Шарль Кахие: Еуропа орта ғасыр өнерінің зерттеушісі

Кіріспе

Шарль Каье (26 ақпан 1807 – 26 ақпан 1882) – француздық ежелгі нәрселерді зерттеуші, 1807 жылдың 26 ақпанында Парижде туған.

Өмірбаян

Ол дайындық жұмыстарын Сент-Ашель колледжінде оқыды және 1824 жылдың 7 қыркүйегінде Иса қоғамына (иезуиттер) кірді. Бірнеше жыл бойы ол Париждегі колледждерде, Швейцарияның Вале кантонындағы Бригте, Туринде және Бельгиядағы Брюгельеттеде сабақ берді. Дегенмен, оның өмірінің көп бөлігі Францияда, Бельгияда, Германияда және Еуропаның басқа жерлерінде сақталған ортағасырлық өнердің көптеген қазыналарын жинауға, жіктеуге және түсіндіруге арналды. Олар оны тек өнер шеберлігінің ескерткіштері ретінде ғана емес, ең алдымен католик сенімінің куәлігі ретінде қызықтырды. 1840 жылы ол иезуит әріптесі Артур Мартинмен, көрнекті суретші және Каье жіктеген және түсіндірген өнер материалдарының бас жинаушысымен ынтымақтастыққа кірісті. Олардың алғашқы маңызды еңбегі – Бурж соборының XIII ғасырғы витраждары туралы монография, Monographie de la cathédrale de Bourges, première partie. Vitraux du XIIIe siècle (Париж, 1841–44); оның мазмұны Миньеде кездеседі. Олардың ең ерекше жұмысы – «Mélanges d'archéologie, d'histoire, et de littérature» (Париж, 1848–59), төрт томдық иллюстрациялық диссертациялар жинағы, онда алтын және күміс шіркеу заттары, эмаль өнімдері, оюлы ағаш, гобелендер, барельефтер және Каролинг және Романдық кезеңдерге (9-дан 12-ға дейінгі ғасырлар) жататын суреттер талданған. Ортағасырлық өнер тарихына осы үлесі кейін тағы төрт томмен толықтырылды: «Nouveaux mélanges d'archéologie, d'histoire, et de littérature sur le moyen âge» (Париж, 1874–77), оның бірінші томында Мартин туралы әріптесінің естеліктері жарияланған. Осы уақытта Каье халықтың санасындағы қасиеттерді бейнелеу туралы екі томдық монография жариялады: «Caractéristiques des saints dans l'art populaire» (Париж, 1867). Жозеф Брюкердің айтуынша, көптеген жаңғырықтары мен аралық сөздеріне және сәл беймәлім стильіне қарамастан, Каье шаршата қоймайды; оның беттерінде мейірімді, бірақ өткір юмор ағыны сезіледі, онда, алайда, адалдық пен шындықтың сүйіспеншілігімен диктантталған өткір сөздер мен тіркестер кездеседі. Ол ортағасырлық қызықты әңгімелердің барлық түрлерін, әсіресе «халық күнтізбесін» немесе католик шіркеуінің литургиялық өмірімен байланысты күнделікті әдеттер мен салт-дәстүрлерді жақсы білген. Ол сондай-ақ «Amide la religion» (Париж, 1848–1849) журналында Рождество және Эпифания туралы зерттеулер жазды, ал «Revue de l'art chrétien» (Париж, 1878) журналында «Calendrier populaire du temps passé» атты еңбегі жарияланды. Ол 1882 жылдың 26 ақпанында Парижде қайтыс болды.

He made his preparatory studies at the College of Saint Acheul and entered the Society of Jesus (the Jesuits) on September 7, 1824. For some years he taught successively in its colleges at Paris, Brig in the Swiss canton of Valais, at Turin, and at Brugelette in Belgium. The greater part of his life, however, was devoted to the collection, classification, and interpretation of the countless treasures of medieval art surviving in France, Belgium, Germany, and elsewhere in Europe. They interested him not only as relics of its artistic skill, but chiefly as pieces of evidence of its Catholic faith. As early as 1840 he began his collaboration with his Jesuit confrére, Arthur Martin, an excellent draughtsman, and chief collector of the mass of artistic material that Cahier classified and interpreted. Their first important work was a folio on the 13th century stained glass of the cathedral of Bourges, Monographie de la cathédrale de Bourges, première partie. Vitraux du XIIIe siècle (Paris, 1841–44); the substance of it is in Migne. Their most characteristic work is found in Mélanges d'archéologie, d'histoire, et de littérature etc. (Paris, 1848–59), four quarto volumes of illustrated dissertations on gold and silver church plate, enamelled ware, carved ivories, tapestries, bas reliefs, and paintings belonging to the Carolingian and Romanesque periods (9th to 12th century). This contribution to the history of medieval art was followed later by four more volumes: Nouveaux mélanges d'archéologie, d'histoire, et de littérature sur le moyen âge etc. (Paris, 1874–77), in the first volume of which is to be found a memoir of Martin by his collaborator. In the meantime, Cahier had published a monograph in two folio volumes on the saints as grasped by the popular imagination, Caractéristiques des saints dans l'art populaire (Paris, 1867). In spite of his numerous digressions and parentheses, says Joseph Brucker, and a somewhat neglected style, Cahier is never wearisome; a vein of kindly but caustic humor runs through his pages, in which about pungent words and phrases, dictated, however, by candour and the love of truth. He was deeply versed in all kinds of curious medieval lore, and particularly in the "people's calendar" or every day usages and customs connected with the liturgical life of the Catholic church. He also wrote studies on Christmas and on Epiphany in Amide la religion (Paris, 1848–1849), and in his Calendrier populaire du temps passé in Revue de l'art chrétien (Paris, 1878). He died in Paris on February 26, 1882.