Кодаиканал обсерваториясы: Күн туралы зерттеулер мен байқаулар тарихы
Kodaikanal Solar Observatory
Кодайканал обсерваториясы: Үндістанның ең көне күн бақылау стансасы. Эвершед эффекті ашылған, күн туралы үздіксіз деректер жиналады. Географиялық артықшылықтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кодайканал Күн обсерваториясы – Үндістан астрофизика институтының меншігіндегі және басқаратын күн обсерваториясы. Ол Палани тауларының оңтүстік бөлігінде, Кодайканал қаласынан орналасқан. Эвершед эффектісі алғаш рет осы обсерваторияда 1909 жылғы қаңтарда анықталған. Лаборатория жинаған күн туралы деректер Үндістандағы осы сипаттағы ең ұзақ және үздірілмей жиналатын деректер қатары болып табылады. Кодайканалдың ерекше географиялық орналасуының арқасында экваторлық электрожектің нақты бақылаулары осы жерде жүргізіледі. Мұнда ионосфералық зондтаулар, геомагниттік, F аймағындағы тік бұрылыс және жер бетіндегі бақылаулар тұрақты түрде жүргізіледі. Алынған деректердің қорытындысы ұлттық (Индия метеорологиялық департаменті) және халықаралық (Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым, Global Atmosphere Watch) дерек орталықтарына жіберіледі. Олардың штаттық құрамында екі ғалым және үш техник бар.
The Kodaikanal Solar Observatory is a solar observatory owned and operated by the Indian Institute of Astrophysics. It is on the southern tip of the Palani Hills from Kodaikanal. The Evershed effect was first detected at this observatory in January 1909. Solar data collected by the lab is the oldest continuous series of its kind in India. Precise observations of the equatorial electrojet are made here due to the unique geography of Kodaikanal. Ionospheric soundings, geomagnetic, F region vertical drift and surface observations are made here regularly. Summaries of the data obtained are sent to national (India Meteorological Department) and global (World Meteorological Organization, Global Atmosphere Watch) data centers. They have a full time staff of two scientists and three technicians.
Толық дискті суретке түсіру
Француздық Lerebours et Secretan оптика фирмасының Париждегі 15 см апертуралы ағылшын тізіліміндегі гелиостаттық рефракторы 1850 жылы сатып алынған және 1898 жылы Grubb Parsons фотогелиограф ретінде жұмыс істеу үшін 20 см-ге жаңартылған. Ол 1900 жылдардың басынан бері күннің 20 см ақ жарық суреттерін күннің жағдайына қарай күнделікті алу үшін қолданылып келеді. 20 см-лік рефрактор кейде кометалар мен оккультацияларды бақылау үшін пайдаланылады және кейде түндегі аспанды көруге келушілерге қолжетімді болады. Күннің K альфа және H альфа спектральдық сызықтарында 6 см диаметрлі толық дискінің суреттерін беретін екі спектрогелиограф тұрақты түрде қолданылады. 46 см диаметрлі Фуко сидеростаты жарықты 30 см апертуралы f/22, Cooke үштік линзасына бағыттайды. Екі призмалы K альфа спектрогелиографтары 1904 жылы, ал H альфа дифракциялық торлы спектрогелиографтары 1911 жылы қолданысқа енгізілді. 1912 жылдан бері күннің толық шеңберіндегі суреттерді алу үшін K фильтрінде күн дискісін жабу әдісі қолданылады. Бұл бақылаулар мен ақ жарық суреттері жылына 200 шамасында күнде алынады. 46 см-лік сидеростаттан шыққан жарық 15 см-лік Zeiss ахромат объективіне бағытталады, ол f/15 сәулесін және 2 см-лік бейнені қамтамасыз етеді. К-фильтр граммасын тіркеу үшін 1k x 1k Photometrix CCD-мен бірге префильтр және daystar Ca K тар жолақты фильтр қолданылады. Тұрақты бақылаулар 1996 жылы басталды. Синоптикалық бақылаулардан басқа, жақсы немесе өте жақсы көріну күндері уақыт тізбектері алынады.
A 15 cm aperture English mounted Heliostatic refractor by the French optical firm of Lerebours et Secretan of Paris, acquired in 1850 and remodeled to 20 cm by Grubb Parsons in 1898 to serve as a photoheliograph, has been in use since the early 1900s to obtain daily 20 cm white light pictures of the sun, sky permitting. The 20 cm refractor is used occasionally for cometary and occultation observations and sometimes made available to visitors for night sky viewing. Twin spectroheliographs giving 6 cm diameter full disc photographs of the sun in K alpha and H alpha spectral lines are in regular use. A 46 cm diameter Foucault siderostat feeds light to a 30 cm aperture f/22, Cooke triplet lens. The two prism K alpha spectroheliographs were acquired in 1904 and the H alpha diffraction grating spectroheliograph was operational in 1911. Since 1912, prominent pictures over the full limb are being obtained in K by blocking the solar disc. These observations and the white light pictures are obtained around 200 days a year. Light from the 46 cm siderostat is diverted to a 15 cm Zeiss achromat objective which provides an f/15 beam and a 2 cm image. A prefilter and a daystar Ca K narrow band filter are used together with a Photometrix 1k x 1k CCD to record the K filtergram. Regular observations began in 1996. Besides synoptic observations, temporal sequences are being obtained on days of good to excellent seeing.
