Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Абдоминалды жүктілік – жатырдан тыс жүктіліктің сирек кездесетін түрі, онда эмбрион немесе ұрық жатырдың ішінде емес, тікелей іш қуысында дамиды және өседі, сондай-ақ әдеттегі орны – фаллопий түтігінде, жұмыртқалықта немесе кең байламда емес. Фаллопий түтігіндегі, жұмыртқалықтағы және кең байламдағы жүктілікті диагностикалау мен емдеу абдоминалды жүктілік сияқты қиындықтар тудыратындықтан, оларды абдоминалды жүктіліктің ең көп таралған анықтамасынан шығару мәселесі талқыланған. Алайда, азшылық пікір бойынша, абдоминалды жүктілік перитонеумға бекінген плацента арқылы анықталуы керек.
An abdominal pregnancy is a rare type of ectopic pregnancy where the embryo or fetus is growing and developing outside the uterus, in the abdomen, and not in a fallopian tube (usual location), an ovary, or the broad ligament. Because tubal, ovarian and broad ligament pregnancies are as difficult to diagnose and treat as abdominal pregnancies, their exclusion from the most common definition of abdominal pregnancy has been debated. Others—in the minority—are of the view that abdominal pregnancy should be defined by a placenta implanted into the peritoneum.
Белгілері мен симптомдары
Жүктілік кезінде іш ауыруы немесе қыннан қан кету сиптамдардың қатарына жатуы мүмкін. Дамушы елдердегі бір орталықтың мәліметінше, жағдайдың шамамен жартысында диагноз бастапқыда дұрыс қойылмаған. Дегенмен, жатыр сыртындағы жүктілікпен ауыратын әйелдердің шамамен жартысында ешқандай белгілі қауіп факторлары болмайды (оларға бұрынғы операциялар немесе жатыр сыртындағы жүктіліктен туған түтіктердің зақымдануы, сондай-ақ темекі тарту кіреді).
Symptoms may include abdominal pain or vaginal bleeding during pregnancy. In about half of cases from a center in the developing world the diagnosis was initially missed. however about half of those with ectopic pregnancy have no known risk factors (which include damage to the fallopian tubes from previous surgery or from previous ectopic pregnancy, and tobacco smoking).
Механизм
Имплантациялық орындар құрсақтың кез келген жерінде болуы мүмкін, бірақ жатырдан тыс перитонеумды, ректоутериналды қапшықты (Дуглас қуысы), оментумды, ішек пен оның мезентерийін, мезосальпинксті, жамбас қабырғасының және іш қабырғасының перитонеумын қамти алады. Бұл бауырда немесе көкбауырда жүктілікке алып келуі мүмкін. Тіпті диафрагманың төменгі жағында эмбрионның өсіп бастағаны туралы ерте диафрагмалық жүктілік жағдайы да сипатталған.
Implantation sites can be anywhere in the abdomen but can include the peritoneum outside of the uterus, the rectouterine pouch (culdesac of Douglas), omentum, bowel and its mesentery, mesosalpinx, and the peritoneum of the pelvic wall and the abdominal wall. giving rise to a hepatic pregnancy or splenic pregnancy, respectively. Even an early diaphragmatic pregnancy has been described in a patient where an embryo began growing on the underside of the diaphragm.
Бастапқы имплантация мен екінші имплантация
Бастапқы құрсақ жүктілігі – жатыр түтікшелері мен жұмыртқалықтарынан басқа, тікелей қуысқа бірінші рет енген жүктілік. Мұндай жүктіліктер өте сирек кездеседі, 2007 жылға дейін бар болғаны 24 жағдай тіркелген. Көбінесе құрсақ жүктілігі екіншілік имплантация болып табылады, яғни ол жатыр түтікшесінен (кейде жұмыртқалықтан) басталып, қайтадан енген жүктілік. Екіншілік құрсақ жүктілігіне себеп болатын басқа да жағдайлар: жатырдың жарылуы, жатырдың қанатының жарылуы және фимбриалды түсік.
A primary abdominal pregnancy refers to a pregnancy that first implanted directly in the peritoneum, save for the tubes and ovaries; such pregnancies are very rare, only 24 cases having been reported by 2007. Typically an abdominal pregnancy is a secondary implantation which means that it originated from a tubal (less common an ovarian) pregnancy and re implanted. Other mechanisms for secondary abdominal pregnancy include uterine rupture, rupture of a uterine rudimentary horn and fimbrial abortion.
