Кіріспе

Шығыс Ресейдегі жол – R504 Колыма тас жолы (Федеральная автомобильная дорога «Колыма», Federal'naya Avtomobil'naya Doroga «Kolyma», "Федералды автомобиль тас жолы 'Колыма'"), М56 бағытының бір бөлігі. Бұл жол Ресейдің Қиыр Шығысы арқылы өтеді және Магадан қаласын Лена өзенінің шығыс жағасындағы, Якутск қаласының қарсы жағында орналасқан Нижний Бестях қаласымен байланыстырады. Нижний Бестяхта Колыма тас жолы Лена тас жолымен қосылады. Халық арасында Колыма тас жолы "Сүйек жолы" (орысша: Дорога Костей Doróga Kostéy) деп аталады. Жергілікті жұртшылық бұл жолды Колымская трасса (орысша: Колымская трасса Kolýmskaya trássa) деп біледі.

Тарих

Дальстрой құрылыс басқармасы Кеңес Одағының сталиндік дәуірінде Колыма тас жолын салды. 1932 жылы Севвостлаг еңбек лагерінің тұтқындары жолдың алғашқы бөлігін салуды бастады, ал құрылыс 1953 жылға дейін ГУЛАГ еңбегін пайдалана отырып жалғасты. Кейбір адамдар бұл жолды еске алу орны деп санайды, себебі жол салынып жатқанда қаза болған шамамен 250 000 – 1 000 000 тұтқын жұмысшының сүйектері жолдың астында немесе маңында жерленген деген әңгіме бар. Бірақ, бұл мәліметті растайтын құжатталған деректер әлі табылмады. Жол мәңгілік тоңға салынғандықтан, батыстық және оппозициялық дереккөздерде кең таралған аңыз бойынша, өлгендердің денелерін көму үшін жаңа қабір қазудың орнына, жолдың негізіне жерлеу оңайырақ болған.

Қазіргі

2008 жылы жолға федералдық жол мәртебесі берілді және қазір ол жыл бойында күтіліп тұратын, кез келген ауа райында жүріп өтуге болатын шағыл жол. Жол жаңартылғанда, бағыты Кюбемеден Кадыкчанға дейін Томтор арқылы айналып өту үшін өзгертілді, ал енді Кюбемеден Кадыкчанға дейін Уст-Нера қаласы арқылы солтүстікке қарайғы бағытпен өтеді. Томтор арқылы 420 шақырымдық ескі жол бөлігі көбінесе күтілмеген, ал Томтор мен Кадыкчан арасындағы 200 шақырымдық бөлігі толығымен тасталып кеткен. Бұл бөлік Ескі жазғы жол деп аталады және жазда су шайып, көпірлер бұзылып, жолдың кейбір бөліктері өзендерге қайтарылғандықтан жағдайы нашарлаған. Қыс мезгілінде мұз қатып қалған өзендер арқылы өтуге көмектеседі. Ескі жазғы жол мотоциклмен және 4WD көліктерімен саяхат жасайтындар үшін үлкен сынақ болып табылады. Аймақ қыста өте суық. Тас жолдан шамамен 100 шақырым қашықтықта орналасқан Оймякон қаласы жер бетіндегі ең суық мекенді жер деп есептеледі. Оймяконның қаңтар айындағы орташа ең төменгі температурасы -50°C құрайды. 2020 жылы бір жасөспірім автокөлік жүргізушісі Google Maps-тің нұсқауларын орындап, Томтор арқылы өтетін, қысқарақ, бірақ тасталып кеткен жол бөлігін пайдалануға тырысып, машинасы бұзылып қалып, мұздап қатып қалды. Оның серігі аяқ-қолдарының көп бөлігін мұздан айырылды.

Чукоткаға баратын жол

Анадыр тас жолы жобасы Колыма тас жолынан Чукоткадағы Анадырға дейін Омсукчан, Омолон және Илерней қалаларынан өтеді, сондай-ақ Билибино және Егвекинотқа салалармен жалғасады, жол құрылысын қамтиды. Жолдың алғашқы 50 шақырымының құрылысы 2012 жылы басталды.