Кіріспе

1995 жылы Грэм Хэнкок жазған кітап

"Құдайлардың саусақтарының іздері: Жердің жоғалған өркениетінің дәлелі" – 1995 жылы британдық жазушы Грэм Хэнкок жазған псевдоархеологиялық кітап. Кітапта тарихқа дейінгі дәуірде жоғары дамыған өркениет болғаны, және осы өркениеттің барлық кейінгі белгілі ежелгі тарихи өркениеттердің ортақ түбірі болғаны туралы айтылады. Автор соңғы мұз дәуірінің аяқталуына таман осы өркениеттің күйреуге ұшырағанын, бірақ астрономия, сәулет және математика сияқты білімдерін ізбасарларына жеткізгенін алға тартады. Осы кітаптан кейін "Құдайлардың сиқыршылары" жарық көрді.

Қабылдау

Ғылыми қауымның өкілдері кітапта ұсынылған пікірлерді жалған ғылым және жалған археология деп сипаттады. Канадалық автор Хизер Прингл «Құдайлардың саусақ іздері» атты кітабын H. S. Bellamy және Денис Саурат еңбектерінен басталып, Генрих Гиммлердің танымал нәсілдік зерттеу институты – «Аненербе» мен нацистік археолог Эдмунд Кистің «ақылға сыймас теорияларына» дейінгі жалған ғылыми дәстүрдің ішінде қарастырды. Прингл Тиуанакудың пайда болуына қатысты «Құдайлардың саусақ іздері» кітабындағы «қияметтік болжамдарға» назар салып, Хэнкокты «аңызшы» деп атады. Кеннет Федер бұл кітаптың археология саласында білімі жоқ жазушының «викториялық саяхатнамасын» еске алатынын айтты, ол өзі сапарлаған ежелгі цивилизациялардың жетістіктерін мистикалық ақ нәсілге жатқызған, ал Хэнкок майяларды «жунглиде өмір сүретін үндістер» деп атап, олардың күрделі күнтізбе құра алмағандарын мәлімдеген. Федер Хэнкоктің Игнатиус Доннелли, Чарльз Хапгуд, Артур Поснанский, Роберт Баувал және Энтони Уэст сияқты маргиналды авторлардың идеяларын синтездеуін «шынымен қабылдау қиын» деп бағалады. «Құдайлардың саусақ іздері» 27 тілге аударылып, дүние жүзінде 5 миллион дана сатылған. Хэнкок кейбір сыншыларға 2001 жылы жаңа кіріспе және қосымшалармен жаңартылған кітаптың қайта басылымын шығару арқылы жауап берді, ол «Құдайлардың саусақ іздері: ізденіс жалғасуда» деп аталды. Әсері «Құдайлардың саусақ іздері» 2009 жылғы «2012» апат фильмінің шабыт көзі ретінде көрсетілді. 2009 жылдың қараша айында Лондонның «Time Out» журналына берген сұхбатында фильмнің режиссері Роланд Эммерих: «Мен әрқашан Киелі кітаптағы су тасқыны туралы фильм түсіргім келді, бірақ маған ынталандыратын нәрсе табылмады. Грэм Хэнкоктың «Құдайлардың саусақ іздері» кітабынан Жер қыртысының жылжу теориясы туралы алғаш рет білдім» деді. «10,000 BC» Blu-ray дискісіндегі қосымша материалдарда режиссер Эммерих және оның әріптес сценаристі Харальд Клозер олардың да осы кітаптан шабыт алғанын айтты.