Кіріспе
АҚШ Әуе күштерінің ұшу бөлімшесі
1-ші ұрыс қанаты (1 FW) – 15-ші Әуе армиясының Әуе шабуылы командасына қарасты АҚШ Әуе күштерінің бөлімшесі. Ол Вирджиния штатындағы Лэнгли әуе күштері базасында орналасқан, онда 633-ші Әуе базасының қанатымен қолдау көрсетілетін жалдама бөлімше болып табылады. Оның 1-ші операциялық тобы (1 OG) – 2-ші дүниежүзілік соғысқа дейін Армия құраған 15 бастапқы ұрыс әуе тобының бірі – 1-ші ұрыс тобының мұрагері. 1 OG – АҚШ Әуе күштеріндегі ең көне ірі әуе шабуылы бөлімшесі, оның тамыры 1918 жылдың 5 мамырында қаланды. Қанат бастапқыда 1947 жылы Калифорния штатындағы Марш Филдте құрылған Тактикалық әуе командасының құрамына кірді және 1949 жылдың ақпанында «Солтүстік Америка» F-86 Sabre ұшағымен жабдықталған алғашқы қанаттардың бірі болды. 1949 жылы қысқа мерзімге Стратегиялық әуе қолбасшылығының құрамына кірген ол, 1950 жылы Әуе қорғанысы қолбасшылығына қайта тағайындалды және 1970 жылы Тактикалық әуе қолбасшылығына қайта тағайындалғанға дейін АҚШ-тың солтүстік-батыс аймағының әуе қорғанысын қамтамасыз етті. 1 FW 1976 жылы F-15A/B Eagle ұшағымен жабдықталған алғашқы операциялық қанат болды, ал 2005 жылы Lockheed Martin F-22 Raptor әуедегі басымдықты ұшағымен жабдықталған алғашқы операциялық қанат атанды.
Шығу тегі
1-ші жауынгерлік қанат 1947 жылдың 15 тамызында Калифорния штатындағы Марч-Филд әуе базасында құрылды. Ол 12-ші әуе күштерінің, Тактикалық әуе қолбасшылығының (TAC) құрамына берілді. 1948 жылдың желтоқсан айында 12-ші әуе күштері Тактикалық әуе қолбасшылығынан 1948 жылдың 1 желтоқсанында құрылған Континенттік әуе қолбасшылығына (ConAC) тағайындалды. ConAC TAC және Әуе қорғанысы қолбасшылығының (ADC) басқаруын өз мойнына алды. Бұл қадам Солтүстік Америка құрлығының әуе қорғанысын күшейту үшін құрлықтағы барлық жауынгерлік күштерді шоғырландыруға бағытталған. Бұл көбінесе әкімшілік ыңғайлылық болды: ConAC-қа тағайындалған бөлімшелер екі мақсатта оқытылды және әуе қорғанысы шайқасы аяқталғаннан кейін негізгі стратегиялық немесе тактикалық рөлдеріне оралуы күтілді. 1-ші жауынгерлік қанат кейін 1948 жылдың 20 желтоқсанында 12-ші әуе күштерінен 4-ші әуе күштеріне ауыстырылды. 1949 жыл бойы ұйымдастыру және жабдықтар өзгерістері жалғасты. 94-ші жауынгерлік эскадрильясына тағайындалған алғашқы F-86 Sabre 15 ақпанда келді. Маусымның соңына қарай қанатқа 83 рұқсат етілген F-86 ұшағының 79-ы жеткізілді. 1 мамырда қанат ConAC-тен Стратегиялық әуе қолбасшылығына (SAC) және 15-ші әуе күштеріне берілді. Кейіннен 1 шілдеде 22-ші бомбалау қанатына қосылды. Марч әуе базасында қанат үлкен формацияда ұшуға жаттықты және түрлі формациялық рекордтарды орнату үшін жарысты. 71-ші жауынгерлік эскадрильясы 1949 жылдың қыркүйегінде 12 және кейін 18 ұшақтың формациясын ұшырды. 27-ші және 94-ші эскадрильялар 21 қазанда қарсы шара қолданды. Сол күні 94-ші эскадрилья үш 13 ұшақтың формациясын ұшырды, бірақ 27-ші эскадрилья екі 21 ұшақтың формациясын ұшырып, одан озды. Бұл жаттығудың мақсаты 1950 жылдың қаңтар айының басында, қанат RKO фильмінің түсіріліміне қатысу үшін ұшақтардың едәуір контингентін жөнелткенде анық болды. 