Кіріспе

Әдеби сыншы Джон Кэри (5 сәуір 1934 жылы туған) – британдық әдеби сыншы, 2002 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Оксфорд университетінің ағылшын әдебиеті бойынша эмерит профессор. Ол жоғары мәдениетке қатысты элитаға қарсы пікірлерімен, бірнеше кітабында баяндалған көзқарастарымен танымал. 1982 және 2003 жылдары Букер сыйлығы комитетінің төрағасы болды, ал 2005 жылы тұңғыш Букер халықаралық сыйлығының төрешілер алқасын басқарды.

Білім және мансап

Ол Лондонның Барнс қаласында дүниеге келді және Ричмонд пен Ист-Шин ұлдар гимназиясында оқыды, Оксфордтың Сент-Джон колледжіне ашық шәкіртақы бойынша қабылданды. Ол Оксфордтың бірнеше колледждерінде жұмыс істеді және қазір Мертон колледжінің зейнеткер профессорларының қатарында, ол 1975 жылы профессорлық қызметке тағайындалып, 2002 жылы зейнетке шықты.

Әдеби сын

Кейридің ғылыми еңбегі жоғары деңгейде және зор ықпалға ие екені баршаға мәлім. Оның еңбектерінің ішінде Алястер Фаулермен бірлесіп шығарған Джон Милтонның өлеңдері жинағы (Longman, 1968; 1980 жылы қайта қарастырылған; 2-ші басылымы 2006); Джон Донн: Өмір, сана және өнер (Faber and Faber, 1981; 1990 жылы қайта қарастырылған), Доннның өмірі мен отбасы тарихы тұрғысынан оның шығармашылығын революциялық тұрғыда зерттеу; және "Зорлық Эффиги: Диккенстің қиялы туралы зерттеу" (1973; 2-ші басылымы 1991) кіретін еді. Ол 1982 және 2004 жылдары Букер сыйлығы комитетінің төрағасы болып қызмет етті, ал 2005 жылы тұңғыш Букер халықаралық сыйлығының төрешілер алқасын басқарды. 1977 жылдан бері ол Лондонның "Санди Таймс" газетіндегі бас кітап сыншысы болып жұмыс істеп келеді және "Saturday Review" және "Newsnight Review" сияқты радио және телеарналардың бағдарламаларында жиі пайда болады.

Көзқарастар

Ол жоғары мәдениетке қатысты элиталық емес көзқарастарымен белгілі, мысалы, оның "Өнердің қандай қадірі бар?" (2005) кітабында көрсетілгендей. Кэридің 1992 жылғы "Интеллектуалдар мен халық: 1880–1939 жылдар аралығындағы әдеби зиялылар арасындағы мақтаныш пен көзқарас" кітабы модернист жазушыларды (әсіресе Т. С. Элиот, Вирджиния Вульф, В. Б. Йейтс, Д. Х. Лоуренс және Х. Г. Уэллс) бұқаралық қоғамға деген элиталық және адамды жек көретін көзқарастары үшін сынады; олардың орнына ол "шығармалары интеллектуалдардың халыққа қарсы аргументтерін жүйелі түрде жоққа шығаратын" Арнольд Беннеттің "осы кітаптың батыры" екенін қайта қарауға шақырды. Кітапқа жазған рецензиясында Джефф Дайер Кэри өзінің тақырыптарынан теріс цитаталарды таңдап алғанын айтты, ал Стефан Коллини кейбір модернист жазушылардың халық мәдениетін сынайтыны әдебиет тарихшылары арасында бұрыннан мәлім екенін атап өтті.

Мемориал

2014 жылы ол «Күтпеген профессор» атты естеліктер жинағын жариялады. Ол ерекше бөлімдерден тұрды: соғыс жылдардағы балалық шақ және тағам рационированиесі, мектеп білімі, әскердегі міндетті әскери қызмет; академиялық мансабы және ғылыми зерттеулер; сондай-ақ кітаптарды рецензиялау және әдеби журналистикамен айналысқан кезеңі. Оның алғашқы жылдарындағы тәжірибелерінде поэзиямен алғашқы кездесулері суреттелген, олардың ішінде Мильтон, Джонсон, Донн және Браунинг есімдері бар. Кітапта проза жазушыларының, мысалы, Такеррей, Лоуренс және Оруэллдің, нақты сындық шолулары келтірілген.

Жеке

Кэри 1934 жылғы сәуірде Барнс қаласында, сол кезде Суррей және Лондон шекарасында, Чарльз В. Кэри мен Виннифред Э. Кэридің (құрметті әкесі Кук) төрт баласының ең кішісі болып дүниеге келді. Ол ондаған жылдар бойы ара шаруашылығымен айналысты.