақалаларды жинап, қайта басып шығарғанда, Хейл американдық авторларды жариялауға ұмтылған американдық редакторлардың алдыңғы қатарында болды. Нақтырақ айтқанда, ол кейде "Ladies' Magazine" журналында жарияланған материалдың жартысын өзі жазды. Кейінірек, Хейл американдық тақырыптардағы, мысалы, шекара және Америка революциясы кезіндегі тарихи шығармаларды жариялауды ұнатты. Хейл құлдыққа қатысты қатаң түрде қарсы болды және біртүтастыққа берілгендігін көрсетті. Ол өз бетінде біртұтас американдық мәдениет пен ұлтты насихаттады, көбінесе оңтүстік және солтүстік өңірлердің тұрғындары британдықтарға қарсы бірге күрескен, немесе оңтүстік пен солтүстік өңірлердің өкілдері махаббатқа беріліп, үйленген оқиғаларды жариялады.
Hale, as a successful and popular editor, was respected as an arbiter of taste for middle class women in matters of fashion, cooking, literature, and morality. Hale did not support women's suffrage and instead believed in the "secret, silent influence of women" to sway male voters. Hale was a strong advocate of the American nation and union. In the 1820s and 1830s, as other American magazines merely compiled and reprinted articles from British periodicals, Hale was among the leaders of a group of American editors who insisted on publishing American writers. In practical terms, this meant that she sometimes personally wrote half of the material published in the Ladies' Magazine. In later years, it meant that Hale particularly liked to publish fiction with American themes, such as the frontier, and historical fiction set during the American Revolution. Hale adamantly opposed slavery and was strongly devoted to the Union. She used her pages to campaign for a unified American culture and nation, frequently running stories in which southerners and northerners fought together against the British, or in which a southerner and a northerner fell in love and married.
Алғыс айту күні
Хэйл Құрама Штаттарда Алғыс айту күнін ұлттық мерекеге айналдыруға ең көп үлес қосқан адам болуы мүмкін; бұрын ол көбінесе Жаңа Англияда тойланған. Әр штат өзінің жеке мерекесін белгілеген, кейбіреулері қазан айында, ал басқалары қаңтар айында тойлаған; ол Американың оңтүстігінде көп танылмаған. Оның ұлттық мереке үшін атқаратын жұмысы 1846 жылы басталды және 17 жылға созылды, содан кейін ол сәтті аяқталды. Ұсынылған ұлттық мерекені қолдау үшін Хэйл президенттер Закари Тейлорға, Миллард Филлморға, Франклин Пирске, Джеймс Бьюкененге және Абрахам Линкольнге хат жазды. Оның алғашқы хаттары оны ықпал етуге жеткіліксіз болды, бірақ Линкольнге жазған хаты оны 1863 жылы Алғыс айту күнін ұлттық мереке ретінде белгілейтін заңға қол қоюға көндірді. Жаңа ұлттық мереке Азамат соғысының салдарынан туған қиындықтардан кейін елді біріктіру күні болып саналды. Алғыс айту күні енгізілгенге дейін АҚШ-та тек Вашингтонның туған күні мен Тәуелсіздік күні ғана ұлттық мерекелер ретінде тойланған. Хэйлдің еңбегі оған «Алғыс айту күнінің анасы» деген лақап атты әкелді. Смитсон институтының Ұлттық американдық тарих мұражайының тамақ тарихы кураторы Паула Дж. Джонсон Хэйлдің «Алғыс айту күні мерекесін қалыптастыру және оны танымал етуде маңызды рөл атқарғанын» айтады, оның мәзірінде түрік пен толтырма қамыры болған. Northwood: Or, a Tale of New England романында Хэйл Алғыс айту күнінің көптеген тағамдарын сипаттаған толық бір тарауға орын берді: пісірілген түрік, соус және дәмді толтырма, тауық пирогы, тықыр пирогы, қызанақ пирогы, тұздалған қырыққабат, торттар мен жеміс-жидектер. Ішетініне имбирь сырбы, қарақат шарабы және алма сидрі кірді.
