Кіріспе
Мэри Джонстонның 1899 жылғы романы "Ие болу және сақтау" (1899) – американдық автор Мэри Джонстонның романы. Хьютон Миффлин баспасында жарық көрген бұл роман 1900 жылы АҚШ-та ең көп сатылған кітап атанды.
To Have and to Hold (1899) is a novel by American author Mary Johnston. Published by Houghton Mifflin, it was the bestselling novel in the United States in 1900.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Қолында ұстап, сақтау" – ағылшын сарбазы Ральф Персидің, Вирджинияның колониялық Джеймстаун қаласында зерттеуші болған тарихы. Ральф өзіне Джоселин Ли есімді қызды сатып алады, ол король Джеймс І-нің қарауындағы қыз екенін білмейді, Лорд Карналға күштеп үйленуден қашып келген еді. Джоселин Ральфты жақсы көрмейді, тіпті одан жиреніп көрінеді. Джоселиннің болашақ күйеуі Карнал ақырында Джеймстаунға келеді, Ральф Перси мен Джоселин Лидің үйленгенін білмейді. Лорд Карнал Джоселинді бірнеше рет ұрлауға тырысады, соңында Ральф, Джоселин және олардың серіктері – сепаратист пастор Джереми Спароу мен Ральфтің қызметшісі Дикон қашып құтылады, себебі король Ральфты тұтқындап, Джоселинді Англияға қайтаруға бұйрық берген еді. Бірақ олардың қайығы шөл аралына құлайды, сосын қарақшылардың қолына түседі. Қысқаша шайқастан кейін, Ральф өзін "Кирби" деп таныстырып, қарақшылар оны капитан етіп тағайындайды. Қарақшылар Ральфтің ролін қуанақтап ойнай береді, бірақ ол испандық кемелердегілерді зорлап, тонауға рұқсат бермейді. Ойын Флорида жағалауында ағылшын кемесін көргенде аяқталады. Ральф оған оқ атудан бас тартады, себебі ол Вирджинияның жаңа губернаторы сэр Фрэнсис Уайтты алып бара жатқанын біледі, бірақ қарақшылар оқ ашады. Сонда Джереми Спароу ағылшын кемесін жоймас бұрын, кемені қасақана рифке қадап жібереді. Барлық қарақшылар өлтіріледі, бірақ ағылшындар (және әйелдер) губернатордың кемесімен құтқарылады. Кемеде Ральфты пираттық үшін соттайды, себебі Лорд Карнал губернаторға кемеге шабуыл жасауға бұйрық бергенін айтады. Бірақ Джоселин, Ральфты жақсы көріп, оның қорғанына шығады. Оның сөздері соншалықты әсерлі болғандықтан, губернатор оған сенеді және Ральфты босатады. Олар Вирджинияға оралады, бірақ Ральф корольдің бұйрығымен түрмеде қалуға мәжбүр болады. Бірақ Ральф Лорд Карналдың тұзағына түсіп, үндістерге түсіп қалады, бірақ соғысқа қатыспастан бұрын, Лорд Карналдың ауыр жараланғанын көреді. Покахонтастың інісі, үнді Нантаукуас, оны және Диконды құтқарады, бірақ барлық Вирджиния үнділері Джеймстаун отарлаушыларын өлтіруді жоспарлап отырғанын ескертеді. Олар Джеймстаунға қайтып бара жатқанда, Диконды жау индейі атып өлтіреді, ал Ральф жалғыз өзі жолын табуға мәжбүр болады. Колонияға оралған соң, ол берген ақпаратты айтады, бірақ Джоселин оның жоқтығы байқалғаннан кейін, Джереми Спароумен бірге оны іздеу үшін орманға кеткенін және оларды таба алмағанын естіп алады. Сондай-ақ, Лорд Карнал у ішіп, бір апта ішінде өлетіні анықталады. Ральфтың ескертуінің арқасында Джеймстаун құтқарылады, жағдай тұрақтанғаннан кейін Ральф Джоселин мен пасторды іздеуге шығады. Ұзақ және нәтижесіз іздеуден кейін, Нантаукуас, сатқын болғанмен, Ральфты Джоселин тұрған жерге жетеледі. Екеуі қайта табысады, соңында Англияға баруға ниетті, онда Джоселиннің жерлері оған қайтарылады және олар бейбіт өмір сүре алады.
Жариялану тарихы
Роман алғаш рет «Atlantic Monthly» журналында бөлім-бөлім жарияланды. Сол жылдың 15 қыркүйегіне дейін кітаптың 250 мың данасы сатылғаны туралы жарнамалар тарады.