4 қаңтарда топ 24 ұшақтың формациясын (әр эскадрильядан 8 ұшақтан тұрады) камералар алдында өткізіп, соңғы формация рекордын жаңартты. 1950 жылдың қаңтарында топ өзінің әуедегі демонстрациялық командасын құрды. "Сабер бишілері" деп аталған команда 27-ші жауынгерлік эскадрильясының бес мүшесінен құралды. "Сабер бишілері" 1950 жылдың 22 сәуірінде Флорида штатындағы Эглин әуе базасында Қарулы күштер күніне арналған көрермендер алдында өнер көрсеткен кезде, олардың ең көп көрінген ұшуы болды. Бұл шараға президент Гарри С. Трумэн, оның кабинетінің көп бөлігі және көптеген басқа саяси лидерлер қатысты. 1950 жылдың 16 сәуірінен бастап 1-ші жауынгерлік қанат 1-ші жауынгерлік-ұстау қанаты болып қайта аталды, бұл атау бір уақытта топқа және оның үш эскадрильясына қолданылды. Осыған дейін бірнеше күн бұрын қанат 22-ші бомбалау қанатынан алынып тасталды. 1947 жылдан бері осы бөлімде болған ұйымдастырушылық өзгерістер 1950 жылдың соңғы жарты жылдығында бірлікте болған көптеген өзгерістермен салыстырғанда мардымсыз болды. 1950 жылдың 30 маусымында 1-ші жауынгерлік-ұстау тобы 1-ші жауынгерлік-ұстау қанатына тағайындалды, ол өз кезегінде 15-ші әуе күштеріне және SAC-қа тағайындалды. 1 шілдеде қанат 15-ші әуе күштеріне және SAC-қа тағайындалудан босатылып, 4-ші әуе күштеріне және ConAC-қа тағайындалды. 1950 жылдардың басындағы ұйымдық тұрақсыздық Корея соғысының талаптарымен байланысты болды. Кореядағы соғыс аяқталғаннан кейін Әуе қорғанысы қолбасшылығы өзін дәстүрлі басқару құрылымына қайта оралу мүмкіндігіне ие болды. 1-ші жауынгерлік-ұстау қанаты 1956 жылдың 14 қыркүйегінде 1-ші жауынгерлік қанат (Әуе қорғанысы) болып қайта аталды және 1956 жылдың 18 қазанында Мичиган штатындағы Селфридж әуе базасында құрылды. Ол Шығыс әуе қорғанысына бөлінген. Ұйымдастырушылық өзгерістердің жиі болатын алты жылдық кезеңінен кейін қанаттың тұрақтылық кезеңі басталды. Келесі он үш жыл бойы ол Селфриджде қалды. 71-ші және 94-ші жауынгерлік эскадрильялар 1958 және 1960 жылдар аралығында F-86 ұшақтарын F-102 Delta Dagger тосқауылдарымен ауыстырды. Қанат және оның бөлімшелері Селфридж әуе базасынан жұмыс істесе, 27-ші жауынгерлік-ұстау эскадрильясы шығыс жағалауда қалды. 1961 жылдың 31 желтоқсанында ол Мейн штатындағы Доу әуе базасында орналасқан және Бангор әуе қорғанысы секторына, 26-шы әуе дивизиясына тағайындалған. Сол кезде эскадрилья F-106 Delta Darts ұшақтарымен жабдықталған болатын және 1-ші жауынгерлік қанаттың құрамына кірмейтін. Осы шабуылға жауап ретінде Аляскаға 325-ші жауынгерлік қанатының 10 F-106 ұшағы "Ақ аяқ киім" операциясы аясында жөнелтілді. 325-ші қанаттың F-106 ұшақтары жаңарған кезде, 1-ші жауынгерлік қанат оны 1964 жылдың наурызынан маусым айына дейін ауыстырды. Аляскада орналасқан кезде, қанаттың екі F-106 ұшағы Ұлы жұмадағы жер сілкінісінде зақымдалды. 