Hale may be the individual most responsible for making Thanksgiving a national holiday in the United States; it had previously been celebrated mostly in New England. Each state scheduled its own holiday, some as early as October and others as late as January; it was largely unknown in the American South. Her advocacy for the national holiday began in 1846 and lasted 17 years before it was successful. In support of the proposed national holiday, Hale wrote presidents Zachary Taylor, Millard Fillmore, Franklin Pierce, James Buchanan, and Abraham Lincoln. Her initial letters failed to persuade, but the letter she wrote to Lincoln convinced him to support legislation establishing a national holiday of Thanksgiving in 1863. The new national holiday was considered a unifying day after the stress of the Civil War. Before Thanksgiving's addition, the only national holidays celebrated in the United States were Washington's Birthday and Independence Day. Hale's efforts earned her the nickname "Mother of Thanksgiving". Smithsonian Institution National Museum of American History curator of food history, Paula J. Johnson, claims that Hale was "key in bringing together and popularizing the Thanksgiving holiday with the menu featuring turkey and stuffing". In her novel Northwood: Or, a Tale of New England, Hale devotes an entire chapter to describing the many dishes of Thanksgiving—roasted turkey, gravy and savory stuffing, chicken pie, pumpkin pie, pickles, cakes and preserves—and to drink ginger beer, currant wine and cider.
Мұра
Мэри Бенсонның айтуынша, американдық зиялылар Хейлді әдептілік шегінде және әрине, қоздырымпаз емес деп есептеген. Ол консерватор болып көрінді, дәстүрге баса назар аударды және әйелдер үшін ерекше және бөлек рөлдерді қолдады. Оның сайлау құқығына қарсылығы белсенді феминистерді наразылыққа түсірді. Ол кәсіптерді әйелдерге ашуды қалап, Вассар колледжіне әйел оқытушылар мен әкімшілерді жұмысқа алуға кеңес берді. Оның көптеген әйелдердің еңбектерін жариялаудағы жетістігі әйел авторлардың танымалдығын арттырды. Бенсон өзінің редакциялық саясаты оқырмандарының моральдық деңгейі мен әдеби талғамына одан да көп әсер еткенін айтады. Хейл сонымен қатар Джордж Вашингтонның Маунт-Вернон плантациясын сақтау үшін жұмыс істеді, ол Солтүстік және Оңтүстік АҚШ-тың барлығы қолдау көрсетуі мүмкін патриотизмнің символы болды. Хейл Бостонда Бункер-Хилл монументін аяқтау үшін 30 000 доллар жинады. Құрылыс тоқтап қалғанда, Хейл оқырмандарынан әрқайсысынан бір доллар көмек сұрады және Куинси нарығында бір апталық қолөнер жәрмеңкесін ұйымдастырды. "Хейл Бункер-Хилл шайқасын еске алатын 221 футтық обелиск салынғанын қамтамасыз етті". Хейл сыйлығының атақты иегерлері: 1956 жылы Роберт Фрост, 1964 жылы Огден Нэш, 1970 жылы Элизабет Йейтс, 1990 жылы Артур Миллер және 2017 жылы Джулия Альварес. Хейл сондай-ақ Нью-Гэмпшир тарихи қоғамы жасаған, Конкордтағы Нью-Гэмпшир мұражайында сатылатын тарихи бөбек бас қуыршақтар сериясының төртінші мүшесі ретінде құрметке ие болды. Ол Ньюпорттағы Нью-Гэмпширдің 103-жолы бойында орналасқан Нью-Гэмпшир тарихи белгісінде (№6) бейнеленген. Ол Бостон әйелдерінің мұра жолында еске алынған. Оның 28 папкадан тұратын хат алмасу жинағы Филадельфиядағы Афинеум коллекциясында сақтаулы.
According to Mary Benson, American intellectuals considered Hale to be well within the bounds of propriety and certainly not a troublemaker. She appeared as a conservative who emphasized convention and promoted special and separate roles for women. Her opposition to suffrage alienated active feminists. She wanted to open up the professions, advising Vassar College to hire women instructors and administrators. Her success in publishing works by so many women enhanced the visibility of women authors. Benson says her editorial policy probably did more for the moral tone of her readers and for their literary judgment." Hale also worked to preserve George Washington's Mount Vernon plantation, as a symbol of patriotism that both the Northern and Southern United States could all support. Hale raised $30,000 in Boston for the completion of the Bunker Hill Monument. When construction stalled, Hale asked her readers to donate a dollar each and also organized a week long craft fair at Quincy Market. Hale "made sure the 221 foot obelisk that commemorates the battle of Bunker Hill got built." Notable winners of the Hale Award include Robert Frost in 1956, Ogden Nash in 1964, Elizabeth Yates in 1970, Arthur Miller in 1990, and Julia Alvarez in 2017. Hale was further honored as the fourth in a series of historical bobblehead dolls created by the New Hampshire Historical Society and sold in their museum store in Concord, New Hampshire. She is featured on a New Hampshire historical marker (number 6) along New Hampshire Route 103 in Newport. She is commemorated on the Boston Women's Heritage Trail. A box of her correspondence, containing 28 folders, is in the collections of the Athenaeum of Philadelphia.