Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эльдар Александрович Рязанов (18 қараша 1927 – 30 қараша 2015) – совет және ресейлік кинорежиссер, сценарист, ақын, актер және педагог. Оның кеңестік және ресейлік күнделікті өмірді сатиралық тұрғыдан бейнелейтін танымал комедиялары бұрынғы КСРО және Варшава шарты елдерінде кеңінен танымал.
Soviet and Russian film director, screenwriter, poet, actor and pedagogue
Eldar Aleksandrovich Ryazanov (Эльдар Александрович Рязанов; 18 November 1927 – 30 November 2015) was a Soviet and Russian film director, screenwriter, poet, actor and pedagogue whose popular comedies, satirizing the daily life of the Soviet Union and Russia, are celebrated throughout the former Soviet Union and former Warsaw Pact countries.
Өмірбаян
Эльдар Александрович Рязанов Самара қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Александр Семенович Рязанов, Тегеранда жұмыс істеген дипломат болған. Оның анасы, Софья Михайловна (құрметті аты Шустерман), еврей тегінен шыққан. 1930 жылы отбасы Мәскеуге көшіп келді, көп ұзамай ата-анасы ажырасты. Одан кейін оны анасы мен оның жаңа күйеуі Лев Михайлович Копп тәрбиеледі. 1937 жылы оның әкесі сталиндік үкімет тарапынан тұтқындалып, содан кейін 18 жыл түзеу-еңбек лагерьлерінде жазасын өтеді. Рязанов 1950 жылдардың басында фильмдер жасауды бастады. 1955 жылы Кеңес киноөнеркәсібінің сол кездегі маңызды тұлғасы Иван Пирьев оған «Карнавал түні» фильмінде жұмыс істеуді ұсынды. Бастапқыда Рязанов бас тартты, өйткені ол «маңызды фильмдер» түсіргісі келді, бірақ Пирьев «әлдекімдер мелодрама түсіре алады, бірақ жақсы комедияны жасауға тек шамалы ғана адамдар қабілетті» деп сендірген соң, ол келісім берді. Ол бірден үлкен жетістікке жетіп, одан да көп фильм түсіре бастады. 1984 жылы КСРО Халық әртісі атағын алды, ал 1977 жылы КСРО Мемлекеттік сыйлығына ие болды. 1991 жылы «Уәде етілген жұмақ» фильмі үшін «Ника» сыйлығының «Үздік режиссер» номинациясын жеңіп алды. Оның ең танымал фильмдері: «Карнавал түні» (1955), «Гусар балладасы» (1962), «Көліктен сақ болыңыз» (1966), «Тағдырдың ирониясы» (1975), «Кеңседегі роман» (1977), «Гараж» (1980), «Екі адамға арналған станция» (1982) және «Қатал роман» (1984). Рязановтың басты жанры – трагикомедия.
Eldar Aleksandrovich Ryazanov was born in Samara. His father, Aleksandr Semyonovich Ryazanov, was a diplomat who worked in Tehran. His mother, Sofya Mikhailovna (née Shusterman), was of Jewish descent. In 1930, the family moved to Moscow, and soon his parents divorced. He was then raised by his mother and her new husband, Lev Mikhailovich Kopp. In 1937 his father was arrested by the Stalinist government and subsequently served 18 years in the correctional labour camps. Ryazanov began to create films in the early 1950s. In 1955, Ivan Pyryev, then a major force in the Soviet film industry, suggested to him to begin work on his film Carnival Night. At first, Ryazanov refused, as he wanted to make "serious films", but then was convinced to begin, as Pyryev believed that "anybody could shoot a melodrama, but only a few can create good comedy." He won instant success, and began to release more films. He was named a People's Artist of the USSR in 1984, and received the USSR State Prize in 1977. He won the Nika Award for Best Director in 1991 for the film Promised Heaven. Among his most famous films are Carnival Night (1955), Hussar Ballad (1962), Beware of the Car (1966), The Irony of Fate (1975), Office Romance (1977), The Garage (1980), Station for Two (1982) and A Cruel Romance (1984). Ryazanov's main genre was tragicomedy.
Ауру және өлім
2014 жылдың қараша айында Рязановқа ишемиялық инсульт ұстады. 2015 жылдың 21 қарашасында ол тыныс алудың қиындығынан Мәскеудегі ауруханаға түсті. 2015 жылдың 30 қарашасында түн жарымында 88 жасында жүрек және өкпе әлсіздігінен көз жұмды.
Ryazanov had an acute ischemic stroke in November 2014. He was admitted to a Moscow hospital on 21 November 2015 due to shortness of breath. He died around midnight on 30 November 2015, of heart and lung failure, at the age of 88.
Мұра
Рязанов Кеңес Одағының ең табысты кинорежиссерлерінің бірі болды, және оның фильмдері КСРО ыдырағаннан кейінгі елдерде бүгінге дейін жақсы танымал. "Тағдырдың ирониясы" КСРО-дан кейінгі көптеген елдерде әр жылдың 31 желтоқсанында көрсетіле береді, бірақ 2014 жылғы Қадір-қасиет революциясынан бері Украинада көрсетілмейді. 2017 жылы Мәскеуде оның құрметіне көше аталды, ал Самара қаласындағы балалық шағының үйі орналасқан жерде оның есімін сақтайтын музей мен ескерткіш ашылды.
Ryazanov was one of the most successful film directors of the Soviet Union, and his films are still well known in the post USSR landscape. The Irony of Fate is still aired every December 31 in most post USSR countries, except for Ukraine since the 2014 Revolution of Dignity. A street in Moscow was named after him in 2017, and a museum and memorial dedicated to his memory was opened on the site of his childhood home in Samara.
Сын
"Неполадки в русском доме" атты кітабында Сергей Кара Мурза "Рязанов және оған жақын суретшілер, кеңес үкіметіне қарсы сезімге толы, олар мұқият ойланып, осы арқылы белгілі бір әлеуметтік және рухани әлемді жасады. Бұл әлем кеңес өмір салтының қатаң құрылымдарымен қоршалған және қорғалған кезде ғана мүмкін болды".
In his book "Nepoladki v russkom dome" Sergey Kara Murza wrote that "Ryazanov and the artists close to him, consumed by anti Soviet feeling, lovingly reflected and thereby in many ways created a certain social and spiritual world and this world turned out to be possible only when it was surrounded and protected by the crude structures of the Soviet way of life."