Абе Шварц: Клезмер сазының шебері және Yiddish театрының композиторы

Кіріспе

Американдық скрипкашы, композитор және оркестр жетекшісі, күресші кейіпкер Абе "Кнуклебол" Шварц. Абе Шварц (идиш: אבּ שװארץ немесе אייב שווארץ) (1881 жылы Бухарест қаласының жанында, Румыния – 1963 жылы Бронкс, Нью-Йорк қаласында) 1910-1940 жылдар аралығында американдық клезмер скрипкашысы, композиторы, идиш театры мен этнографиялық жазбалар оркестрінің жетекшісі болған. Ол өзінің әртүрлі оркестрлерінде ХХ ғасырдың басындағы Нафтуле Брандвайн және Дейв Таррас сияқты көптеген белгілі клезмер музыканттарының жазбаларын жасады.

Өмірбаян

Шварц 1881 жылғы 15 сәуірде Румынияның Бухарест қаласының шетінде дүниеге келген. Иммиграциялық құжаттарында ол туған жерін "Михалени" (Mihăileni) деп көрсеткен. Ол онда қандай музыкалық білім алғаны белгісіз, бірақ клезмер зерттеушісі Генри Сапозник айтуынша, оның әкесі – қола шебері болған және Абе музыкант болуына қарсы болған. Шварц 1900-1902 жылдар аралығында ата-анасымен бірге АҚШ-қа эмиграциялады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Шығыс Хьюстон көшесіндегі «Кішкентай Бессарабия» мейрамханасында музыкант болып жұмыс істеген. Джеффри Уоллоктың сөзімен айтқанда, «Колумбияның Шығыс Еуропалық (немесе басқа этникалық) жазбалары үшін тәуелсіз мердігер болған Шварцтың міндеті – топтар құру болды». Уоллок осылай жалғастырады: «Шварц шетелдік бөлімде "үй дирижері" болды, ал оның тобында ол сессияға жалдаған музыканттардан тұратын. Көбінесе жазбалы ноталарсыз, оның орындаушыларының "не істеу керектігін" білуіне сенгендіктен, оның көптеген оркестрлік жазбалары халықтық, спонтанды және біршама шалаңдықпен ерекшеленеді». 1919 жылы Шварц өзінің алғашқы әнін – «Dos Zekele mit Koilen» жариялап, оны идиш тілінде әнші Абрахам Московицпен бірге жазды, осылайша Шварцтың идиш театр музыкасы әлеміне қадамы басқандығын белгіледі. Сол жылы ол «Orkiestra Wiejska» және «Russky Narodny Orkestr» сияқты псевдонимдермен бірқатар яһуди емес жазбаларды да жазды. Оның ең танымал әні – «Di Grine Kuzine» (Жасыл туысқан), ол бүгінге дейін орындалып келеді. Ән соншалықты сәтті болды, нәтижесінде Hyman Prizant-тың «Mayn Kuzine» және Jacob Leiserowitz-тың «Di Grine Kuizine» сияқты жарияланған ноталар әлемінде көптеген еліктеушілер пайда болды. 1927 жылы ол тағы бір ансамбль – «Boiberiker Kapelye» құруға көмектесті, ол бес жыл бойы радиода және жазбаларда өнер көрсетті, оның құрамында Дейв Таррас, Алекс Фидель және Бериш Кац сияқты солистер болды. Шварц 1930 жылдарға дейін жазбалар жасауды және композициялауды жалғастырды, ал 1940 жылдары аздап баяулады. Ол үшін Шварц – егде жастағы скрипкашы ғана еді, бірақ көптеген көрермендер оның мансабын 1920 жылдардан бері қадағалап, оны «икона, культ фигурасы» деп есептеді.

Schwartz was born outside of Bucharest, Romania on April 15, 1881. In immigration documents he gave his birthplace as "Mihaleni" (Mihăileni). It is unclear what musical education he received there, but according to klezmer researcher Henry Sapoznik, his father was a tinsmith who tried to discourage Abe from becoming a musician. Schwartz emigrated to the United States with his parents sometime between 1900 and 1902. During the First World War he gave his place of employment as musician at the Little Bessarabia Restaurant on East Houston Street. As Jeffrey Wollock put it, "an independent contractor for Columbia's East European (and possibly other ethnic) records, [ ] it was Schwartz's job to put bands together." Wollock continues: "Schwartz was a "house conductor" in the foreign department, and his bands consisted of whomever he hired for the session. Since he often did without written arrangements, relying on his players to "know what to do," the playing on most of his band recordings is vernacular, spontaneous, and somewhat ramshackle." By 1919 Schwartz published his first song "Dos Zekele mit Koilen" and recorded it with Yiddish language singer Abraham Moskowitz, marking Schwartz's entry into the world of Yiddish theater music. In that year he also recorded a number of non Jewish recordings under pseudonyms such as Orkiestra Wiejska and Russky Narodny Orkestr. His most famous tune, which is still performed today, was Di Grine Kuzine (the Green cousin). The song was so successful that it spawned a number of imitator in the world of published scores, such as Hyman Prizant's Mayn Kuzine and Jacob Leiserowitz's Di Grine Kuizine. In 1927, he helped put together another ensemble, the Boiberiker Kapelye, which performed on the radio and on records for five years, and which included such soloists as Dave Tarras, Alex Fiedel, and Berish Katz. Schwartz continued to record and compose through the 1930s, slowing down somewhat by the 1940s. To him, Schwartz was just an elderly violinist, but many of the audience had followed his career since the 1920s and saw him as "an icon, a cult figure".