Кіріспе
2005 жылы түсірілген Прадип Саркардың «Паринета» фильмі – 2005 жылы шыққан үнді хинди тіліндегі музыкалық романтикалық фильм. Бұл фильм Сарат Чандра Чаттопадхайдың 1914 жылғы бір аттас бенгал тіліндегі повесінің бейімделуі. Фильмді тұңғыш рет режиссерлік жұмыс жасаған Прадип Саркар түсірген, сценарийін фильмнің продюсері Видху Винод Чопра жазған. Басты рөлдерде Санжай Датт, Сайф Али Хан және Видья Балан (Болливудтегі дебюті), ал қосалқы рөлдерде Райма Сен, Сабясачи Чакрабарти және Диа Мирза ойнаған. Фильмде үнді әдебиеті мен киносына қатысты маңызды сілтемелер бар. «Паринета» негізінен Лалита мен Шекхардың тағдырына арналған. Шекхар мен Лалита бала кезінен дос болып, бірте-бірте бұл достық махаббатқа айналады. Бірқатар түсініспеушіліктер туындайды және Шекхардың әкесі жасаған қастандықтар салдарынан олар ажырасып кетеді. Сюжет Лалитаның отбасына көмектесетін Гириштің келуімен одан әрі дамиды. Ақырында Шекхардың махаббаты әкесінің ашкөздігінен басым түсіп, ол Лалитаны іздеп табады. «Паринета» 2005 жылдың 10 маусымында көрсетілімге шықты. Бастапқы күмәндерге қарамастан, фильм кассада сәтті болды, бүкіл әлем бойынша 32,63 крор рупи табыс тапты. Фильмнің сценарийі, саундтрегі, өндіріс дизайны, костюмдері және актерлердің ойыны мақталып, жағымды пікірлер алды. Алайда, фильмнің қарқыны мен кульминациясы сынға ұшырады. Ол бірнеше халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді. 53-ші Ұлттық кино марапатында «Паринета» «Режиссердің ең үздік дебюті» (Саркар) атағын жеңіп алды. 51-ші Filmfare Awards марапатында фильм «Үздік фильм», «Үздік режиссер» (Саркар), «Үздік актер» (Хан) және «Үздік актриса» (Балан), сондай-ақ «Үздік қосалқы актер» (Датт) сияқты 13 номинацияға ие болды және 4 марапатты жеңіп алды, оның ішінде «Үздік әйел дебюті» (Балан) де табысты болды.
Parineeta is a 2005 Indian Hindi language musical romance film adaptation of Sarat Chandra Chattopadhyay's 1914 Bengali novella of the same name. Directed by debutant Pradeep Sarkar, it was based upon a screenplay by the film's producer, Vidhu Vinod Chopra. The film stars Sanjay Dutt, Saif Ali Khan, and Vidya Balan (in her Bollywood debut) in lead roles, with Raima Sen, Sabyasachi Chakrabarty and Dia Mirza in supporting roles. The film has several notable allusions to Indian literature and cinema. Parineeta primarily revolves around the lead characters, Lalita and Shekhar. Since childhood, Shekhar and Lalita have been friends and slowly this friendship blossoms into love. A series of misunderstandings surface and they are separated due to the conniving schemes of Shekhar's father. The plot deepens with the arrival of Girish, who supports Lalita's family. Eventually, Shekhar's love defies his father's greed and he seeks out Lalita. Parineeta released on 10 June 2005, and despite pre release inhibitions, it proved to be a commercial success at the box office, grossing ₹32.63 crore worldwide. It received positive reviews upon release, with praise for its screenplay, soundtrack, production design, costumes and performances of the cast; however its pacing and climax received criticism. It was showcased at several international film festivals. At the 53rd National Film Awards, Parineeta won Best Debut Film of a Director (Sarkar). At the 51st Filmfare Awards, the film received a leading 13 nominations, including Best Film, Best Director (Sarkar), Best Actor (Khan) and Best Actress (Balan) and Best Supporting Actor (Dutt), and won 4 awards, including Best Female Debut (Balan).
