Кіріспе

АҚШ Әуе күштері офицері, бірінші лейтенант Феликс Юджин Монкла (21 қазан 1926 жылы туған, 23 қараша 1953 жылы қаза болды деп есептеледі) – 1953 жылы Супериор көлі үстіндегі әуе қорғанысын ұстау миссиясы кезінде жоғалып кеткен АҚШ Әуе күштері (USAF) ұшқышы. Оның жоғалуы кейде Кинросс оқиғасы деп аталады, себебі Монкла сол кезде уақытша Кинросс әуе базасына бекітілген болатын. USAF Монкланың Супериор көліне құлап түскенін хабарлады, ол бұрыс бағытпен ұшып келе жатқан Канада Корольдік Әуе күштерінің (RCAF) C-47 ұшағын қадағалап ұшқан кезде. Есеп бойынша, канадалық ұшақтың пилоты оны ұстап алуға тырысып жатқанын білмеген.

Өмірбаян

Феликс Монкла 1926 жылғы 21 қазанда Луизиана штатының Мансура қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Феликс С. (1894–1957) – жоғары мектептің ғылым пәнінің мұғалімі, мектеп директоры және Бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы, ал анасы Ивонн Беридон Монкла (1900–1961) – тігінші болған. Оның Леони және Мюриэл Энн есімді екі әпкесі де болды. Әкесі ауруханаға түскеннен кейін Монкланың отбасы Луизиана штатының Моровиль қаласына көшіп, оның інісі мен әпкесімен бірге тұруға көшті. Монкла Моровильдегі орта мектепті бітіріп, оқуын аяқтағаннан кейін спорт бойынша стипендия алды. Оқуын бітірген соң АҚШ армиясына қабылданып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияны оккупациялау күштерінің құрамында қызмет етті. Әскери қызметтен кейін Монкла Нью-Орлеан университетінде оқыды, бірақ 1950 жылы Корея соғысы басталғанда қайтадан әскери қызметке жазылды, бұл жолы АҚШ Әуе күштеріне (АҚШӘ) офицер-ұшқыш стажері ретінде қабылданды. Бірнеше ай Техас штатының Даллас қаласында кеңседе жұмыс істегеннен кейін Монкла Уэйкодағы Коннали әуе күштері базасына негізгі ұшқыш даярлығына жіберілді, онда ол Бобби Джин Коулманмен танысып, үйленді. Ол Любоктағы Риз әуе күштері базасында жоғары деңгейдегі ұшқыш даярлығынан өтті, содан кейін Флорида штатының Панама-Сити қаласындағы Тинделл әуе күштері базасында F-89 Scorpion ұшағында оқуын жалғастырды. Панама-Ситиде Боби Джин олардың тұңғыш ұлын дүниеге әкелді. 1952 жылдың шілдесінде Монкла отбасымен Висконсин штатының Мэдисон қаласына көшіп келді, ал Монкланың жоғалуына бес ай бұрын олардың қызы дүниеге келді.

Жоғалу

1953 жылдың 23 қарашасының кешкісін Саулт-Сте. Мари, Мичиган қаласының маңындағы Су-Локс жанындағы Супериор көлінің үстіндегі ерекше нысананы әуе қорғаныс командегі радар операторлары анықтады. Радардан алынған сигналды тексеру үшін Кинросс әуе күштері базасынан F 89C Scorpion истребителі жіберілді; Scorpion истребителін бірінші лейтенант Монкла басқарды, ал екінші лейтенант Роберт Л. Уилсон Scorpion истребителінің радар операторы болды. Уилсонға Scorpion истребителінің радарында объектіні анықтау қиын болды, сондықтан жердегі радар операторлары Монклаға объектінің бағытын көрсетті. Монкла ақырында шамамен 8000 фут биіктікте объектіге жақындады. Жер бақылау станциясы Scorpion истребителін және белгісіз объектіні радар экранында екі "нүкте" ретінде бақылады. Радар экранындағы екі нүкте бір-біріне жақындап, бірігіп кеткендей болды. Монкла нысананың астынан немесе үстінен ұшқан деп есептегеннен кейін, жер бақылауы бірнеше сәттен соң Scorpion истребителі мен объектінің қайтадан екі бөлек нүкте ретінде пайда болатынын күтті. Екі нысан соқтығысқан деп қорқынышты, бірақ жалғыз нүкте бұрынғы бағытымен қозғала берді. Монкламен радио байланысын орнатуға тырысты, бірақ сәтті болмады. АҚШ Әуе күштері мен Канада Корольдік Әуе күштері (RCAF) бірлесіп жедел іздеу-құтқару операциясын ұйымдастырды, бірақ ұшақ немесе оның ұшқыштарының ізі табылған жоқ. Ауа райы іздеу жұмысын қиындатты.

