Кіріспе
Британдық романист, тарихшы және өмірбаяншы Пирс Пол Рид (FRSL, 7 наурыз 1941 жылы туған) – британдық романист, тарихшы және өмірбаяншы. Ол 1974 жылы «Alive: The Story of the Andes Survivors» атты репортаждық кітабымен алғаш рет көзге түсті, кейіннен ол көркем фильм мен деректі фильмге бейімделді. Рид Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде білім алып, тарихты оқыды. Оның ең танымал туындылары – «Профессордың қызы», «Үйленген адам» және «Батыстағы маусым». Жазба жұмыстарынан өзге, Рид драматург және телеарналар үшін сценарий жазушы. Соңғы жылдары ол жалпы оқырман қауымына арналған бірнеше ресми өмірбаяндық кітаптар мен танымал тарих кітаптарын жариялады. Рид Ұлыбритания мен АҚШ-та жұмыс істеп, тұрды, және көптеген соңғы еңбектерін сол елдерде жариялады. Рид «Юнкерлер» үшін сэр Джеффри Фабер еске алу сыйлығын, «Монк Доусон» үшін «Хоторнден» және «Сомерсет Моэм» сыйлықтарын, «Alive» үшін «Томас Мор» медалін және «Еркін француз» үшін «Энид МакЛеод» сыйлығын алды.
Piers Paul Read FRSL (born 7 March 1941) is a British novelist, historian and biographer. He was first noted in 1974 for a book of reportage, Alive: The Story of the Andes Survivors, later adapted as a feature film and a documentary. Read was educated at St. John's College, Cambridge, where he studied history. Among his most popular works are The Professor's Daughter, A Married Man, and A Season in the West. In addition to his written works, Read is also a dramatist and television scriptwriter. In recent years, he has produced a number of authorized biographies and popular history books which are intended for a general audience. Read has worked and lived in both the United Kingdom and the United States, where he published many of his recent works. Read was awarded the Sir Geoffrey Faber Memorial Prize for The Junkers, the Hawthornden Prize and Somerset Maugham Award for Monk Dawson, the Thomas More Medal for Alive, and the Enid McLeod Award for The Free Frenchman.
Өмірбаян
Пирс Пол Рид Бэкингемширдегі Биконсфилд қаласында дүниеге келген. Ол ақын, өнер сыншысы және анархизм теориясының маманы сэр Герберт Рид пен кәсіби музыкант Маргарет Ридтің (қыздығы Людвиг) үшінші ұлы. Оның анасы Рим католик дініне өткен және ол да сол дінде тәрбиеленген. Рид сегіз жасқа толғанда, оның отбасы Солтүстік Йоркширге көшіп келді. Ол Гиллинг сарайы мен Амплфорт колледжінде бенедиктин монахтарынан білім алды. Амплфорттағы жылдары кейіннен оның үшінші романы «Монах Доусон» (1969) алғашқы бөліміне көп материал берді, ал ауылдық Райдейл оның бесінші романы «Жаңадан келген» (1973) үшін тұрғылықты жер болды. 1959 жылы ол Кембридж университетінің Сент-Джон колледжіне түсіп, тарихты оқыды. 1961 жылы бакалавр, ал 1962 жылы магистр дәрежесін алды. 1963–64 жылдары Форд қорының стипендиясымен Батыс Берлинде бір жыл өткізді. Ол жерде «Gruppe 47» тобының неміс жазушыларымен, француз «жаңа роман» өкілі Мишель Бутормен, сондай-ақ поляк романисі, күнделік жазушысы және драматург Витольд Гомбровичпен танысты және Тюсси Маркспен бірлескен «Көктемдегі ойын» (1966) атты алғашқы романы бойынша жұмыс істеді. Кейін ол Форд қоры қаржылаған жазушылар академиясы – «Әдебиеттік үйірмеге» қатысты, онда Том Стоппард пен Дерек Марлоупен дос болды. Берлинде болған кезі оның екінші романы «Юнкерлерге» (1968, «Джеффри Фабер естелік жүлдесін» жеңіп алды) шабыттанды және анасының неміс тегіне байланысты немiстерге деген жаны ашықтығын нығайтты. Англияға оралғаннан кейін «The Times Literary Supplement» газетінде редактордың орынбасары болып жұмыс істеді және Пимликода Стоппард пен Марлоупен бірге пәтерде тұрды. 1967–68 жылдары ол Нью-Йоркте бір жыл өткізді, ал осы тәжірибесін төртінші романы «Профессордың қызында» (1971) пайдаланды.
