Кіріспе

Американдық журналист, жазушы және саяси теоретик (1886–1968)

Роза Уайлдер Лейн (5 желтоқсан 1886 – 30 қазан 1968) – американдық жазушы және американдық жазушы Лора Ингаллс Уайлдердің қызы. Айн Рэнд және Изабель Паттерсон сияқты тағы екі жазушымен бірге Лейн американдық либертариандық қозғалыстың белгілі жақтаушыларының бірі.

Ерте өмір

Лэйн – Лора Ингаллс Уайлдер мен Алманзо Уайлдердің тұңғыш баласы және олардың ересек жасқа дейін жеткен жалғыз баласы болды. Оның балалық шағы ата-анасы үшін қиын кезең болды, себебі егістер бір-бірінен кейін сәтсіздікке ұшырады, сонымен қатар аурулар мен үнемі экономикалық қиындықтар туды. Бала кезінде отбасы бірнеше рет көшіп-қонып, Миннесотадағы туыстарымен бірге тұрды, содан кейін Флоридаға, ал кейін қысқа ғана уақытқа Оңтүстік Дакота штатының Де Смет қаласына оралып, 1894 жылы Миссури штатының Мэнсфилд қаласына қоныстанды. Сол жерде ата-анасы ақырында сүт фермасын және жеміс бақшаларын құрды. Ол Мансфилд және Луизиана штатының Кроули қалаларында орта мектепте оқыды, тәтесі Элиза Джейн Уайлдермен бірге тұрғанда 1904 жылы жеті оқушыдан тұратын сыныпты бітірді. Оның зиялы қабілеті мен жоғары мақсаты үш жылдық латын курсын бір жылға сығымдауымен және Кроулидегі орта мектептің үздік түлегі атанғандығымен көрсетілді. Оқудағы жетістіктеріне қарамастан, ата-анасының қаржылық жағдайына байланысты колледжге қабылдана алмады.