Күн туннельді телескоп
Grubb Parson 60 см диаметрлі екі айналы құйылған кварцты коэлостат 11 м мұнара платформасына орнатылған, күн сәулесін жалпақ айна арқылы 60 м ұзын жер асты көлденең "туннеліне" бағыттайды. 38 см апертуралық f/90 акроматы фокустық жазықтықта 34 см диаметрлі күн кескінін қалыптастырады. Телескопта 20 см-лік акромат орнату мүмкіндігі бар, ол 17 см-лік сурет жасауға f/90 сәулесін береді. Литроу типті спектрограф телескоптың негізгі құралы болып табылады. 20 см диаметрлі, 18 м фокустық қашықтығы бар акромат 600 сызық/мм тормен бірге тордың бесінші реті бойынша 9 мм/А дисперсия береді. Суреттің 5,5 доға секунд/мм кеңістіктік ажыратымдылығымен бірге ол күн спектроскопиясы үшін жоғары ажыратымды құрылымды құрайды. Спектрді фотосуретпен немесе Photometrix 1k x 1k CCD жүйесімен жазуға болады. Әсіресе кең резонанстық сызықтар мен жақын маңдағы континуум үшін спектрді қамтуды жақсарту үшін үлкен форматты CCD жүйесі сатып алынуда. Объективтен жиналған күн сәулесін 3,43 м акроматты пайдалана отырып, Литроу құрылғысы бар жоғары дисперсиялы спектрогелиографқа бағыттауға болады. Екінші ойықтың артындағы фотокамера Raticon сызықтық массивімен және деректерді алу жүйесімен алмастырылуда.
A Grubb Parson 60 cm diameter two mirror fused quartz coelostat mounted on 11 m tower platform directs sunlight via a flat mirror into a 60 m long underground horizontal 'tunnel'. A 38 cm aperture f/90 achromat forms a 34 cm diameter solar image at the focal plane. The telescope has an option to mount a 20 cm achromat, which provides an f/90 beam to form a 17 cm image. A Littrow type spectrograph is the main instrument of the telescope. A 20 cm diameter, 18 m focal length achromat in conjunction with a 600 lines/mm grating gives 9 mm/A dispersion in the fifth order of the grating. Together with the 5.5 arcsec/mm spatial resolution of the image, it forms a high resolution set up for solar spectroscopy. Recording of the spectrum can be done photographically or with a Photometrix 1k x 1k CCD system. A large format CCD system is being procured to enhance the coverage of spectrum especially for the broad resonance lines and the nearby continuum. The converging solar beam from the objective can be diverted to a high dispersion spectroheliograph with Littrow arrangement using a 3.43 m achromat. The photographic camera behind the second slit is being replaced by a Raticon linear array and a data acquisition system.
Ионозондтар
Зертхана күннің ионосфералық және геомагниттік белсенділігінің әсерін зерттеуге жабдықталған. 1955 жылы ионосфераның тік бағытты зерттеулері үшін NBS C3 аналогтық ионозонды орнатылды. Төрт ай сайын тәулік бойы сондаулар жүргізілді. 1993 жылы IPS 42/DBD43 цифрлық ионозонды моделі пайдалануға берілді, ол бес минуттық немесе одан да жоғары жиілікте сондау мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
The lab is equipped for studying the ionospheric and geomagnetic effects of solar activity. A NBS C3 analogue ionosonde was installed in 1955, for vertical soundings of the ionosphere. Quarterly soundings were made round the clock. In 1993, a digital ionosonde model IPS 42/DBD43 was commissioned enabling five minute or better sounding rates.
Басқа құрылғылар
Жоғары жиілікті Доплер радары жергілікті түрде жасалып, F аймағындағы аспан толқыны динамикасын зерттеу үшін қолданысқа енгізілді. Лакур магнитометрі мен Ватсон магнитометрі орнатылып, 1900 жылдардың басынан бері обсерваторияда үздіксіз пайдаланылып келеді. Олардың қатарында кең жолақты сейсмограф, GPS қабылдағышы және магниттік вариометрлер де бар. Обсерватория аумағында келушілерге арналған танымал астрономия мұражайы орналасқан. Көрмелер негізінен суреттерден тұрады, сондай-ақ бірнеше модельдер, күннің тікелей суреті және Фраунгофер спектрі де көрсетілген. Кітапхана – обсерваторияның мақтан тұтатын игіліктерінің бірі. Онда архивтік құндылығы бар астрономиялық әдебиеттер жинағы сақталған. Кітапхана күн және күн-жер физикасы саласындағы қазіргі әдебиеттердің негізгі қорын ұстап тұрады. Жаңа заманауи жиналыстар мен тұруға арналған жайлар ұлттық және халықаралық жиналыстар, семинарлар және 40-қа дейін қатысушы бар физика бойынша Кодайканал жазғы мектебі, плазма астрофизикасы жөніндегі Кодай-Триест семинары және күн физикасының қысқы мектебі сияқты тақырыптар бойынша сабақтар өткізу үшін жиі пайдаланылады.
A high frequency Doppler radar was built indigenously and made operational to study F region Skywave dynamics. A lacour magnetometer and a Watson magnetometer were installed and have been used regularly at the observatory since the early 1900s. They also have a broadband seismograph, GPS receiver and magnetic variometers. The observatory has a popular astronomy museum on campus for the visitors. The displays are mainly pictorial, with a few models, a live solar image and the Fraunhofer spectrum also presented. The library is one of the observatory's proud possessions. It has a collection of astronomical literature, which is of archival value. The library maintains a skeletal collection of current literature in solar and solar terrestrial physics. The modern meeting and accommodation facilities are often used for national and international meetings, workshops and classes for up to 40 participants on subjects such as Kodaikanal Summer School in Physics, the Kodai Trieste Workshop on Plasma Astrophysics and the Solar Physics Winter School.