Диагностика
Анатомиялық құрылымды анықтау оңай болғанда, ұрықтың жатыр ішіндегі орны қалыпты емес болса, жатыр мойны орны ауысқанда немесе босануға тырысып, нәтиже болмаса, іштік жүктілікке күдік туады. Іштік жүктілікті диагностикалау және хирургиялық араласуды жоспарлау үшін МРТ сәтті қолданылған. Альфа-фетопротеин деңгейінің жоғарылауы – іштік жүктіліктің болуының тағы бір белгісі.
Suspicion of an abdominal pregnancy is raised when the fetal anatomy can be easily felt, or the lie is abnormal, the cervix is displaced, or there is failed induction of labor. MRI has also been used with success to diagnose abdominal pregnancy and plan for surgery. Elevated alpha fetoprotein levels are another clue of the presence of an abdominal pregnancy.
Ультрадыбыстық зерттеу
Көптеген жағдайларды ультрадыбыспен диагностикалауға болады.
Most cases can be diagnosed by ultrasound.
Критерийлер
Сирек кездесетін алғашқы құрсақ жүктілігін диагностикалау үшін Студдифордтың критерийлері орындалуы тиіс: фаллопий түтікшелері мен жұмыртқалықтар қалыпты болуы керек, жатыр мен құрсақ қуысы арасында ешқандай патологиялық байланыс (фистула) болмауы керек, жүктілік перитонеальды бетке ғана қатысты болуы керек және бұрынғы түтікшелік жүктіліктің белгілері болмауы керек. 1968 жылы Фридрих және Ранкин Студдифордтың критерийлерін микроскопиялық зерттеулердің нәтижелерін қосу арқылы толықтырды.
To diagnose the rare primary abdominal pregnancy, Studdiford's criteria need to be fulfilled: tubes and ovaries should be normal, there is no abnormal connection (fistula) between the uterus and the abdominal cavity, and the pregnancy is related solely to the peritoneal surface without signs that there was a tubal pregnancy first. Studdiford's criteria were refined in 1968 by Friedrich and Rankin to include microscopic findings.
Дифференциалдық диагностика
Жүктілік мерзіміне байланысты құрсақ қуысындағы жүктіліктің ерекшеленуіне түсік, жатыр ішіндегі ұрықтың қазасы, плацентаның ерте жұлынуы, жатыр ішіндегі жүктілікпен қатар жүретін жедел құрсақ синдромы және жатыр ішіндегі жүктілікпен бірге фиброидты жатыр кездесуі мүмкін. Сапури мен Клуфио консервативті емдеу келесі шарттар орындалғанда мүмкін екенін көрсетеді: 1. ірі туа біткен ақаулар жоқ; 2. ұрық тірі; 3. жақсы жабдықталған, жеткілікті кадрлық құрамы бар, дереу қан құю мүмкіндігі бар босандыру бөлімшесінде үздіксіз стационарлық ем; 4. ана мен ұрықтың жағдайын қатаң бақылау; және 5. плацента бауыр мен көкбауырдан алыс, құрсақтың төменгі бөлігіне орналасқан. Таңдау көбінесе клиникалық жағдайға байланысты болады. Әдетте, диагноз қойылған кезде ем көрсетіледі, бірақ дамыған құрсақ қуысындағы жүктіліктің жағдайы одан да қиын.
Depending on gestational age the differential diagnoses for abdominal pregnancy include miscarriage, intrauterine fetal death, placental abruption, an acute abdomen with an intrauterine pregnancy and a fibroid uterus with an intrauterine pregnancy Potential treatments consist of surgery with termination of the pregnancy (removal of the fetus) via laparoscopy or laparotomy, use of methotrexate, embolization, and combinations of these. Sapuri and Klufio indicate that conservative treatment is also possible if the following criteria are met: 1. there are no major congenital malformations; 2. the fetus is alive; 3. there is continuous hospitalization in a well equipped and well staffed maternity unit which has immediate blood transfusion facilities; 4. there is careful monitoring of maternal and fetal well being; and 5. placental implantation is in the lower abdomen away from the liver and spleen. The choice is largely dictated by the clinical situation. Generally, treatment is indicated when the diagnosis is made; however, the situation of the advanced abdominal pregnancy is more complicated.