1965 жылдан бастап қанат Оңтүстік Вьетнамға немесе сонда баратын басқа бөлімшелерге пилоттарды ауыстыра бастады. Қанаттың өзі Вьетнам соғысына қатыспаса да, оның бөлімшелері жақын арада Оңтүстік-Шығыс Азиядағы тәжірибесі бар қызметкерлермен толықтырылды, 1-ші қанат Оңтүстік-Шығыс Азияға баратын немесе содан қайтатын көптеген пилоттар үшін көшкін ұрыс бірлігі ретінде қызмет етті. АҚШ Әуе күштерінің Бас штабы 1970 жылдың 30 шілдесінде 1-ші жауынгерлік қанатты (Әуе қорғанысы) Әуе-космикалық қорғаныс қолбасшылығынан Тактикалық әуе қолбасшылығына қайта тағайындауға рұқсат берді. Үш күннен кейін, ӘҚҚ Бас штабы 26-шы әуе дивизиясының командиріне 1-ші жауынгерлік қанаттың (Әуе қорғанысы) Бас штабын Калифорния штатындағы Гамильтон әуе базасынан Флорида штатындағы МакДилл әуе базасына көшіруді бұйырды. Барлық бөлімшелер персоналсыз немесе жабдықтарсыз көшірілді. 15-ші тактикалық жауынгерлік қанатының бұрынғы персоналы мен жабдықтары 1-ші тактикалық жауынгерлік қанатына қайта тағайындалды. 15-ші ТЖҚ эскадрильялары тарихи қанатқа қосылды: 45-ші, 46-шы және 47-ші тактикалық жауынгерлік эскадрильялары. 1971 жылдың 1 шілдесіне дейін күші жойылған 836-шы әуе дивизиясынан қанатты 9-шы әуе күштеріне ауыстыруға қатысты тағы бір ұйымдық өзгеріс болды.
Оңтүстік-Батыс Азия операциялары
1990 жылдың жазында, ирак әскерлері Кувейтке басып кірген кезде, алған тәжірибесі мен дайындығы қолданылды. 1990 жылдың 7 тамызында 27-ші және 71-ші тактикалық истребитель эскадрильялары Сауд Арабиясына, Сауд Арабиясы аумағындағы алғашқы американдық жауынгерлік бөлімдер ретінде, Арабия түбегін одан әрі ирак агрессиясынан қорғау мақсатымен жөнелді. Бұл операция "Шөл қалақаны" деп аталды. Барлығы, 1 TFW Персия шығанағына 48 ұшақ жөнелтті. 1991 жылдың 16 қаңтарына дейін, "Шөл қалақаны" аяқталғанға дейін, қанат Кувейт пен Ирак шекаралық аймақтарында 4207 рет патрульдеуге жиналды. 1991 жылдың 17 қаңтарында, Сауд Арабиясы уақыты бойынша сағат 01:15-те, 1-ші тактикалық истребитель қанатының 16 F-15 ұшағы Король Абдул Азиз әуе базасынан ұшып, Иракқа қарай, Кувейтті ирактықтардан босату операциясы – "Шөл дауылы" операциясына қатысу үшін бет алды. Операцияның алғашқы түнінде 71-ші тактикалық истребитель эскадрильясының капитаны Стивен В. Тейт ирактық "Мираж" F1 ұшағын атып түсірді, бұл соғыс кезінде қанаттың жалғыз жеңісі болды. Бұл сондай-ақ АҚШ Әуе күштерінің басшылығымен қанатқа алғашқы жауынгерлік жетістік ретінде есептелді. 1991 жылдың 8 наурызында қайтып келгеннен кейін, 1-ші тактикалық истребитель қанаты "Шөл дауылы" операциясы кезінде барлығы 2564 рет ұшқан. Бірінші шығанақ соғысының аяқталуы Оңтүстік-Батыс Азиядағы қанаттың қолдауына нүкте қоймады. Оңтүстікке ұшуға тыйым салынған аймақты бақылау мақсатымен, 1-ші қанат "Оңтүстік күзеті" және "Солтүстік күзеті" операциялары аясында әр жылы алты айлық қамтамасыз етуді жүзеге асырды. 