Авиациялық апатты тексеру туралы есеп

АҚШ Әуе күштерінің ресми апатты тергеу баяндамасында F-89 ұшағы бағытынан ауысқан RCAF C-47 Skytrain ұшағын тексеру үшін жіберілгені айтылған. F-89 ұшағы 8000 фут биіктікте ұшып келе жатқанда, басқа ұшақпен кездесіп, бірігіп кетті, бұл ұстау кезінде күтілген жағдай еді. Екі нысан радиолокаторда біріккеннен кейін оның IFF сигналы да жоғалды. Радиоарнасы арқылы экипажбен байланысуға әрекеттер сәтсіз аяқталды, бірақ іздеу жұмысына жіберілген тағы бір F-89 ұшағының пилоты апат комиссиясына берген куәлігінде, ұшақ жоғалғаннан шамамен қырық минут өткен соң пилоттан қысқа радиохабар естігенін мәлімдеді. Әскери-әуе күштерінің тергеушілері Монкланың бас айнуы мүмкін екенін және Супериор көліне құлап түскенін хабарлады. Әуе күштері Монкланың кейде бас айнуға бейім екенін айтты: «Тергеудің кейінгі кезеңдерінде алынған қосымша мәліметтер лейтенант Монкланың қалыпты деңгейден сәл көп бас айнуға шалдығуы мүмкін екенін көрсетті. Осы мәліметтерді зерттегенде, лейтенант Монкланың бұрынғы әріптестерінен алынған мәлімдемелердің тікелей дәлел емес екені және олар естімел ақпарат ретінде қарастырылғаны анықталды». Пилоттардың бас айнуы АҚШ Әуе күштерінің апатты тергеу комиссиясының ешбір қорытындысында немесе шешімінде себеп немесе ықтимал себеп ретінде көрсетілмеген. Ресми апат есебінде белгісіз нысан алғаш рет радарда байқалғанда, ол RCAF ұшағы «VC 912» деп саналған, бірақ ұшу жоспарынан шамамен отыз мильге ауытқуына байланысты «БЕЛГІСІЗ» деп жіктелген. Бұл мәлімдемені RCAF рейсінің пилоты Джеральд Фосберг VisionTV телеарнасының «Enigma» сериясы үшін түсірілген Дэвид Черняктың «The Moncla Memories» деректі фильміндегі сұхбатында нақты жоққа шығарды. НЛО жазушысы Дональд Кейхоу 1955 жылғы «Ұшқыш тәрелкелердің құпиясы» кітабында, Селфридж әуе базасынан «Кинросс [sic] аэродромынан шыққан F-89 ұшағын ұшқыш тәрелке соққан деген қауесет туралы» телефон қоңырауы алғанын айтады, бірақ ақпараттық офицер лейтенант Роберт К. Уайтқа қоңырау шалғанда, ол «сол жағдайда белгісіз нысан – канадтық DC-3 ұшағы екенін» мәлімдеді. Ол қателікпен шлюздердің үстінен ұшып өткен. «Шлюздер» дегені – АҚШ-Канада шекарасындағы Су-Сент-Мари қаласындағы Су шлюздарының үстіндегі шектеулі әуе кеңістігі, Супериор көлінің оңтүстік-шығыс жағында орналасқан.

1968 жылы табылған бөлшектер туралы есептер

1968 жылдың қазан айының соңында Супериор көлінің шығыс жағалауында табылған ұшақ бөліктері жоғалған F-89 ұшағынан болуы мүмкін. АҚШ Әскери-әуе күштерінің офицері бұл бөліктердің әскери реактивтік ұшаққа тиесілі екенін растады, ал жаңалықтар Монкланың F-89 ұшағынан болуы мүмкін деген болжамдарды таратыпты. Бұл бөліктердің кімге тиесілі екені ешқашан жарияланбады, ал Канада үкіметі олардың табылғаны туралы ешқандай мәліметі жоқ екенін мәлімдеді.

2006 жылғы "Ұлы көлдердегі суға түсу компаниясы" аңызы

2006 жылы интернетте НЛО әуесқойлары арасында тараған әңгімеге сәйкес, өздерін "Ұлы көлдер суға бату компаниясы" деп атаған Мичиган штатының суға батушылар тобы Монкланың F-89 ұшағын Супериор көлінің түбінде, ұшақ радардан жоғалып кеткен шамамен сол жерде тапқан.