Жан Фредерик Максимилиан Вальдек: Мифтер мен шындық арасындағы саяхатшы
Jean-Frédéric Waldeck
Жан Фредерик де Вальдек: француз саяхатшысы, картограф, суретші. Өмірбаянындағы құпиялар, саяхаттары, өзі туралы әңгімелер туралы мақала. Тарих, география.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жан Фредерик Максимилиан де Вальдек (16 наурыз 1766 - 30 сәуір 1875) – француз антиквары, картографы, суретші және саяхатшы. Ол талантты және жетістіктерге жеткен адам болған, бірақ өзін өсіруге құштарлығы мен шындықты жақсы оқиғаның жолына тосқауыл етпеуі оның өмірінің кейбір жайттарын жұмбақ қалдырды. Вальдек кейде өзінің Парижде, Прагада немесе Венада туғанын айтса, кейде неміс, австриялық немесе британдық азамат екенін мәлімдеді. Ол көбінесе граф атағын, ал кейде герцог немесе барон атағын алды, бірақ бұл расталмады. Вальдек 19 жасында Оңтүстік Африкаға сапар шеккенін және содан кейін барлаушылықпен айналысқандағы карьерасын бастағанын айтты. Ол Францияға оралғанда және Жак Луи Давидтің шәкірті ретінде сурет өнерін оқығанын мәлімдеді. Ол Наполеон экспедициясымен Египетке барғанын айтты. Бұл жарияланым Римде қызу пікір-таластарға себеп болды, сондықтан Папа Климент VII барлық даналарын жоюға бұйрық берді. Осылайша, «I Modi» атты түпнұсқа басылымның қазірге дейін табылмайды. Британ мұражайында бірнеше фрагмент, бір данасының екі көшірмесі және 16 ғасырдан қалған ағаштан ойылған көшірмесі сақталған. Вальдек Мексикадағы Паленке маңындағы монастырдан «I Modi» гравюраларының көшірмелерін тапқанын мәлімдеді. Оның әңгімесі күмәнді, себебі мұндай монастырь жоқ. Дегенмен, ол қазір Британ мұражайында сақталған фрагменттерді көргенін білеміз, өйткені фрагменттер оның суреттерімен сәйкес келеді.
Jean Frédéric Maximilien de Waldeck (March 16, 1766 – April 30, 1875) was a French antiquarian, cartographer, artist and explorer. He was a man of talent and accomplishment, but his love of self promotion and refusal to let the truth get in the way of a good story leave some aspects of his life in mystery. At various times Waldeck said that he was born in Paris, Prague, or Vienna, and at other times claimed to be a German, Austrian or British citizen. He often claimed the title of count and occasionally that of duke or baron, but these cannot be verified. Waldeck said he had traveled to South Africa at age 19 and thereafter had begun a career in exploration. He claimed to have returned to France and studied art as a student of Jacques Louis David. He said he had traveled to Egypt with Napoleon's expedition. The publication caused a furor in Rome, and Pope Clement VII ordered that all copies be destroyed. As such, there is no known original printing of I Modi in existence. What has survived is a series of fragments in the British Museum, two copies of a single print, and a woodcut copy from the 16th century. Waldeck claimed to have found a set of tracings of the I Modi prints in a convent near Palenque in Mexico. His story is dubious because there is no such convent. However, we know that he saw the fragments now in the British Museum because the fragments can be matched to his drawings.
Майяның суреттері
Вальдектің ежелгі Мезоамерика өнерімен алғашқы танысуы, баспагер Генри Бертхуд оны 1822 жылы «Ежелгі қаланың қираған орындарының сипаттамасы» атты кітапқа бірнеше сурет дайындау үшін жалдаған кезде болды. Бұл кітап, Антонио дель Рионың 1787 жылғы Паленке туралы есебінің ағылшын тіліне аудармасы еді, ол Испанияның Карл III-і үшін тапсырыс берілген және содан кейін Испанияның Ұлттық мұрағатында жарияланбаған күйде қалған. Вальдектің Паленке суреттері Шарль Этьен Брассюр де Бурбурдың «Мексиканың ежелгі ескерткіштері» (Palenque, et autres ruines de l'ancienne civilisation du Mexique) (1866) кітабына қоса таңдалды. Дегенмен, оның бұрынғы суреттері ежелгі майя және ежелгі Мысыр арасындағы байланыс туралы меңзегендей, Брассюр де Бурбурдың мәтініне енгізілгендер ежелгі Грекия мен Римнің классикалық дәуірін еске түсірді. Оның Паленкедегі Жазулар ғибадатханасындағы майя жазуларының панельдерін бейнелеген суреттерінде фил бастарының айқын суреттері болды (қазір бұл қателікпен қосылған безендірулер екені белгілі). Бұл ежелгі майя және Азия арасындағы байланыс, сондай-ақ ежелгі және жаңа әлемнің өркениеттері арасындағы ортақ байланыс ретінде Атлантиданың мифтік жоғалған құрлығының рөлі туралы әртүрлі болжамдарға себеп болды. Вальдек өзі тапқандардың көптеген литографияларын жариялады. Оның соңғы суреттері 1866 жылы, оның жүз жылдық мерейтойында жарық көрді.
Waldeck's first contact with the art of ancient Mesoamerica was when he was hired by the publisher Henry Berthoud to prepare some plates for an 1822 book entitled Description of the Ruins of an Ancient City. This book was an English translation of the 1787 report on Palenque by Antonio del Río which had been commissioned for Charles III of Spain and then sat unpublished in the National Archives of Spain. Waldeck's illustrations of Palenque were chosen to accompany Monuments anciens du Mexique (Palenque, et autres ruines de l'ancienne civilisation du Mexique) (1866) by Charles Étienne Brasseur de Bourbourg. However, just as his earlier illustrations had implied connections between the ancient Maya and ancient Egypt, the ones included with Brasseur de Bourbourg's text invoked the Classical antiquity of ancient Greece and Rome. His illustrations of panels of Maya script in the Temple of Inscriptions at Palenque included clear depictions of heads of elephants (now known to be erroneous embellishments). This fueled speculation about contact between the ancient Maya and Asia and the role of the mythical lost continent of Atlantis as a common link between ancient civilizations of the Old and New Worlds. Waldeck published numerous lithographs of what he had come across. His last set of prints was published in 1866 when he celebrated his centennial.
Өлім
Уолдек өмірінің соңына дейін, шамамен 109 жас 45 күндікке дейін белсенді болды деген мәлімдеме бар. Ол Париждегі Елисей даласының жанында сұлу әйелге қарап тұрғанда жүрек талмасынан көз жұмған деп есептеледі. Тарихшылар Уолдекті 120 жасқа толғанын айтқан "әйгілі қиялкеш" деп сипаттаған. Ол лимон суына малынған турпаны жеп өмірін ұзартқаны туралы да әңгімелер бар. Оның туған және қайтыс болған күндері расталмаған.
Waldeck is alleged to have been active until his death, at the claimed age of 109 years 45 days. He supposedly died of a heart attack while eying a beautiful woman near the Champs Élysées in Paris. Waldeck has been described by historians as a "notorious fantasist" who stated he was 120 years old. It was alleged that he prolonged his life by consuming horseradish soaked in lemon juice. His birth and death date have not been verified.