1994 жылдың қазан айында, Саддам Хусейн күштерін Кувейт шекарасына жақын орналастырғанда, қанат шұғыл түрде іске қосылған "Білгіш сақшы" операциясына қатысты. "Білгіш сақшы" операциясы Әуе күшінің жауынгерлік әуе күшін бүкіл әлемге шұғыл түрде жеткізу қабілетінің қажеттігін көрсетті. Бұл талап "Әуе экспедициялық күштері" (AEF) концепциясының пайда болуына әкелді. AEF II кезінде 1-ші истребитель қанаты 12 F-15 ұшағы мен 600-дан астам қызметкерден тұратын құрамын 1996 жылдың 12 сәуірінен 28 маусымына дейін Иорданиядағы Шахид Муаффак әуе базасына орналастырды. Қанат мүшелері базаны дербес құрып, жұмыс істеді және "Оңтүстік күзеті" операциясына қолдау көрсетті, БҰҰ санкцияларын қолдады және Ирактағы ұшуға тыйым салынған аймақтарды сақтады. 1996 жылдың 25 маусымында, Сауд Арабиясының Дахран қаласында жарылғыш заттармен толтырылған жанар май цистернасы Хобар Тауэрс тұрғын үй кешенінің жанында жарылды. Салдарынан 19 Әуе күшінің қызметкері, соның ішінде 71-ші құтқару эскадрильясының бес адамы қаза тапты. Осыған байланысты 1-ші истребитель қанаты Оңтүстік-Батыс Азиядағы операциясын Дахраннан Принц Сұлтан әуе базасына, Әл-Харджға көшірді.
1991 жылдан бастап
1 қазан 1991 жылы 1-ші тактикалық истребитель эскадрильясы 1-ші истребитель эскадрильясы болып қайта аталды; 1-ші истребитель тобы 1-ші операциялық топ ретінде қайта аталды және эскадрильяның құрамында қайта жандандырылды. 1-ші истребитель эскадрильясы үш қосымша міндетті өз мойнына алды – әуе бақылауы, әуе көлігі және іздеу-құтқару жұмыстары:
— 1992 жылдың 15 наурызында 74-ші әуе бақылау эскадрильясы 1-ші истребитель эскадрильясына берілді. 74-ші эскадрилья әлемдік операциялар үшін әуе операцияларын басқаруды қамтамасыз етті. — 1993 жылдың 1 ақпанында 41-ші және 71-ші құтқару эскадрильялары, сондай-ақ 741-ші техникалық қызмет көрсету эскадрильясы 1-ші истребитель эскадрильясына бекітілді. Флорида штатындағы Патрик әуе базасында орналасқан бұл бөлімдер НАСА-ның ғарыш кемесі миссиялары үшін іздеу-құтқару жұмыстарын жүзеге асырды, сондай-ақ Оңтүстік-Батыс Азиядағы жауынгерлік іздеу-құтқару операцияларын қолдады. Бұған қоса,
— 1993 жылдың 1 сәуірінде C-21 операциялық қолдау ұшақтары 1-ші операциялық топ құрылған кезде эскадрильяға берілді. 1 мамырда жасақ таратылды, ал осы міндетті орындаған 12-ші әуе көлігі эскадрильясы қайта жандандырылды. 1-ші құтқару тобы 1995 жылдың 14 маусымында 1-ші истребитель эскадрильясының құрамында іздеу-құтқару миссиясын операциялық басқаруды қамтамасыз ету үшін жандандырылды. Әуе шабуылы қолбасшылығының бұйрығымен күшіне енген екі өзгеріс 1997 жылдың 1 сәуірінде болды. Ең маңыздысы – 1-ші құтқару тобының Муди әуе күштері базасындағы 347-ші эскадрильяға қайта бекітілуі. Бұл қадам екі типті ұшақтың жоғалуына әкелді – HC-130P "Геркулес" және HH-60G "Pave Hawk" тікұшақтары. Әуе күштері 12-ші әуе көлігі эскадрильясын Әуе қозғалысы қолбасшылығына беру туралы шешім қабылдағанда, C-21 ұшағының тағы бір түрі 1-ші истребитель эскадрильясының иелігінен берілгеннен тура төрт жыл өткен соң алынып тасталды. Осы қиын жағдайда эскадрильяның бағалы қатысуын ерекше ететін нәрсе – оған қолдау көрсету үшін ешқандай ұшақ жібермегені, бұл 1-ші истребитель эскадрильясының жан-жақты миссиясының әртүрлілігін көрсетеді. 