Кіріспе

19 ғасырдағы француз мемлекет қайраткері, Премьер-министр (1879) және Франция елшісі Уильям Генри Уоддингтон (11 желтоқсан 1826 – 13 қаңтар 1894) – француз мемлекет қайраткері, 1879 жылы Премьер-министр қызметін атқарған, сондай-ақ Лондондағы Франция елшісі болған.

Ерте өмір және білім

Уоддингтон Еур-э-Лоирдегі Сен-Реми шатосында дүниеге келді. Ол бай британдық өнеркәсіпші Томас Уоддингтонның ұлы, оның отбасы Францияда ірі мақта фабрикасын – Établissements Waddington fils et Cie құрған.

Оның әкесі мен анасы Анна (құрметті аты Чишолм) екеуі де Франция азаматтығын алған, ал Уоддингтон бастауыш білімін Париждегі Луи-ле-Гран лицейінде алды. Содан кейін ол Ұлыбританиядағы Регби мектебіне жіберілді, оның тәрбиесімен ағасы Уолтер Ширли айналысты. Регбиден кейін ол Кембридж университетінің Тринити колледжіне қабылданды; ол классика пәнінен екінші сыйлықты және беделді канцлердің алтын медалін жеңіп алды. Уоддингтон 1849 жылдың наурыз айында Темзада өткен Оксфорд пен Кембриджтің қайық жарысында жеңіске жеткен Кембриджтің сегіздігі құрамында болды; ол сол жылдың желтоқсан айында өткен қайталама жарысқа қатыспады, онда Оксфорд жеңіске жетті.

Археологиялық зерттеулер

Францияға оралған соң, Уоддингтон бірнеше жыл археологиялық зерттеулермен шұғылданды. Ол Кіші Азия, Грекия және Сирияны шарлап, алған тәжірибесі мен жаңалықтары екі «Мемуарда» баяндалған, алғашқысы Француз институтымен жарияланды, ал кейіннен оның «Нумизматикалық және филологиялық жинағы» (1861) деген атпен шықты. 1856 жылы «Кембридж эсселерінде» жарияланған «Франциядағы протестант шіркеуі» атты мақаласын есептемегенде, оның қалған барлық еңбектері археологияға қатысты. Оларға оның «Рим империясының Азия провинцияларының басшыларының тізімі» (1872) және Диоклетианның бағаларды шектеу туралы жарлығы мен Филипп Ле Бастың «Археологиялық саяхаты» (1868–1877) кітаптарының басылымдары кіреді. 1865 жылы Лондон Антикварлар қоғамының мүшесі болған Уоддингтон, сондай-ақ «Жазбалар және әдебиет академиясының» мүшесі болып сайланды.

Депутаттар палатасы

1865 және 1860 жылдары Эна департаментінен депутаттар палатасына сайлауға қатысып, сәтті бола алмағаннан кейін, Уоддингтон 1871 жылғы қаңтарда депутат болып сайланды. 1873 жылы ол премьер-министр Дюфурдың 18-24 мамыр 1873 жылдар аралығындағы, қысқа ғана өмір сүрген екінші үкіметінде Халыққа білім беру министрі болып тағайындалды.

Айн Сенатының сенаторы

1876 жылдың 30 қаңтарында ол Эна департаментінің сенаторы болып сайланды және премьер-министр Дюфоре оны қайтадан Халыққа білім беру министрлігіне ұсынды. Оған мемлекетке қосымша өкілеттіктер беру туралы заң жобасын жасау міндеті жүктелді, бұл қиын міндетті ол палата арқылы келісімге келтірді, бірақ Сенатта жеңіліске ұшырады. Ол Жюль Симонның премьер-министрлігі кезінде 16 мамыр 1877 жылғы Сейзе май конституциялық дағдарысынан қызметтен алынғанға дейін қызмет етті. 1877 жылдың қазан айында өткен жалпы сайлауда республикашылдардың жеңісі Вэддингтонды сыртқы істер министрі ретінде үкіметке қайтарды, қайтадан премьер-министр Дюфоре басшылығымен. Ол 1878 жылғы Берлин конгресіндегі француз уәкілдерінің бірі болды. Кипрдің Ұлыбританияға өткізілуі алғашқыда француз баспасөзінде оның дипломатиялық беделіне ауыр соққы ретінде қабылданды, бірақ лорд Солсберимен болған келіссөздерінің нәтижесінде Ұлыбританияның Тунис мәселесінде Францияға еркін қол беруге келіскені анық болды. 1885 жылы ол сенатор болып қайта сайланды. Олардың бір ұлы болды – Франсис Ричард, ол 1903 жылдың 18 қаңтарында Парижде вице-адмирал Жан Шарль Александр Салландруз де Ламорнайдың қызы Шарлоттаға үйленді. Шарлотта Шарль Салландруз де Ламорнайдың немересі болды.