Кіріспе

2003 жылы түсірілген британдық комедиялық фильм, Мел Смиттің «Blackball» (National Lampoon's Blackball) – 2003 жылғы британдық спорттық комедиялық фильм, мақсаты – газондық доптар ойыны. Сценарийін Тим Ферт жазды, режиссерлік жұмысын Мел Смит жүзеге асырды. Фильмде Джеймс Кромвелл шебер допшы, ал Пол Кей – әртүрлі әлеуметтік жағдайда өскен, бірақ туа таланты бар ойыншы рөлінде ойнаған. Оларды Винс Вон Англия құрама командасынан Австралияға қарсы матчқа қосады. Фильмнің құмарлық сюжеті Гриф Сандерс деген допшының өміріне негізделген, ол «Доптың жаман баласы» деп те аталды.

Өмірбаян

Негізгі кейіпкер Гриф Сандерске еліктегеннен басқа, фильмде 1981 жылы Норвегияның Англияны 2:1 есебімен жеңгені туралы Бьёрге Лиллелиеннің әйгілі комментарийі де пародияланды. Бұл тақырыпты алғаш рет Дэвид Бэддиел мен Фрэнк Скиннер өздерінің "Фантазия футбол лигасы" телешоуында көтеріп, одан әрі дамытты, ал матчтың екінші комментаторы "Фантазия футбол лигасы" бағдарламасында "Статто" рөлін ойнаған Ангус Лоугран болды. "Blackball" фильмі 2002 жылдың қазан және қараша айларында Мэн аралы мен Торквейде түсірілді. Фильм 2004 жылдың 16 ақпанында DVD форматында шықты. Фильмді насихаттау мақсатында түрлі интернет ойындары жасалды. "Blackball"-дан бұрын түсірілген, австралиялық боулингке негізделген "Crackerjack" фильмі, ағылшын нұсқасына нақты шабыт көзі болған болуы мүмкін.

Сюжет

Клифф Старки (Пол Кей) – «Линкс Эстейт» ауданында, досы Тревор (Джонни Вегас) және әкесі Мэтли (Бернард Крипбинс) суретші-декоратор болып жұмыс істеген бүлікшіл жас боулингші. Ол өзінің елі үшін ойнау армандайды, бірақ әрқашан өз қағидаларымен ойнағандықтан, жергілікті Торквей боулинг клубы оны мақұлдамайтын. Ол австралиялық Карл мен Марк Духан ағайындыларының Англияға келе жатқан туры туралы біліп, ұлттық құрамаға ілікпек ниетте. Старки турнирде жеңіліске ұшырамай, тәжірибелі ойыншы (және он үш дүркін чемпион) Рей Спейтті (Джеймс Кромвелл) жеңеді. Жарыс жеңісімен, Англия құрамасына қатысу құқығын алғаннан кейін, жергілікті шалғы құбылысы қауымдастығының төрағасы Спейт, Старкиді қарсыласының есеп парағына тіл тигізгені үшін он бес жылға жарыстан шеттетеді. Бұл шешімге ашуланған Старки, чемпион атанған Спейттің той кешін бұзып, тамақ үстеліне боулинг добын лақтырады. Содан кейін Старкиді спорт агенті Рик Шварц (Винс Вон) өзіне алады, оны «боулингтің жаман баласы» деп таныстырып, бұл спорттың әдеттегі тынышқан түрін жарқын, көзге шалынатын бәсекеге айналдырады. Ресми емес матчтарда көптеген нашар ойыншыларды жеңіп, түрлі трюктер қолданып, Старки Рейдің қызы Керри Спейтпен (Элис Эванс) романға түседі. Шварц Старкиге қатысты тыйымды алып тастаудың жолын ұсынады – олардың қарым-қатынасын пайдаланып, ұлттық баспасөздің назарына ілігіп, Рей Спейттің қоғамдық жерде тіл тигізуіне себеп болу арқылы. Бұл тыйымды алып тастауға мүмкіндік береді. Спорттың танымалдығы рекордтық деңгейге жеткенде, Спейт пен Старки екеуі де бұқаралық ақпарат құралдарында танымал болады. Шварц Старки мен Спейттің Австралияның жеңіліске ұшырамаған Духан ағайындыларына қарсы «The Ashes» турниріне қатысуын ұйымдастырады – бұл Торквейдегі арнайы салынған боулинг аренасында өтетін бір реттік жарыс. Шварц Керримен қарым-қатынастың Старкидің ойынына кері әсер етеді деп қорқып, оның келісімінсіз қарым-қатынасты тоқтатып, Старкиді Шварцты жұмыстан босатуына себеп болады. Екі ойыншы да бір-бірін жек көреді және ойын үшін арнайы боулинг доптарын пайдаланады. Бірінші жартылай ойынның сәтсіз өтуінен кейін Тревор мен Керри олармен сөйлесіп, команда ретінде қайта оянуға көндіреді. Старки каналға секіреді, ал оның артынан Рей Спейт келеді, Старкинің суға батып бара жатқанын ойлап, бірақ ол өз доптарын құтқарып жатқан еді. Екеуі де аренаға сумен мазақтап оралып, Спейттің тәжірибесі мен Старкидің әсем ойынының арқасында қосымша уақытқа (көңілді түрде «алтын доп» деп аталады) өтеді, бұл Карл мен Марк Духанды таң қалдырады. Соңғы ойынның соңында Марк Духан алдыңғы допты тамаша ойнатады. Спейт допты Старкиге береді, бірақ оның жоспарланған күшті соққысын жасауына жол бермейді, керісінше, өзінің ерекше үлкен иіліс допты ойнауын бұйырады. Соққы сәтті болады, екеуі де австралиялық команданы жеңгенін тойлайды және Тревор мен Мэтлимен татуласады.

Қабылдау

Фильмге сыншылардың пікірі әртүрлі болды. Rotten Tomatoes сайты 22 сынға негізделген фильмге 41% баға берді. Radio Times тілшісі Дэвид Олдридж фильмге 5 балдық шкала бойынша 1 балл қойып, "күлкілер мақсаттан қашық" екенін атап өтті. BBC тілшісі Нев Пирс фильмге 5 жұлдыздан 2 жұлдыз берді. Empire Online-нан Уильям Томас фильмді ұнатып, "Бұл британдық ерекшелік, бірақ сонымен қатар әдемі. Жақсы актерлік ойын мен тапқыр сценарий фильмді көңілді, бірақ қияли етеді" деді.