1-ші истребитель эскадрильясының 11 бөлімшесінен 150-ден астам қызметкерлер "Альянс күштері" операциясын және "Нобель Анвил" және "Шайнинг Хоуп" сияқты ілесуші операцияларды тікелей қолдау үшін Еуропалық театрға жөнелтілді. Әлемдік мобильділік міндеттемесі үшін жауапты командалық және бақылау операцияларын жүзеге асыру үшін 74-ші әуе бақылау эскадрильясы "Нобель Анвил" операциясына 1-ші истребитель эскадрильясының ең ірі құрамын және жабдықтарын жіберді. 74-ші әуе бақылау эскадрильясы Будапешттен тыс, Венгрияда, бірлескен күштер мен театр командирлеріне шабуылдық және қорғаныс міндеттерін орындау үшін нақты әуе ахуалын ұсыну үшін жабдықтарын орнатты. "Альянс күштері" операциясы кезінде 74-ші әуе бақылау эскадрильясы Еуропа операциялар театрында маңызды әуе бақылауын қамтамасыз ету үшін орналастырылды.
—On 15 March 1992, the 74th Air Control Squadron was transferred to the 1st Fighter Wing. The 74th provided command and control of air operations for worldwide operations. —On 1 February 1993, the 41st and 71st Rescue Squadrons, and the 741st Maintenance Squadron were assigned to the 1st Fighter Wing. Stationed at Patrick AFB, Fla., the units provided search and rescue for NASA's space shuttle missions, and support of combat search and rescue operations in Southwest Asia. Additionally,
—On 1 April 1993 C 21 operational support aircraft were assigned to the Wing with the establishment of Detachment 1, 1 OG. On 1 May, the detachment inactivated and the 12th Airlift Flight, with the same mission, activated. The 1st Rescue Group was activated as part of the 1st Fighter Wing on 14 June 1995, to provide operational control of the Search and Rescue mission. Two realignments ordered by Air Combat Command took effect on the same day, 1 April 1997. The most substantial one had been the 1st Rescue Group's reassignment to the 347th Wing at Moody Air Force Base. This move meant the loss of two types of aircraft, the HC 130P "Hercules" gunship, and the HH 60G "Pave Hawk" helicopter. When the Air Force decided to transfer 12th Airlift Flight to Air Mobility Command, another type of aircraft, the C 21, was removed from the 1st Fighter Wing's possession exactly four years after it had been assigned. What made the wing's valued participation in this contingency unique is the fact it sent no aircraft in support of it, exemplifying the diversity of the 1st Fighter Wing's comprehensive mission. More than 150 personnel from 11 units within the 1st Fighter Wing deployed to the European theater in direct support of Operation Allied Force and associated operations such as Noble Anvil and Shining Hope. Responsible for the worldwide mobility commitment to execute command and control operations, the 74th Air Control Squadron provided the largest contingent of 1st Fighter Wing personnel and equipment to Operation Noble Anvil. The 74th ACS set up their equipment outside Budapest, Hungary, to provide joint forces and theater commanders with an accurate air picture for conducting offensive and defensive missions. During Operation Allied Force, the 74th Air Control Squadron deployed to provide critical air control in the European Theater of Operations.