Сюжет
Бұл оқиға 1962 жылы Калькуттада орын алады. Кредиттерде бұрынғы Калькуттаның көріністері мен баяндаушының (Амитабх Баччан) осы дәуірге кіріспесі көрсетіледі. Шекхардың ой-санасында бала кезіндегі досы Лалитаның оны атын атап шақырып жатқаны көрінеді. Осы арада төменгі қабатта музыкалық мерекелер басталады, өйткені Шехар өзінің көршісіндегі жесір Васундхарамен кездеседі, ол күйеуі Гурчархан қайтыс болғаннан кейін отбасын қолдаған күйеуінің ұлы Гиришке (Санжай Датт) риза. Лалита Шекхарға ойыншықтап, неге оған немқұрайды қарағанын сұрайды. Шекхар оны үйленгеніне қарамастан, осылай сөйлегені үшін сөгіп қояды. Ашулы Шекхар үйіне оралып, өзінің сүйікті әуенін орындайды. Флешбекте жас Шекхардың Рабиндранат Тагордың күйін пианинода ойнап жатқаны, ал жас Лалита мен Коэльдің жанында болғаны көрінеді. Ата-анасы жол апатынан қайтыс болған Лалита Гурчарханның отбасында тұрады. Коэль оның туысы, ал Шару оның көршісі. Бұл көрініс Шекхардың санасына сіңіп, ол қайғы мен жоғалту туралы ән айтады. Уақыт өте келе олар жақын достар болып өседі. Көтерілісші әрі музыкаға бейім Шекхар күндерін Рабиндранат Тагордың немесе Элвис Преслидің музыкасын ойнатумен және Лалитамен бірге әндер құрастырумен өткізеді, ол өзінің ақылды әкесінің бизнесіне кірмейді. Бұл бүліктің бір бөлігі - Шекхардың әкесі Шекхарға үйленгісі келетін бай өнеркәсіпшінің сұлу, бірақ айлакер қызы Гаятри Тантиямен кездесуге қарсылық білдіру. Осы арада Лондоннан келген темір бизнесмені Гириш Шарұттың үйіне кіреді. Гириш Лалитаға ғашық болса, Коэль Гирішке ғашық. Шехардың Лалитаның Гиришпен жақын достығына қызғанышы бар. Бір күні Ройдің кеңсесінде жұмыс істейтін Лалита Гурчарханның ата-бабаларының сарайынан қонақ үй салуды еске алады. Бұған дейін Гурчархан өзінің барлығын ипотекаға салып, Н.Ройдан қарыз алған болатын. Егер ол ақшаны бірнеше ай ішінде төлемесе, онда Навин Рой мүлкін өз қолына алады. Ол Шекхардан ақша сұрауға кіріседі. Күтпеген жағдайдың кесірінен бұл мүмкін емес, ал Гириш мұны түсінгеннен кейін Гурчарханды өзінің бизнес серіктесі етіп, олардың проблемасын жеңілдетеді. Гурчархан қарызын өтегеннен кейін Шекхар Лалитаның неге оның орнына Гриштен ақша сұрағанын ойлайды. Бірде Шекхар мен Лалита гүл шоқтарын алмасып, ешкімге білдірмей "ерлі-зайыпты" болып қалады. Шехер Дарджилингке іс сапарына кеткенде, Навин Рой өзінің қонақ үй жобасының жоғалғаны туралы Лалитаға қатты наразылық білдіріп, оны масқаралайды. Рой Гурчарханның үйі мен оның үйінің арасында қабырға салады. Бұл олардың қарым-қатынасының аяқталуын білдіреді. Гурчархан бұны сезімге түсіре алмай, жүрек соғысына ұшырайды. Шекхар қайтып келгенде, Рой оған анасының денсаулығы нашар екенін айтады, ал Гурчархан Лалита мен Гириштің үйлену туралы жазбаны қатыгездікпен қосады. Шекхар үйлену туралы естіп, ашуланып, Лалитаға қарайды, оны әкесі сияқты қорлайды. Осы арада Гириш Гурчарханның отбасына көмектесіп, оларды жүрекке емделу үшін Лондонға алып барады. Ғаилә Лондоннан оралғанда, Шекхар Гириш пен Лалита үйленген деп санайды және Гайатриге үйленуге келіседі. Фильм Шекхардың үйлену тойының түніне қайта оралады, онда Гириш Гурчарханның сарайының меншік құжаттарын береді. Ол Шекхарды шошытып, Лалита оның ұсынысын қабылдамағаны үшін Коелге үйленгенін айтады. Шекхар әкесіне қарсы шығып, екі отбасын бөліп тұрған қабырғаны құлатады. Содан кейін ол Лалитаны үйіне келін ретінде алып келеді, бұл анасының қуанышына себеп болады.
