Кіріспе
Құрастырылған тіл
Ассиан тілі – Джин Вольфтың «Жаңа Күн Кітабы» ғылыми-фантастикалық сериясы үшін өзі ойлап тапқан құрастырылған тіл. Бұл тілде болашақ Жердің «солтүстік құрлықтарының» тұрғындары – ассиандар сөйлейді, олар өздерінің билеушілері (Он жеті тобы) тарапынан Океания халқына ұқсас құлдыққа түсірілген. Джордж Оруэллдің «1984» кітабында осы жағдай сипатталған.
Тіл
Ассиан тілі екі деңгейден тұрады: төменгі деңгейде ол қарапайым тіл, оның синтаксисі, грамматикасы және сөздік қоры туралы дерлік ештеңе белгісіз. Екінші деңгейі күрделірек және бірегей. Ассиан тілі олардың ана тілі болғанымен, ересек ассиандар қарапайым ассиан сөйлемдерін түсінбейді, егер олар «Дұрыс Ой» деп аталатын үкіметтік насихат материалдарынан тікелей цитаталар болмаса. Сондықтан, қарым-қатынас жасау үшін ассиан мыңдаған осы цитаталарды (сөйлемдерді) әртүрлі тақырыптар бойынша жаттап алуға тиіс. Солтүстік құрлықтар оңтүстік Қауымдастықпен соғысқандықтан (кітаптардың көптеген басты кейіпкерлері сол жерде өмір сүреді), ассиан армиясында тұтқындарды сұраққа тарту үшін аудармашылар бар. Олар Қауымдастықтың тілінде сөйлейді, бірақ бекітілген мәтіндерден тыс ойлай алмайтындықтан, олардың айтқандары – ассиандық бекітілген сөйлемдердің тура мағынадағы аудармасы ғана. Тіл туралы ұқсас концепция 1991 жылғы «Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ» эпизодындағы «Дармок» атты бөлімінде көрсетілген.
Психология
Он жетілік тобының өз халқына тіл туралы осы күрделі ұғымды таңу себебі, Оруэллдің «Жаңа тіл» тұжырымына өте ұқсас. Ассиялықтардың ешқашан сыншыл ой-өрісін дамытуына (соның салдарынан көтеріліс тудыруына) жол бермес үшін, тіл осындай ойды жеткізуге мүмкіндік бермейтіндей шектеледі. Бұл Сапир-Ворф гипотезасына сай келеді. Дегенмен, Джин Вольф практикада Ассиялықтар тұжырымы толыққанды қалыптаспайтынын айтады. Олардың зиялы Ассиялықтары тек бекітілген сөйлемдер арқылы дереккөздерде көрсетілгеннен асып түсетін мағыналарды жеткізе алатыны көрсетілген. Олар жай ғана белгілі бір коннотациясы бар сөйлемдерді келтіреді, мақұлданған мәтіннің нақты мағынасына қарамастан.
Мысалдар
"Аутархтың қамалы", "Жаңа Күн кітабы" сериясының төртінші томында, Асси тұтқынының (өзін тек "Жетіз тобына адал" деп таныстырады) айтқан әңгімесі бар, оны Қауымдастық халқы біздің тілімізге аударады. Осы әңгімеден мысалдар:
"In times past, loyalty to the cause of the populace was to be found everywhere. The will of the Group of Seventeen was the will of everyone. ""Once upon a time "
"The people meeting in counsel may judge, but no one is to receive more than a hundred blows. ""He complained, and they beat him." "How are the hands nourished? By the blood. How does the blood reach the hands? By the veins. If the veins are closed, the hands will rot away. ""He left that farm and took to the roads." "Where the Group of Seventeen sit, there final justice is done. ""He went to the capital and complained of the way he had been treated."
"Бұрынғы заманда халықтың мүддесіне адалдық әр жерде кездесетін. Жетіз топтың еркі – баршаның еркі болды." "Ертеде..."
"In times past, loyalty to the cause of the populace was to be found everywhere. The will of the Group of Seventeen was the will of everyone. ""Once upon a time "
"The people meeting in counsel may judge, but no one is to receive more than a hundred blows. ""He complained, and they beat him." "How are the hands nourished? By the blood. How does the blood reach the hands? By the veins. If the veins are closed, the hands will rot away. ""He left that farm and took to the roads." "Where the Group of Seventeen sit, there final justice is done. ""He went to the capital and complained of the way he had been treated."
"Кеңес отырысында отырғандар үкім шығара алады, бірақ ешкім жүзден астам соққы алмайды." "Ол шағым айтты, олар оны ұрды." "Қолдар қалай күш алады? Қанмен. Қан қолға қалай жетеді? Тамырлар арқылы. Егер тамырлар бітелсе, қолдар шіри бастайды." "Ол шаруа қожалығын тастап, жолға түсті." "Жетіз топ отырған жерде соңғы әділдік орындалады." "Ол астанаға барып, өзімен жасалған қатыгездік туралы шағымданып айтты."
"In times past, loyalty to the cause of the populace was to be found everywhere. The will of the Group of Seventeen was the will of everyone. ""Once upon a time "
"The people meeting in counsel may judge, but no one is to receive more than a hundred blows. ""He complained, and they beat him." "How are the hands nourished? By the blood. How does the blood reach the hands? By the veins. If the veins are closed, the hands will rot away. ""He left that farm and took to the roads." "Where the Group of Seventeen sit, there final justice is done. ""He went to the capital and complained of the way he had been treated."
"Ассиан" сөзі
Көптеген оқырмандарға беймәлім болса да, бұл Вульфтың өңдеп тапқан сөзі емес, сондай-ақ ол "азиялықтар" деген сөздің бір түрі де емес. Керісінше, ол "тропикте мекендеуші" деген мағынаны білдіреді және ағылшын тіліне орта ғасырлық латын тілі арқылы көне грек тіліндегі ἄσκιος сөзінен бейімделіп келген, сөзбе-сөз мағынасында "көлеңкесіз". Тропиктерде күн жылына екі рет түскі уақытта тік бұрышпен түседі, сол кезде тік тұрған адамның көлеңкесі болмайды.