Жеке өмір
Рид – діншіл католик және Aid to the Church in Need (Ұлыбритания) және Ұлттық католик кітапханасы сияқты католиктік қайырымдылық қоғамдары кеңесінде қызмет еткен. Ол Англия мен Уэльстің католик жазушылар гильдиясының басшысы болды және қазірде вице-президенті лауазымын сақтап тұр. Ол қазіргі заманғы өнер институтының (1971-1975), Авторлар қоғамының (1973-1976) және Корольдік әдебиет қоғамының (2001-2007) басқару органдарына кірді. Ол Эмили Бутбиге (Бутби барондарының әулетінен) үйленген. Олардың екі ұлы, соның ішінде Альберт Рид, және екі қызы бар. Рид Лондонда тұрады. 2005 жылы ол Жозеф Ратцингердің Папа Бенедикт XVI болып сайланатынын дұрыс болжады. Ридтің 1988 жылғы "Еркін француз" романында басты кейіпкердің католиктік сенімі Францияның неміс оккупациясы кезіндегі саяси шешімдер мен қиындықтарында, сондай-ақ басты кейіпкердің өміріндегі әйелдермен қарым-қатынасында маңызды рөл атқарады.
Жұмыс
Карьерасының басында Рид Берлинде танысқан неміс режиссері Питер Лилиенталь үшін фильм және теледидарға бірнеше сценарий жазды – «Алдын ала жоспарланған қылмыс» (1967); «Сәйкестік» (1968), «Хайбери төбесіндегі үй» (1971) және «Балалық шақ досы» (1974) / BBC телеарнасының «Сәрсенбі ойындары» (Wednesday Plays) аясында. 1964 жылы Questors Theatre Company «Кластық соғыс» атты қысқа пьесасын қойды, ал оның «Маргарет Клитероу» туындысы 1977 жылы Granada Television арнасында көрсетілді. Ридтің көптеген шығармалары проза жанрында жазылған. «Тюсси Маркспен бірге жұмақтағы ойын» (1967) атты алғашқы сюжетсіз романынан кейін Ридтің көркем әдебиеті заманауи және тарихи оқиғалармен дәстүрлі повестік құрылымды қабылдады. Оның үш тарихи романы – «Юнкерлер» (1968), «Полонез» (1976), «Еркін француз» (1986) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Еуропа континентінде, ал «Алиса жер аударылуда» (2001) – Большевиктік революция кезіндегі Ресейде өтеді. Ридтің заманауи романдары – «Үйленген адам» (1979), «Батыстағы маусым» (1988) және «Әйелдерге деген жек көрушілік» (2010) – ағылшынның жоғары орта таптарының мінез-құлқы мен моральдық қағидаларын сатиралық тұрғыдан сынға алады. «Голицын вилласы» (1981), «Үшінші күні» (1990), «Берлиндегі патриот» (1995), «Шығайлар ордені» (1997) және «Папаның өлімі» (2009) туындыларында триллер элементтері бар, бірақ олар да Ридтің тарихи, саяси және діни көңіл-күйін көрсетеді. «Анд тауларындағы апаттан құтқарылғандардың тарихы» (Alive: The Story of the Andes Survivors, 1974), «Пойыз тонаушылары» (The Train Robbers, 1978) және «Чернобыль: Өртеніп жатқан тарих» (Ablaze: The Story of Chernobyl, 1993) арқылы Рид репортаждық шеберлігін кеңейтті; «Темплиерлер» (The Templars, 1999) және «Дрейфус ісі» (The Dreyfus Affair, 2012) арқылы тарихқа, ал «Алек Гиннесс: Рұхсат етілген өмірбаян» (Alec Guinness: The Authorised Biography, 2003) арқылы өмірбаянға бет бұрды. Сонымен қатар, ол «Quo Vadis: Католик шіркеуінің бұрмалануы» (1991) атты памфлетімен және «Тозақ және басқа да бағыттар» (2006) жинағына енген эсселер мен мақалалары арқылы моральдық және діни пікірсайыстарға қатысты. Рид «Юнкерлер» үшін Сэр Джеффри Фабер еске алу сыйлығын, «Монк Доусон» үшін Хоторден және Сомерсет Моэм сыйлықтарын, «Alive» үшін Томас Мор медалін, «Еркін француз» үшін Энид МакЛеод сыйлығын және «Батыстағы маусым» үшін Джеймс Тейт Блэк еске алу сыйлығын алды. Ридтің «Үйленген адам» (1984) және «Еркін француз» (1988) романдары теледидарға бейімделді; «Alive» 1993 жылы режиссер Фрэнк Маршаллдың толық метражды фильміне айналды; ал «Монк Доусон» 1998 жылы Том Уоллердің туындысы бойынша түсірілді.