Негізгі элементтер
Паринетадан бұрын Прадип Саркар жарнама саласында белгілі бір тұлға болды. 17 жыл бойы негізгі жарнамада және 7 жыл бойы жарнамалық фильмдер мен коммерциялық кино түсіруде ол шамамен 1000 жарнамалық ролик және 15 музыкалық бейнеклип жасады. Продюсер Видху Винод Чопра оның музыкалық бейнеклиптерін көріп, Саркармен байланысып, «Миссия Кашмир» (2000) фильмінің бірнеше музыкалық бейнеклиптерін түсіруді ұсынды. Музыкалық бейнеклиптер саласында өзінің орнын тапқаннан кейін Саркар Паринета фильмін түсіру туралы идеяны Чопраға ұсынды. Басқа бір сұхбатында Чопра фильм романның бейімделуі болғандықтан, ол сценарийге белсенді қатысқанын мойындады. Фильмді бейімдеу туралы сөз болғанда, Чопра Саркар мен Натараджан Субраманиямға (фильмнің операторы) көне стильдегі визуалды шешімдер ұсынғаны үшін алғыс айтты. Сейф Әли Хан фильмді бастапқыда заманауи стильде түсіруге тырысқандарын айтты. Бірақ фильмнің жасаушылары осы бейнелеуді ұнатпағандықтан, түсірілім 60-шы жылдардың стилінде басталды. Чопра Саркардың режиссерлік қабілетіне сенгені туралы бір қызықты оқиғаны айтты. Ол фильмнің шығындарына арналған чектерге өзі жеке қол қоймағанын, ақшаны Саркардың банк шотына аударғанын және чектерді соңында Саркар мен оның әйелі қол қойғанын мәлімдеді. Чопра Видьяның актерлік шеберлігін сынау үшін алты ай уақыт кеткенін, одан кейін ғана оның қабілетіне көз жеткізгенін айтты. Ол бастапқыда Аишвария Рай немесе Рани Мукерджи сияқты белгілі актрисалармен жұмыс істеуді жоспарлаған. Алайда Видья Лалита рөлін сомдағаннан кейін, ол оның өнерін жоғары бағалады. Рөл содан кейін Дия Мирзаға берілді, ол сценарийді қатты ұнатып, рөлдің кішкентай болса да оны ойнауға келісті. Раима Сеннің де Чопра мен Саркармен жұмыс істеуге деген ниеті болған. Фильмнің көп бөлігі Калькуттада түсірілсе, шағын бөлігі Дарджилингте түсірілді. «Паринета» фильмінің музыкасына қатысты үміттер жоғары болды, себебі Чопраның бұрынғы фильмдеріндегі музыка, мысалы «1942: A Love Story» (1994) және «Миссия Кашмир» (2000) марапаттарға ие болған. «Паринета» фильмінің музыкалық директоры Шантану Моитра бір жыл бойы жұмыс істегеннен кейін, алты әнді таңдағанға дейін жүздеген мелодиялар жазды. Саундтрек аяқталғаннан кейін Чопра музыканттың қабілетін бағалап, Моитраның бұрынғы Боливуд музыка директоры Р.Д. Бурман сияқты бола алатынын айтты.
Кіріс және рейтингтер
2005 жылдың соңында Паринета Индияда 170 миллионнан астам рупи жинады. Шетелде де сәтті болды, Ұлыбританияда 36 миллион рупи, Солтүстік Америкада 35 миллион рупи, ал басқа елдерде 15 миллион рупи жинады.
Пікірлер, сын және даулар
2005 жылғы 10 маусымда көрсетілімге шығар алдында бір алдын ала шолу фильмнің кассада қалай табыс табатынын күмәндандырды. 1953 жылғы нұсқамен салыстыра отырып, алдын ала шолу режиссер Саркардың дебюті, фильм түсірудегі тәжірибесінің жетіспеуі, дебютнт актриса Баланның Лалита рөлін дұрыс сомдай алмауы, заманауи актерлердің 1960-шы жылдарды бейнелеуі, сондай-ақ Шантану Мойтраның осы уақытқа дейін әсерлі болмаған саундтректері сәтті бейімделуге кедергі келтіруі мүмкін екенін айтты. Көрсетілімнен кейін сол сыншы: "Виду Винод Чопраның "Паринета" – сол аттас ескі классикалық романның жаңаша түсірілімі. Жастар буыны жақсы қабылдаған махаббат оқиғасы, жылдың ең табысты фильміне айналды" деді. Фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, бірі фильмді "әдемі айтылған керемет оқиға. Бұл біздің көпшілігіміз күтетін және кино тәжірибесінде көбінесе армандап қалатын нәрсеге жақын" деп атады. About.com сайтының бір рецензенты бұл фильмді "адамдық сезімдерге және жалқы драмаға толы, қызықты және мәңгілік оқиғаның заманауи қайта баяндалуы" деп