11 қыркүйектегі террорлық шабуылдардан кейін
2001 жылы 11 қыркүйекте болған шабуылдардан кейін 1-ші жауынгерлік қанат АҚШ-тың шығыс және батыс жағалауларын қосымша террористік шабуылдардан бірдей қорғау үшін көтерілді. Қанаттың F-15 истребительдері Вашингтон қаласының үстіндегі алғашқылардың бірі болды және келесі алты ай бойы үздіксіз күшінде қалды. 1-ші жауынгерлік қанат бір мезгілде АҚШ-тың "Асыл бүркіт" операциясы аясындағы отандық қорғаныс миссиясына қатысты; АҚШ Әуе күштерінің әуе экспедициялық күштерінің Оңтүстік-Батыс Азия және Түркияға жасаған айналымдарында жетекші қанат мәртебесін сақтап, 2003 жылға дейін "Оңтүстік күзеті" / "Солтүстік күзеті" операцияларындағы ұшуға тыйым салынған аймақтарды қамтамасыз етті; сондай-ақ НАТО шарты бойынша міндеттемелерді орындау үшін Исландияның Кефлавик қаласына истребительдерді орналастырды. 2003 жылы Ирак соғысының бастапқы кезеңдерінде 71-ші жауынгерлік эскадрильясы тағы да Оңтүстік-Батыс Азияға жіберілді. 2005 жылы 27-ші және 94-ші жауынгерлік эскадрильялар F-22 Raptor истребитерін пайдаланып, жедел жұмысқа кіріскен әлемдегі алғашқы эскадрильялар болды.
Бірлескен негіз
1-ші жауынгерлік қанат 1975 жылдан 2010 жылдың 7 қаңтарына дейін Лэнгли әуе базасының үй иесі болып қызмет етті. Қанат өзінің төрт тобының екеуін жаңадан қайта құрылған 633-ші әуе базасының қанатына берді, ол Лэнгли әуе базасының үй шаруашылығын өз мойнына алды. Команданы алмастыру Лэнгли әуе базасы мен Форт-Эустистің бірігіп, 2010 жылдың қаңтарында құрылған Бірлескен Лэнгли-Эустис әскери базасына айналуындағы маңызды қадам болды.
Құрметтер
1-ші операциялық топтың 1947 жылғы 15 тамызға дейін алған наградаларын көрсетуге уәкілетті. Қызметтік ленталар. Жоқ. Науқан ленталары. Бірінші дүниежүзілік соғыс: Шампан-Марн; Эна-Марн; Уаз-Эна; Сен-Мишель; Мёз-Аргонн; Лотарингия қорғаныс секторы; Шампан қорғаныс секторы. Екінші дүниежүзілік соғыс: Еуропа әуе шабуылы; Алжир-Француз Мароккосы; Тунис; Сицилия; Неаполь-Фоджа; Анцио; Рим-Арно; Нормандия; Солтүстік Франция; Оңтүстік Франция; Солтүстік Апеннин; Рейнланд; Орталық Еуропа; По алқабы; EAME театры әуе шайқасы. Марапаттамалар. Ерекше бөлім цитаттары: Италия, 25 тамыз 1943; Италия, 30 тамыз 1943; Плоєшть, Румыния, 18 мамыр 1944. Оңтүстік-Батыс Азия: Сауд Арабиясын қорғау; Кувейттің азат етілуі және қорғанысы. Марапаттамалар. Әуе күштерінің үздік бөлімдеріне арналған сыйлықтар: 1 шілде 1975 – 31 қазан 1976; 15 маусым 1982 – 15 маусым 1984; 16 маусым 1984 – 15 маусым 1986; 1 маусым 1995 – 31 мамыр 1997; 1 маусым 1998 – 31 мамыр 2000; 1 маусым 2000 – 31 мамыр 2001.
Эмблемасы
1924 жылдың 10 ақпанында 1-ші операциялық топқа, ал 1957 жылдың 22 мамырында 1-ші истребительдер қанатына бекітілді. Бес жолақ бастапқы бес эскадрильяны көрсетеді, ал кресттер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі топтың бес науқанын білдіреді.