Тірі
Рид ең белгілісі "Alive: The Story of the Andes Survivors" атты деректі кітабымен танымал. Онда 1972 жылы Уругвай әуе күштерінің 571 рейсінің Анд тауларындағы апат туралы айтылған. "Alive" 1974 жылы католик әдебиетіне ең үлкен үлес қосқаны үшін Томас Мор медалін жеңіп алды және бүкіл әлемде бес миллионнан астам данасы сатылды. Кітап 1993 жылы "Alive: The Miracle of the Andes" фильміне негіз болды.
Басқа жұмыстар
Ридтің алғашқы танымал жетістігі – оның 1969 жылғы «Монк Доусон» романы болды, ол Хоторден сыйлығы мен Сомерсет Моэм сыйлығын жеңіп алды және кейіннен 1998 жылы Том Уоллердің осы аттас фильміне бейімделді. 1978 жылы ол 1963 жылы Англияда болған Ұлы пойыз тонауы туралы «Пойыз тонаушылары» кітабын жазды. 1988 жылы «Батыстағы маусым» кітабы үшін Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығымен марапатталды. 2003 жылы актер Алек Гиннестің ресми өмірбаяны жарық көрді. 2009 жылы ол 2005 жылғы Папалық конклавті фон ретінде пайдаланған «Папаның өлімі» романын жазды. 2015 жылы ол Пуччини операсы «Тоска» сюжетіне негізделген «Скарпия» романын жазды.
Мұрағат
Ридтің әдеби еңбектері мен хат-хабарлар мұрағаты Лидс университетінің Бротхертон кітапханасындағы Арнайы жинақтарда сақталады. Жинақ 139 қораптан тұрады және оның романдары мен пьесаларының қолжазбалары мен машинопись түрлерін қамтиды. Сондай-ақ, мақалалар мен қысқа әңгімелер, кең ауқымды хат алмасу, сұхбат жазбалары мен зерттеу материалдары, баспасөз кесінділері және басқа да құжаттар бар. Оның әңгімелері күнә және құтқарылу сияқты діни тақырыптарға ден қояды. Рид көбінесе дәстүрлі, тікелей стильде жазады және ол триллер жанрындағы, әсіресе тыңшылық, кісі өлтіру және қастандық теориялары сияқты танымал көркем әдебиет элементтерін жиі қолданады. Оның басты кейіпкерлерінің көпшілігі жаны ашымайтын, кейбіреулері Құдайға жүгінуден бұрын қорқынышты қылмыстар жасайды. Ридтің романдарының көбісі Еуропада өтеді. Оның көптеген кітаптары Германияға, сондай-ақ Ресей мен Польша сияқты Шығыс Еуропа елдеріне ерекше қызығушылық пен симпатияны көрсетеді – бұл британ әдебиеті үшін ерекше жайт. "Шығайлар" романында ол британ оқырмандарының немістерге деген көзқарасы мен стереотиптерін ашық сатиралайды.
Автор туралы әдебиет
Кроу, Мариан Е. (2007). Аспанға ұмтылып, жерді иелену: бүгінгі ағылшын католик романы. Ланхам, М.Д.: Лексингтон кітаптары, 285–350 бб. («Monk Dawson», «Polonaise» және «On the Third Day» таралары); Head, Dominic (2002). «Кембридждік қазіргі британдық көркем әдебиетіне кіріспе». Кембридж университетінің баспасы, 28–29 бб. («Үйленген еркек» романы талқыланады); Whitehouse, J. C. (2004). «Пиерс Пол Рид, Батыстағы маусым», Рейхардт, Мэри Р. (ред.), Католик әдебиетінің энциклопедиясы. Вестпорт, КТ: Гринвуд Пресс, 517–605 бб.; Вудман, Томас (1991). Адал көркем шығармалар: ағылшын әдебиетіндегі католик романы. Милтон Кейнс: Ашық университеттің баспасы («Еркін французға» дейінгі Ридтің барлық романдарын қысқаша талқылайды); Read, Piers Paul. Қазіргі заманғы авторлар. Жаңа өңделіс, 38-том, 353–355 бб.
Read, Piers Paul. Contemporary Authors. New Revision Series, Vol. 38, pp. 353–55