сипаттады. Рецензент фильмді түсірудің барлық нюанстарында бағалап, оның "тамаша музыкалық қосымшамен күшейтілгенін және Санжай Датт, Сайф Али Хан, Раима Сен, Дия Мирза және Лалита рөліндегі дебютнт Видя Баланның керемет ойынымен ерекшеленетінін" айтты. Фильм жақсы қабылдануына байланысты, фильмнің шығуынан кейін бірнеше апта ішінде повестьтің 3000 данасы сатылды. Variety басылымынан Дерек Элли "Паринета" – "керемет кейіпкерлермен толы, көзді қуантатын Болливудтың жоғары деңгейдегі туындысы" деп жазды. Ол сондай-ақ "финал әлі де эмоционалдық күшті болғанымен, тым артық жасалғандай көрінеді" деді. Mid Day сайтының аралас рецензиясында "Прадип Саркар оқиғаны сиқырлы түрде тоқиды, әсіресе бірінші жартысында, фильмнің ерекше көзге түсетін винтаждық стилін нақты костюмдермен, реквизиттермен және Калькуттаның көшелерімен толықтырады" делінген. Алайда, рецензия фильмнің финалын әуесқой деп сынап, оның жалпы әсерін азайтады. The Hindu газетінен келген тағы бір рецензия "Оқиға өте қарапайым, бірақ Саркар оны жақсы айтады, Шекхар мен Лалитаның бірнеше керемет кадрларын түсірген" деп басталады. Рецензия соңында "тек финал төзімділіктің шегіне жеткізеді" делінген. Пираттық мәселе "The Indian Express" газетінде жарияланған мақала фильм нарығының қараңғы жағын ашқаннан кейін туды. Фильмнің шығуына бірнеше апта өткен соң, CD дискілері 40 рупийден сатыла бастады. Тағы бір кемшілік – Саркардың жақын досы және жазушы Сумитра Дасгупта фильмнің оқиғасы оның жазып жатқан повестіне өте ұқсас екенін мәлімдеді. 2018 жылғы 16 тамызда, Сайф Али Ханның 48 жылдығында, бұл фильм оның актерлік шеберлігін дәлелдеген туындылардың бірі болды.
Скринингтер
2005 жылы «Паринета» фильмінің актерлері Амстердамда өткен Халықаралық үнді кино марапатының (IIFA) «Әлемдік премьера» кезінде қызыл кілеммен жүрді. Еуропалық премьераның арқасында Саркар фильмнің американдық және британдық прокатта сәтті басталганын айтты. Фильм 2006 жылғы Берлин кинофестивалінде дебюттік 15 туындының ішінде таңдалып алынды. Шопраның өзі таңырқағандай, фильм толық залдарда көрсетіліп, көрермендердің зор қызығушылығын тудырды. Шамамен 100 батыс көрерменін күткен фестивальге келген бір сыншы кинозалдың толығанын және тіпті адамдардың баспалдақтарда да орын үшін тартысқанын көріп таң қалды. 2006 жылдың сәуір айында өткен 24-ші жылдық Миннеаполис-Сент-Пол халықаралық кинофестивалінде «Паринета» 40 елден келген 135 фильмнің арасындағы жалғыз үнді мейнстрим киносы болды. 2006 жылы фильм Палм-Спрингс халықаралық кинофестивалінде, 24-ші Сан-Франциско халықаралық азиялық-американдық кинофестивалінде, Лос-Анджелестің үнді кинофестивалінде, Хельсинки кинофестивалінде және Маракеш халықаралық кинофестивалінде көрсетілді.
Үй медиасы
"Паринета" фильмінің DVD нұсқасының алғашқы нұсқасы 2006 жылғы 30 қазанда UTV Motion Pictures компаниясымен шығарылды. Онда ағылшын, араб, испан, неміс, итальян, малай және француз тілдерінде субтитрлер бар. Қосымша дискіде актерлермен сұхбаттасулар мен фильмнің түсірілу процесіне арналған көріністер ұсынылған. Ол 16:9 Anamorphic кең экранды, Dolby Digital 5.1 Surround дыбыс жүйесі, прогрессивті 24 FPS, кең экранды және NTSC форматында қолжетімді. Фильм сондай-ақ Netflix платформасында да қолжетімді.
Саундтрек
Parineeta фильмінің саундтрегі 2005 жылдың 10 сәуірінде Tips Music компаниясы арқылы жарық көрді. Ол жағымды пікірлер алды, бір сыншы былай деді: "Parineeta саундтрегін мақтау сізді сөздерді таба алмай қиналады. Әр әнде керемет орындаушылық, керемет музыка және керемет өлең болды". Кейіннен 2018 жылы Zee Music Company қайта шығарды. Музыкасын Шантану Моитра жазса, өлеңдерін Свананд Киркире жазды.