Ертедегі мансабы, неке және ажырасу

Орта мектепті бітіргеннен кейін Лэйн Мэнсфилдке ата-анасының үйіне оралды және Мэнсфилд теміржол станциясында телеграф ілімін меңгерді. Мэнсфилдтегі жас әйелдерге қол жетімді мүмкіндіктерге қанағаттанбаған ол 1905 жылдың басында Миссури штатының Седалия қаласында Western Union компаниясында жұмыс істеді. 1906 жылы Лэйн Канзас-Ситидегі Мидленд қонақ үйінде телеграфшы болып жұмыс істеді. Келесі бес жыл бойы Лэйн Миссури, Индиана және Калифорния штаттарында телеграфшы болып жұмыс істеді. 1908 жылы Лэйн Сан-Францискоға көшіп, Фейрмонт қонақ үйінде телеграфшы болып жұмыс істеді. 1909 жылғы наурыз айында Лэйн сатушы, жарнамашы және кейде газетші Клэр Жилетт Лэйнге тұрмысқа шықты. Деректер Лэйндердің Канзас-Ситиде танысқанын, ал Лэйннің күнделігі оның болашақ күйеуімен бірге болу үшін Сан-Францискоға көшкенін көрсетеді. Олар үйленгеннен кейін көп ұзамай Лэйн Western Union компаниясындағы жұмысын тастап, күйеуімен бірге АҚШ бойынша саяхаттап, түрлі жобаларды насихаттады. Ұзақтан соң Лэйн жүкті болды. Келесі қарашада Солтүстік Лейк-Ситиде болғанда Лэйн мерзімінен бұрын дүниеге келген, тірі тумаған ұлды босанды. Кейіннен Канзас-Ситиде жасалған операция оны бала тумайтын қалдырды. Бұл оқиға туралы Лэйн баласынан айырылған жақын достарына көңіл айту үшін жазған бірнеше хатында ғана қысқаша айтылған. Келесі бірнеше жыл бойы Лэйндер көшпелі өмір салтын жалғастырды, Миссури, Огайо, Нью-Йорк және Мэн штаттарында тұрып, түрлі жарнамалық және маркетингтік жобалар бойынша бірлесіп және жеке жұмыс істеді. Ата-анасына жазған хаттарында қуанышпен өмір сүргенін айтса да, Лэйннің күнделіктері мен кейінірек жарық көрген автобиографиялық мақалаларында оның сол кездегі ой-сезімі күйзеліске ұшыраған және некесіне көңілі толмаған екені жазылған. Ол өзінің зияткерлік қызығушылықтары мен күйеуімен бірге өмір сүрген өмірінің үйлеспейтінін сезінді. Бірде ол өзін-өзі өлтіруге тырысып, хлороформ ішіп, бас ауруымен оянғанда өмірге деген жаңа мағынаны тапқан. Осы жылдар ішінде Лэйн формальды білімі жоқтығын сезініп, көп оқып, бірнеше тілді өздігінен үйренді. Оның жазушылық жолы 1908 жылы басталды, ол кейде газетке мақала жазып, қосымша ақша тапты. 1913 және 1914 жылдары Лэйндер Солтүстік Калифорниядағы қазіргі Сан-Хосе/Кремнийлік аңғарындағы фермалық жерлерді сатты. Олардың үлкен комиссия алуы үшін бөлек жұмыс істеуі жиі қажет болды, және екеуінің ішінде Лэйн жақсы сатушы болып шықты. Неке қиындыққа ұшырады, бірнеше рет ажырасып, ақырында татуласып ажырасты. Лэйннің күнделіктерінде ажырасқаннан кейін бірнеше ер адаммен романтикалық қарым-қатынаста болғаны айтылған, бірақ ол қайтадан үйленбеді және ақырында жеке өмір сүруді таңдады. Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы жылжымайтын мүлік нарығын әлсіретті, сондықтан 1915 жылдың басында Лэйн досының Сан-Франциско бюллетенінің редакторлық көмекшісі ретінде уақытша жұмыс ұсынысын қабылдады. Уақытша жұмыс маңызды өзгеріске әкелді. Ол редакторларының назарын өзінің жазу талантына ғана емес, басқа жазушылар үшін де білікті редактор екеніне аударды. Ұзақтан соң оның суреті мен авторлық аты күнделікті "Бюллетеньде" жарияланып, бірнеше апта бойы жарық көрген романтикалық әңгімелерді шығарды. Генри Форд, Чарли Чаплин, Джек Лондон және Герберт Гувердің өмірі туралы Лэйннің алғашқы есептері кітап түрінде жарық көрді. 1915 жылы Лэйннің анасы Сан-Францискоға бірнеше айға келді. Олар бірге Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесіне қатысты. Осы сапар туралы және Уайлдердің 1915 жылғы күнделікті өмірі туралы егжей-тегжейлі мәліметтер 1974 жылы жарық көрген "West from Home" кітабындағы күйеуіне жазған хаттарында сақталған. Лэйннің күнделіктерінде ол 1915 жылы күйеуінен ажырасқаны көрсетілгенімен, анасының хаттарында бұл туралы ешқандай мәлімет жоқ. Лэйн мен оның күйеуі анасының екі айлық сапары кезінде жұмыссыз және жұмыс іздеп жүрген күйі бірге тұрғандары айтылған. Бұл ажырасу жасырын болған болуы мүмкін, немесе олар әлі де бөлек тұрмаған.