Жүктіліктің қарқыны
Құрсақ қуысы жүктілігінің жаңартылған түрі – жүктіліктің 20 аптасынан кейін жалғасатын жағдайларды қарастырады (20 аптадан ерте жүктілікке қатысты емес). Мұндай жағдайларда, тірі туылған балалар туралы ақпараттар баспасөз беттерінде жарияланып, олар көбінесе «ғажайып балалар» деп аталады. Пациенттің ішінде өлі ұрық болуы мүмкін, бірақ босану болмайды. Уақыт өте келе ұрық кальцийленіп, литопедияға айналады. Құрсақ қуысы жүктілігінің диагнозы қойылғанда лапаротомия жасау әдетте ұсынылады. Құрсақ қуысы жүктілігінен туған балалар, жатыр қабырғасының болмауынан және туа біткен баланың айналасындағы амниотикалық сұйықтықтың көбінесе азаюынан туа біткен кемістіктерге бейім. Кемістіктер мен деформациялардың көрсеткіші шамамен 21% деп есептеледі; ең көп кездесетін деформациялар – бет және бас сүйегінің асимметриясы, буын аномалиялары, ал ең көп кездесетін кемістіктер – аяқ-қолдың ақаулары және орталық нерв жүйесінің кемістіктері. Әдетте, егер плацентаны оңай байлап тастауға немесе алып тастауға болмаса, оны өз күйінде қалдырып, табиғи регрессияға мүмкіндік беру дұрыс болуы мүмкін. Плацента тамырлары ангиографиялық эмболизация арқылы да тоқтатылған. Плацентаны қалдырудың салдары ретінде қалдық қан кету, инфекция, ішек түйілуі, преэклампсия (барлығына қосымша хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін) сияқты асқынулар туындауы мүмкін.
Advanced abdominal pregnancy refers to situations where the pregnancy continues past 20 weeks of gestation (versus early abdominal pregnancy < 20 weeks). In those situations, live births have been reported in the lay press where the babies are not uncommonly referred to as 'miracle babies'. A patient may carry a dead fetus but will not go into labor. Over time, the fetus calcifies and becomes a lithopedion. It is generally recommended to perform a laparotomy when the diagnosis of an abdominal pregnancy is made. Babies of abdominal pregnancies are prone to birth defects due to compression in the absence of the uterine wall and the often reduced amount of amniotic fluid surrounding the unborn baby. The rate of malformations and deformations is estimated to be about 21%; typical deformations are facial and cranial asymmetries and joint abnormalities and the most common malformations are limb defects and central nervous malformations. Generally, unless the placenta can be easily tied off or removed, it may be preferable to leave it in place and allow for a natural regression. Placental vessels have also been blocked by angiographic embolization. Complications of leaving the placenta can include residual bleeding, infection, bowel obstruction, pre eclampsia (which may all necessitate further surgery)
Құрсақ қуысы жүктілігінің нәтижесі ана мен бала үшін жақсы болуы мүмкін; Лампе хирургиядан кейін 22 жылдан астам уақыт өткен соң да сау болған құрсақ қуысы жүктілігінен туған баланы және анасын сипаттаған.
Outcome with abdominal pregnancy can be good for the baby and mother; Lampe described an abdominal pregnancy baby and her mother who were well more than 22 years after surgery.
Эпидемиология
Көтерген жүктіліктің шамамен 1,4%-ы құрсақ қуысына орналасады, немесе әр 8000 жүктіліктің 1-і. Нигериядан алынған мәлімет бойынша, бұл елде 100 000 босанған әйелдің 34-і, ал Зимбабведен алынған мәлімет бойынша, 100 000 босанған әйелдің 11-і осы жағдайға тап болады.
About 1.4% of ectopic pregnancies are abdominal, or about 1 out of every 8,000 pregnancies. A report from Nigeria places the frequency in that country at 34 per 100,000 deliveries and a report from Zimbabwe, 11 per 100,000 deliveries.
Табиғи тәжірибе
Жүктілік жатырдан тыс болатындықтан, құрсақ жүктілігі адамның еркек жүктілігінің немесе жатыры жоқ әйелдер үшін моделі болып табылады, бірақ мұндай жүктілік қауіпті. Құрсақ жүктілігі бұрын (1980-жылдары) жатырдың болуын қажет ететін деп есептелген преэклампсия ауруын одан әрі түсіндіруге көмектесті. Құрсақ жүктілігінде преэклампсияның пайда болуы (ұрық жатырдан тыс жерде) преэклампсияның себептерін анықтауға көмектесті. Бір уақытта құрсақ және жатыр ішіндегі жүктілік жағдайлары туралы хабарламалар бар.
Because pregnancy is outside the uterus, abdominal pregnancy serves as a model of human male pregnancy or for females who lack a uterus, although such pregnancy would be dangerous. Abdominal pregnancy has served to further clarify the disease pre eclampsia which was previously thought (1980s) to require a uterus for it to occur, however pre eclampsia's occurrence in abdominal pregnancy (with the conceptus outside the uterus) helped throw light on pre eclampsia's etiology. Cases of combined simultaneous abdominal and intrauterine pregnancy have been reported.