Кіріспе

Чех композиторы және пианист Эрвин Шульхофф (8 маусым 1894 – 18 тамыз 1942) – австро-чех композиторы және пианист. Ол Германиядағы нацистік режимнің өркендеуімен мансабы уақытынан бұрын тоқтатылған еуропалық музыканттардың бір буынының өкілі болды және оның шығармалары көбінесе назардан тыс қалды немесе орындалмады.

Музыкалық стиль

Шульхофф бірнеше стильдік кезеңдерден өтті, Энн Миджеттің сөзімен айтқанда, "камералық оркестрге арналған сюитадағы талантты жастың өзін-өзі сезінуінен бастап, Бесінші симфонияның қатал, күшті агрессиясына дейін". Ол оның стилі өзгергенімен, белгілі бір ортақтық бар екенін, тіпті "бұрышты, күшті, тіпті шикі стильдегі" кешкі Бесінші симфония да "оркестрлік түстің кеш романтикалық дәстүрін" көрсетеді. 1923 жылы Бохумдағы қойылым туралы баяндама Шульхоффты замандастарының аясында қарастырады: Шульхоффтың үшінші кезеңі шамамен 1923 жылдан 1932 жылға дейін созылады. Осы жылдары жазған шығармалары, композитор ретінде ең көп орындалатын туындылары, соның ішінде №1 струнный квартеті және струнный квартет үшін бес пьеса, модернистік лексиканы, неоклассикалық элементтерді, джазды және әртүрлі көздер мен мәдениеттерден алынған би ырғақтарын біріктіреді. Ол джазды би стилі ретінде қарастырды және 1924 жылғы эссесінде Стравинский мен Аурик сияқты ешкімнің джаз бен өнер музыкасын сәтті үйлестіре алмағанын айтты. Оның скрипка мен фортепианоға арналған №2 сонатасын (1927) орындаушылар "композитордың жазға қызығушылығы мен шеберлігін, өткір әзілін және биге құштарлығын" көрсететінін, ал оның адажиосы "Бергтің музыкасындағыдай экспрессивтілікке" ие екенін сипаттады. Бір сыншы "Шульхоффтың джаз туралы түсінігі кейбір дадаистік мәтіндері сияқты сюрреалистік; музыканың кейбіреулері регтаймға немесе Атланттың ар жағындағы нәрсеге қарағанда де Фаллага және орыс шығыстануына көбірек қарызды" деп жазды. 2012 жылғы қойылымда оның Яначекке арналғаны, Равельдің скрипка мен виолончельге арналған сонатасын еске түсіретіні және "халықтық және заманауи элементтерді үйлестіретіні", сонымен қатар "драматикалық пиццикато сияқты дыбыстар мен эффекттерді" қолданатыны, ал "көтеріңкі венгр скрипкасы Зингареска бөлімін жандандыратыны" айтылды. Оның джаз ораториясы "H. M. S. Royal Oak" HMS Royal Oak кемесінде джазға тыйым салған жоғары лауазымды офицерге қарсы теңізшілердің бүлік туралы шын оқиғаға негізделген. Оның мансабының соңғы кезеңі социалистік реализмге арналды, коммунистік идеология көбінесе алдыңғы қатарда болды. Жалпы, Шульхоффтың музыкасы батыс тоналдылығымен байланысты, бірақ Прокофьев сияқты, оның музыкасының негізгі триадалық тұжырымы көбінесе қарқынды диссонанс кезеңдерімен толықтырылады. Шульхоффтың композициялық стиліне тән басқа да ерекшеліктер – модальдық және кварталдық гармонияларды қолдану, би ырғақтары және формаға салыстырмалы түрде еркін көзқарас. Шульхофф үшін Екінші Вена мектебінің еңбектері де маңызды болды, бірақ Шульхофф композициялық құрал ретінде сериализмді қабылдаған жоқ. Шульхоффтың еңбектеріне арналған Кельн (1992) және Дюссельдорф (1994) конференцияларының материалдары жарияланды.