Еркін жұмысшы жазушы

1918 жылы Лейннің некесі ресми түрде аяқталды және ол бас редактор Фримонт Ольдер отставкаға кеткеннен кейін Сан-Франциско Буллетиндегі жұмысын тастады. Осы кезде Лэйн бос кездейсоқ жазушы ретінде мансабын бастады. Осы кезеңнен бастап 1940 жылдардың басына дейін оның жұмыстары Harper's, Saturday Evening Post, Sunset, Good Housekeeping және Ladies' Home Journal сияқты жетекші басылымдарда үзбей жарияланды. Бірнеше әңгімесі О. Генри сыйлығына ұсынылды, ал бірнеше романы ең көп сатылған кітаптардың қатарына енді. Лэйн Герберт Гувердің алғашқы өмірбаянын жазды, ол 1920 жылы "Герберт Гувердің қалыптасуы" атты еңбегін "Сансет" журналының редакторы Чарльз К. Филдпен бірлесіп жазды. Кітап 1929 жылы Гувер президент болғанға дейін жарық көрді. Ол өмірінің соңына дейін Гувердің досы және жақтасы болды, оның көптеген жеке қағаздары кейінірек Айова штатының Уэст-Бранч қаласындағы Герберт Гувер кітапханасындағы Роза Уайлдер Лейн қорына енгізілді. Лэйннің қағаздарында олардың арасындағы нақты хат алмасу аз болғанымен, Гувердің президенттік қызметтен кейінгі жеке іс сериясында Роуздың 1936 жылдан 1963 жылға дейінгі хат алмасуының тізімі бар. 1920 жылдардың аяғында Лэйн Америкадағы ең жоғары жалақы алатын әйел жазушылардың бірі деп есептелді және Гувермен бірге оның достарының арасында Синклер Льюис, Изабель Патерсон, Дороти Томпсон, Джон Патрик және Лоуэлл Томас сияқты танымал тұлғалар болды. Осы жетістікке қарамастан, оның отбасы мен достарына жомарттығы оны көбінесе қаржы тапшылығына алып келді және жақсы төленетін материалдармен жұмыс істеуге мәжбүр етті, бірақ бұл оның саяси теория мен әлемдік тарихқа деген өсіп келе жатқан қызығушылығын толыққанды қанағаттандырмады. Ол өмірінің ортасында өзін-өзі күмәндандыру мен депрессиядан жиі зардап шекті және өзін биполярлық бұзылысқа шалдыққан деп диагноз қойды. Осы депрессия кезеңдерінде Лэйн өзінің жазу жұмысын жалғастыра алмады, бірақ басқа танымал жазушылар үшін жұлдызды жазушы немесе редактор ретінде оңай жұмыс таба алды. 1928 жылы Лэйн ата-анасының фермасына қайтып келді. Кітаптары мен әңгімелерінің сатылуына, сондай-ақ қор нарығындағы инвестицияларының өсуіне сенімді болған ол еркін жұмсады, ата-анасына жаңа үй салып, өзі үшін және әдеби достарының тұрақты ағыны үшін ферманы жаңғыртты. Лэйннің соғыс тілшісі ретіндегі эпизодтық жұмысы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Еуропадағы Американдық Қызыл Кресттің жарнама бюросындағы жұмысымен басталды. Ол 1965 жылға дейін Қызыл Крестпен жұмыс істеді, 78 жасында "Woman's Day" журналы үшін Вьетнамнан "әйелдің көзқарасын" ұсынып хабарлады. Ол Қызыл Крест ұйымының мүшесі ретінде Еуропа мен Азияны кеңінен аралап көрді. 1926 жылы Лэйн, Хелен Доре Бойлстон және олардың француздық үй қызметшісі Франциядан Албанияға "Зенобия" деп атаған машинасымен сапар шекті. Саяхат туралы есеп "Зенобиямен саяхат: Парижден Албанияға дейін" модельді Т Форд машинасымен 1983 жылы жарық көрді. Лэйн Албанияға ғашық болып, 1920 жылдары бірнеше рет Париж бен Миссуридегі Рокки Ридж фермасына сапарлар арасында онда ұзақ уақыт тұрды. Ол Рех Мета есімді жас албан баланы бейресми түрде асырап алды, ол қауіпті тау жолында оның өмірін құтқарды деп мәлімдеді. Кейіннен ол оның Кембридж университетінде білім алуына көмектесті. Ол Албания үкіметінде қызмет етті және итальяндық фашистер мен албандық коммунистер оны отыз жылдан астам уақыт бойы түрмеде ұстады. 1985 жылы Тиранада қайтыс болды.

Әдеби бірлестік

Лэйннің анасының «Кішкентай үй» кітаптар сериясындағы рөлі әлі анықталған жоқ. Оның ата-анасы оның кеңесімен брокеріне инвестиция салған, ал нарық құлағанда Уайлдерлер қиын жағдайға түсті. Лэйн 46 жасында, ажырасқан және баласыз, күнкөрісіне мініміз қаржысымен фермаға келді. 1930 жылдың соңында Лэйннің анасы оған өзінің қиын балалық шағын баяндайтын, бірінші тұлғада жазылған, дайын емес қолжазбасын – «Пионер қызын» ұсынды. Лэйн оған назар аударып, баспа саласындағы таныстарын пайдалана бастады. Лэйннің баспа таныстары арқылы «Пионер қызын» жариялауға жасаған барлық тырақтарына қарамастан, қолжазба қайта-қайта қабылданбады. Бір редактор оның басын балаларға арналған романға айналдыруды ұсынды. Уайлдер мен Лэйн бұл идеяны дамытып, нәтижесінде «Үлкен ормандағы кішкентай үй» дүниеге келді. 1931 жылдың соңында Harper and Brothers баспасы қолжазбаны қабылдады, ал 1932 жылы кітап дүкендерге шықты. Кітаптың сәттілігінен кейін, жас Лораның өмірін жас ересекке дейін көрсететін серияны жалғастыру туралы шешім қабылданды. «Төрт жылдың алғашқы жылдары» қолжазбасы Лэйннің 1968 жылы қайтыс болғаннан кейін табылған. Уайлдер бұл қолжазбада некедегі алғашқы төрт жылдағы және шекарадағы күрестер туралы жазған, бірақ оны жариялауды жоспарламаған. Дегенмен, 1971 жылы ол «Кішкентай үй» сериясының тоғызыншы томы ретінде жарық көрді.

Сәтті романдар

Әдебиет тарихшылары екеуінің ынтымақтастығы Лэйннің мансабына анасының мансабымен бірдей пайда әкелгенін айтады. Лэйннің ең танымал әңгімелері мен екі ең табысты романы осы кезеңде жазылды және олар Уайлдердің Ингаллс-Уайлдер отбасының фольклоры туралы естеліктерінен алынған материалдармен құрылды. "Дауыл аяқауына дейін" (кейін "Жас пионерлер" деп аталды) және "Бос жер" атты екі кітап та 19-ғасырдың соңындағы Дакотадағы қоныс аударудың қиындықтарын және "бос жер" деп аталған жердің қоныс аударушылардың өмірлік жинақтарын қалай құртқанын көрсетті. "Saturday Evening Post" журналы екі романды бөліп жариялау үшін Лэйнге жоғары гонорар төледі, олар кейіннен танымал радио қойылымдарына бейімделді. Екі кітап та Лэйннің шығармашылық және әдеби жетістігінің шыңы болды. 1938 жылы "Saturday Evening Post" журналы оның ең көп сатылған романы "Бос жерді" бөліп жариялау үшін оған 30 000 доллар төледі (қазіргі шаралармен). "Дауыл аяқауына дейін" тұрақты түрде сатылымды арттырып, Хелен Хейздің ойнауымен танымал радио драмаға бейімделу арқылы одан әрі дамыды. 1938 жылы "Бос жерден" түскен табыспен Лэйн барлық жинаған қарыздарын төледі. Ол Коннектикут штатының Денбери қаласына көшіп, онда үш акр орманды жері бар ауылдық үй сатып алып, қалған өмірін өткізді. Осы уақытта "Кішкентай үй" кітаптарынан түскен роялти Лэйннің ата-анасына тұрақты және жеткілікті кіріс әкелді. Лэйн ата-анасына автомобиль сатып алып, Уайлдердің шаруашылығына жақын жердегі Тас үйдің құрылысын қаржылады. Оның ата-анасы 1930 жылдардың көп бөлігінде Тас үйде тұрды.

Журналистикаға және қоғамға көзқарасқа оралу

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лэйн өзінің жазушылық мансабының жаңа кезеңін бастан өткерді. 1942 жылдан 1945 жылға дейін ол "The Pittsburgh Courier" газеті үшін апта сайын мақала жазды, ол сол кезде афроамерикалықтардың ең көп оқылатын газеті болатын. Лэйн өзінің еркін көзқарасын жасырудың немесе шектеудің орнына, оларды оқырмандарына ұсыну мүмкіндігін пайдаланды. Ол аудиториясы үшін ерекше қызығушылық тудыратын тақырыптарды іздеді. Оның алғашқы мақаласында "Қос жеңіс" науқаны АҚШ-тағы жеке бас бостандығы үшін күрестің бір бөлігі ретінде сипатталды: "Міне, соңғы рет мен өз орнымды таптым. Міне, теңдік пен бостандықтың құндылығын білетін американдықтар". Оның мақалалары кәсіпкерлік, бостандық және шығармашылық туралы кең тақырыптарды көрсету үшін афроамерикалықтардың табысқа жеткен оқиғаларын баяндады. Бір мақаласында ол Роберт Ли Ванн мен Генри Фордтың жетістіктерін салыстырды. Ваннның кедейліктен байлыққа дейінгі жолы "капиталистік қоғамдағы пайданы көрсетті, онда ақшасы жоқ, жесір қалған бала, кемсітілген азшылықтың бірі "Питтсбург курьерін" құра алады және көпшілік пікірге ашық, күшпен, қауіпсіз қарсы тұра алады", ал Фордтың мысалы кедей механик "жүздеген жұмыс орындарын жасап, тіпті қаңғыбастарды да көлікке отырғыза алатынын" көрсетті. Лэйн еркін нарық пен нәсілшілдікке қарсылықты біріктірді. Оның нәсілге қатысты көзқарастары Зора Нил Херстонның, оның да жекешіл және афроамерикалық жазушы әріптесінің көзқарастарымен үйлеседі. Оның мақалалары нәсілдік категориялардың кездейсоқтығын және жеке тұлғаның маңыздылығын атап өтті. Ол "өткен ғасырда жер бетіндегі халықтың аз бөлігі өздерін алдаған күлкілі, ақымақтық және қайғылы нәсілдік жаңылысқа" берілмей, барлық американдықтардың, ақ және қара, "өз нәсілдерінен бас тартуға" уақыт келді деп сенді. Тері түсі бойынша үкім шығару коммунистерге ұқсас, олар тапқа байланысты кінәлі немесе ізгі деп айырды. Лэйннің пікірінше, нәсіл мен тапқа қатысты жаңылыстар "ежелгі ағылшын феодалдық 'сыныптық' айырмашылыққа" тікелей байланысты. Ол сондай-ақ, президент Франклин Д. Рузвельттің "Жаңа келісім" саясатын қолдағандарды қоса алғанда, "жас саналарды 'расалар', 'сыныптар' және 'халық' туралы қиялдармен толтыруда, олардың барлығы экономикалық детерминизм немесе қоғам немесе үкімет деп аталатын пұтқа табынушылық құдайлармен басқарылады" деп сенді. Хёрстон мен Патерсонмен бірге Лэйн Рузвельттің сыртқы саясатын сынады және жас жігіттерді шетел соғысына тартуға қарсы болды.

Бостандықтың ашылуы

1940 жылы бірнеше ай бойы Лэйннің либертариандыққа деген ынтасы оны белгілі еркін жазушы Джон Патрикпен біріктірді, ол либертариандық идеяларды қолдаған саяси ойшыл болатын. Оның 1943 жылғы «Шығыстағы Янки Хобо» еңбегі осы идеялардың шыңы болды. Олар бірнеше ай бойы Патриктің машинасымен елді аралап, Ұлы депрессияның елге тигізген әсерін бақылап, ойларын бөлісті. Сапардың нәтижесінде екі айға Вашингтон штатының Беллингхэм қаласында болды. 1940-жылдардың басында редакторлар көркем және ғылыми материалдарды беруді сұрағанына қарамастан, Лэйн коммерциялық көркем әдебиет жазудан бас тартып, тек анасының кітаптарын жазуда ғана көмектесті. Осы кезде ол либертариандық қозғалыста ықпалды тұлға ретінде танылды. Ол «Жаңа мәмілеге» қарсы болды, «жайпақ социализмнен», Әлеуметтік қамсызданудан, соғыс уақытындағы рациондаудан және салық салудың барлық түрлерінен бас тартты. Лэйн табыс салығын төлеуге наразылық ретінде жоғары жалақы алатын коммерциялық көркем әдебиет жазуды тоқтатты. Газет бағанынан түскен шағын табысқа қанағат етумен және ата-анасы мен асырап алған ұлдарын күтіп отыру қажеттілігі болмағандықтан, ол шығындарын азайтып, Данбери маңындағы ауылдық жерінде ата-бабаларының пионерлік өміріне ұқсас өмір салғанды жөн көрді. Ол рациондық картаны қабылдаудан бас тартып, ауылдағы көршілерімен бірге жеміс-жидек пен көкөніс өсіріп, сақтап, ет үшін тауық пен шошқа өсіргені үшін бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. Әдеби сыншы және саяси жазушы Изабель Паттерсон Лэйнды Коннектикутқа көшіруге шақырды, онда ол Паттерсоннан, көп жылдар бойы дос болған адамнан «бірнеше шақырым жерде» болады. Қызыл Крестпен бірге Совет Одағына саяхат жасаған кезде коммунизмнің бетін ашып көрген Лэйн оған қатал қарсы болды. Осының нәтижесінде Лэйннің 1930-жылдары танымал көркем әдебиеттер жазып жүрген кезінде индивидуализм мен консервативті үкімет туралы алғашқы жазбалары пайда болды, бұл «Азаттықтың ашылуы» (1943) еңбегімен аяқталды. Осыдан кейін Лэйн жеке адамның бостандығы және оның адамзатқа тигізетін әсері туралы жариялап, жазды. Сол жылы Паттерсонның «Машинаның құдайы» және Айн Рэндтің «Шығанақ» романы да жарық көрді. Осы жазбаларының арқасында үш әйел Америкадағы либертариандық қозғалыстың негізін қалаушы аналары ретінде танылды. Жазушы Альберт Джей Нок Лэйн мен Паттерсонның ғылыми еңбектері «бұл ғасырда Америкада жазылған индивидуализм философиясы туралы толыққанды түсінікті беретін жалғыз кітаптар» екенін айтты. Екі әйел «бұл кезеңдегі ерлер әлеміне ойлаудың дұрыс жолын көрсетті [T] олар шатаспайды және ойлап ойнамайды – әрбір ой тікелей мақсатына жетеді». Журналист Джон Чемберлен Рэнд, Патэрсон және Лэйнды социализмнен «ескі американдық философияға» деген, либертариандық және консервативті идеяларға деген соңғы «өзгерісіне» ықпал еткен деп есептейді. 1943 жылы Лэйн Әлеуметтік қамсыздану туралы радио сауалнамаға берген жауабы арқылы ұлттық назарға ілікті. Ол Әлеуметтік қамсыздану жүйесін Понци схемасына теңеп, АҚШ-ты құртады деп ойлаған жауабын пошта карточкасымен жіберді. Соғыс уақытында поштаны бақылау нәтижесінде Коннектикут штатының полиция қызметкері оның үйіне оның ниетін анықтау үшін жіберілді. Оның сөз бостандығына жасалған бұл қатерлі қарсылығы газеттерде көптеген мақалаларға және «Бұл не, гестапо ма?» деген тақырыптағы памфлеттің жарық көруіне әкелді. Бұл памфлет американдықтарға соғыс уақытындағы қиындықтарға қарамастан, өз құқықтарын сақтау керектігін еске салған. Бұл памфлет Испаниядағы фашистік үкіметті қолдаған антисемит ұйымы – Ұлттық экономикалық кеңес тарапынан таратылды. Осы кезеңде Лэйн туралы ФБР-де іс құрылды. Лэйн есейген сайын оның саяси көзқарастары либертариандыққа адал болумен нығайды. Оның бостандық пен еркіндіктің негізгі американдық принциптерін қорғауы кейбір адамдарға келіспеушілік тудырған кезде қатал және агрессивті болып көрінді. Осы кезеңде ол 1946 жылы өзінің ескі досы және саяси одақтасы Изабель Патэрсонмен араздасқаны белгілі болды. Осы кезеңде және 1950-жылдарға дейін Лэйн социалистік жазушы Макс Истменмен де қарым-қатынаста болды.

Кейінгі жылдар және өлім

Лэйн 1940-1950 жылдары либертариандық қозғалыстың бастауына тікелей қатысты. Ол Ұлттық экономикалық кеңес үшін, кейін Волкер қоры үшін кітап шолуларын жазды, осы қордан Гуманистік зерттеулер институты өркендеді. Соңынан ол либертариан Роберт ЛеФевр басқарған «Азаттық мектебінде» дәріс оқыды және оған жан-жақты қаржылық көмек көрсетті. Уайлдердің «Кішкентай үй» романдарынан түскен роялтисі Лэйнге өмір бойы мұра болып, ол қайтадан көп саяхаттауға және Коннектикут штатындағы үйін толыққанды жаңартуға мүмкіндік берді. 1960 жылдары Лэйн өзінің коммерциялық жазушылық қызметін жаңартты, бірнеше танымал журналдар сериясын жариялады, соның ішінде 1965 жылдың соңындағы Вьетнам соғысы аймалына жасаған сапары туралы сериясы да бар. Кейінірек Лэйн «Әйелдер күні» журналы үшін американ тігіншілігінің тарихын баяндайтын кітап жазды. Ол «Үйге жолда» кітабын өңдеп, жариялады, онда анасының 1894 жылы Оңтүстік Дакотадан Миссуриге жасаған алты апталық сапары туралы күнделігі автобиографиялық тұрғыда баяндалған. Бұл кітап «Кішкентай үй» сериясының қорытындысы болуы тиіс еді және Уайлдердің жанкүйерлері Лэйнге «кейін не болды?» деп хат жазғаннан кейін жарық көрді. Лэйн Уильям Волкер қорына кітап шолуларын ұсынды және «Азаттықты ашу» кітабын қайта жұмыстауды жалғастырды, бірақ оны аяқтаған жоқ. Лэйн Роджер Лиа МакБрайдты асырап алған әжесі және кеңесшісі болды, ол кейіннен 1976 жылы Либертариандық партиясынан президенттікке кандидат болды. Бала кезінде онымен жақын байланыс орнатқан редакторының ұлы МакБрайдты болашақ либертариандық ойшыл ретінде тәрбиелеуге тырысқанын Лэйн кейіннен айтты. МакБрайд оның жақын досы ғана емес, сонымен қатар оның адвокаты және бизнес-менеджері болды, соңында ол Лэйннің өлімінен кейін «Кішкентай үй» сериясының және онымен байланысты миллиондаған долларлық франшизаның мұрагері атанды. Лэйннің қанатына алған соңғы шәкірті – оның вьетнамдық аудармашысының қарындасы болды. Жасының қанағаттандыратын екеніне көз жеткізген Лэйн оны АҚШ-қа әкелуге көмектесті және колледжге түсуіне қаржылық қолдау көрсетті. Лэйн 1968 жылдың 30 қазанында 81 жасында үш жылдық әлемдік турнеге шығуға дайындалып жатқанда ұйқыда қайтыс болды. Ол Миссури штатындағы Мэнсфилд қаласындағы Мэнсфилд зиратында ата-анасының қасына жерленді.